#149 AI afhankelijkheid in onze economie en veiligheid

AI is geen toekomstmuziek meer, maar een macro-economische kracht. Deze week verloor Google bijna 500 miljard dollar aan beurswaarde door zijn eigen AI-antwoorden, meldde het CBS dat Nederland groeit dankzij AI en bereidt Anthropic een beursgang voor met een prospectus vol waarschuwingen. In aflevering 149 stellen we de Tegengif-vraag: wie verdient eraan, wie betaalt de rekening en wie houdt de controle?

We bespreken hoe Google met AI Mode zijn eigen melkkoe aanboort, en of de miljardeninvesteringen in datacenters een stevig fundament vormen of een bubbel. We kijken naar Mistral als Europees alternatief en naar de vraag of de overheid bewust duurder moet inkopen voor digitale soevereiniteit. Overheden in de EU besteden ongeveer 14% van het bbp via aanbestedingen, en dat is een hefboom die nu vooral op laagste prijs wordt ingezet.

Nederland groeit met 0,6% in het derde kwartaal, maar meer dan de helft van die groei komt uit de machine-industrie, met ASML voorop, terwijl de werkloosheid oploopt en huishoudens nauwelijks meer uitgeven. Dat zet de vraag op scherp of groei die op één bedrijf en één mondiale hype leunt kracht is of kwetsbaarheid. Daarbij halen we het Chinese vijfjarenplan erbij, waarin AI de hele economie in moet, en een scenariostudie van TS Lombard over hoe de AI-bubbel kan barsten.

Tot slot gaat het over Defensie: van Palantir af binnen twee jaar, terwijl de NAVO er juist dieper in stapt. Wie heeft de knop bij autonome wapens, de commandant of de leverancier? En wat kan de politiek hier concreet aan doen?

Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit en nu ook videokwaliteit.

Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken.

Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif

***SHOWNOTES***

TS Lombard: The Perkins Report
https://hub.tslombard.com/the-perkini-report

NOS, Beurspapieren Anthropic vol grote waarschuwingen
https://nos.nl/artikel/2636916-beurspapieren-anthropic-vol-grote-waarschuwingen-maar-dat-deert-beleggers-niet

CBS, Nederlandse economie groeit met 0,6%
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/44/economie-groeit-met-0-6-procent-in-derde-kwartaal-2026

Quarterly results ASML Q3 2026 (SEC 6-K)
https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/0000937966/000162828026065813/pressreleasefinancialresul.htm

DigiChina Stanford: Technology in China’s 15th Five-Year Plan
https://digichina.stanford.edu/work/forum-technology-in-chinas-15th-five-year-plan/

BISI: Evaluating China’s AI ambitions under the 15th Five Year Plan
https://bisi.org.uk/reports/evaluating-chinas-ai-ambitions-under-the-15th-five-year-plan

Open Future: Public Procurement as a Strategic Lever for Digital Sovereignty
https://openfuture.eu/publication/public-procurement-as-a-strategic-lever-for-digital-sovereignty/

Europese Commissie: aanbestedingsrichtlijnen en uitgaven van 14% van het bbp
https://ec.europa.eu/newsroom/mytent_t/redirection/item/862363/en/4109