FD Dagkoers

Onze koopkracht gaat achteruit, blijkt uit gelekte kabinetsplannen. De FNV wil dat snel gerepareerd zien en eist een loonstijging van 5,5% plus €80 per maand extra voor alle werkenden. Werkgevers houden de boot af: zij willen ruimte overhouden voor opleiding en investeringen, en vrezen dat hogere lonen de inflatie aanjagen. De FNV wijst op de fors gestegen prijzen aan de pomp en de oplopende kosten van woon-werkverkeer. Redacteur arbeidsmarkt Alwine de Jong bespreekt het conflict. Lees: FNV: looneis van 5,5%, plus alle werkenden €80 per maand erbij OpenAI en Anthropic zeggen bereid te zijn de ontwikkeling van AI te vertragen. Die uitspraak volgt nadat oud-Anthropic-medewerker Jacob Coxon publiekelijk ontslag nam, met de beschuldiging dat de bedrijven niet verantwoord omgaan met AI en 'met onze levens spelen'. De scenario's die hij schetst: van AI die zichzelf blijft kopiëren en slimmer wordt, tot AI die uiteindelijk biowapens kan maken. AI-redacteur Sandra Olsthoorn neemt de vier belangrijkste punten door. Lees: Waarschuwingen van AI-topmannen duwen ASML en andere chipaandelen omlaag Het Nederlandse chipontwerpbedrijf Euclyd heeft meer dan €200 mln opgehaald in een grote financieringsronde. 'Goed nieuws', zegt hoogleraar chipontwerp Bram Nauta, en volgens hem ook noodzakelijk, wil Europa ooit een eigen chipfabriek van formaat krijgen. Euclyd claimt dat zijn nieuwe AI-chips honderd keer efficiënter zijn dan die van Nvidia. Redacteur chipsector Bert van Dijk neemt ons mee naar het Eindhovense bedrijf. Lees: Eindhovens AI-chipbedrijf Euclyd sleept €200 mln binnen bij Samsung en Europese investeerders Redactie & montage: Floyd Bonder, Onno van Oppen, Jort Siemes, Sophia Wouda en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Werkgevers zijn bezorgd over langdurig ziekteverzuim van medewerkers door privéproblemen, zoals een relatiedip of de zorg voor jonge kinderen. Ruim 60% van de ondernemers ziet dat dergelijke factoren een groeiend aandeel hebben in het verzuim. Tot hun frustratie zijn de kosten hoog, terwijl de oorzaken buiten hun invloedsfeer liggen. FD-arbeidsmarktredacteur Alwine de Jong praat je bij. Lees: Werkgevers worstelen met stijgend ziekteverzuim door privéproblemen Plek voor een auto of toch liever een extra woning? Die vraagt dringt zich steeds vaker op, nu ruimte schaars is en de bouwambities groot. Steeds vaker wordt beknibbeld op parkeerplaatsen, blijkt uit een analyse van FD-vastgoedredacteuren Bas Knoop en Anna de Haas. Veel gemeenten kiezen ervoor in te zetten op deelmobiliteit en openbaar vervoer, maar de vraag is of dat werkt, aldus Bas. Lees: Parkeerplek maakt plaats voor woningbouw & Parkeerplek moet wijken voor huizen en groen: ‘Je kunt niet oneindig auto’s toevoegen aan een stad’  De vereniging van wijnproducenten voorspelde een topjaar, maar dat viel uiteindelijk tegen. Door de aanhoudend warme en droge zomer oogsten Nederlandse wijnboeren eerder dan gebruikelijk. Klimaatverandering blijkt veel onzekerheid te brengen. Bovendien blijft Nederlandse wijn een niche: de productie is klein en bijverdiensten zijn onmisbaar, vertelt FD-verslaggever detailhandel Merlijn van Dijk. Lees: Hete zomers brengen vroege pluk voor Nederlandse wijn  Redactie en montage: Sophia Wouda & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe vanzelfsprekend is het eigenlijk dat zieke werknemers 100% van hun loon doorbetaald krijgen? In Den Haag staat die vraag ter discussie: de verantwoordelijke minister ziet een scenario om werkgevers te ‘verlossen’ van die verplichting. Vakbond CNV is furieus. Wat is er precies gaande in de Tweede Kamer? Martine Wolzak legt het uit. Lees: Volledig doorbetalen loon bij ziekte op de korrel President Donald Trump legde in juni de Trump Accounts in de wieg, een nieuw soort beleggingsrekeningen voor kinderen geboren tussen 2025 en 2028. De overheid zet er $1000 op en ouders, maar ook werkgevers of zelfs bekende Amerikanen, kunnen dit aanvullen. Amerika-correspondent Lennart Zandbergen bespreekt het met ons. Lees: ‘Nerveuze rijken’ steken geld in Trump Accounts, die kinderen aan het beleggen moeten krijgen De roep om leeftijdsverificatie voor sociale media klinkt in EU-landen steeds luider. Er klinkt ook twijfel: lost zo'n check de verslavende kant van sociale media eigenlijk wel op? Den Haag-redacteur Puck Sie bespreekt de discussie. Lees: Politici willen graag een leeftijdscheck voor sociale media, maar is het effectief?  Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Na jaren van twijfel stapt TSMC in 2030 toch over op ASML's meest geavanceerde High NA-machines. Ook slaan ASML, TSMC, Samsung en Intel de handen ineen om samen grotere fotomaskers te ontwikkelen, om de productiekosten van chips verder te verlagen. Samsung voert High NA al in 2028 in voor massaproductie van geheugenchips, Intel gebruikt de technologie nu al. Chipredacteur Bert van Dijk bespreekt wat deze steun betekent voor ASML's positie. Lees: Steun van grote chipmakers versterkt ASML’s monopolie komend decennium Bijna vier op de tien vijftienjarigen in Nederland kunnen niet goed lezen. De scores voor wiskunde en natuurwetenschappen blijven nagenoeg gelijk, maar Nederland zakt steeds verder weg ten opzichte van vergelijkbare Europese landen. FD-redacteur Lien van der Leij vertelt meer over de cijfers. Lees: Leesprestaties scholieren opnieuw gedaald, bijna 40% haalt basisniveau niet Quooker zit naar eigen zeggen al in 38% van de nieuwe Nederlandse keukens en mikt op €1 miljard omzet in 2030. Het familiebedrijf uit Ridderkerk weigert externe investeerders en financiert de groei volledig uit eigen vermogen. De buitenlandse verkoop groeit hard, al verloopt de expansie soms traag door eisen van toezichthouders. Mirjam de Groot bespreekt de plannen. Lees: Quooker heeft grootse plannen, maar zit in Nederland ‘behoorlijk aan de max’  [bijlage: beeld groei Quooker] Redactie & Montage: Floyd Bonder en Jort Siemes Presentatie: Floyd BonderSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese Commissie wil de enorme markt voor overheidsopdrachten inzetten als instrument voor haar economische en politieke doelen. Openbare aanbestedingen mogen straks niet meer vooral draaien om de laagste prijs. Overheden moeten verplicht meer gewicht geven aan kwaliteit, waarbij ook vergroening, innovatie, strategische autonomie en arbeidsvoorwaarden meetellen. FD-correspondent Daan Ballegeer vertelt waarom dit een keerpunt is. Lees: Brussel wil af van aanbesteding op laagste prijs  De extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD) heeft zondag de verkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt met 47% van de zetels overtuigend gewonnen, een zware klap voor de regerende CDU. Hoe is deze mega overwinning te verklaren? En betekent dit het begin van meer AfD zegeningen? Dat vragen we aan onze correspondent in Duitsland Han-Dirk Hekking. Lees: Monsterzege AfD in Saksen-Anhalt ‘is een keerpunt voor het land’  De hospita is terug, al is die allang geen eenzame weduwe meer. De helft is jonger dan 45 en vaak man. Voor het ministerie, dat hospitaverhuur aantrekkelijker wil maken, zijn deze mensen een troef om de woningnood te verminderen. Want er zijn nog wel wat regels die de boel verhinderen, vertelt FD-verslaggever Richard Smid. Lees: Jonge mannelijke hospita helpt de kamernood lenigen  Montage: Sophia Wouda & Floyd Bonder  Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederlanders sparen meer en beleggen minder dan andere Europeanen, laat staan Amerikanen. Een gemiddeld Amerikaans huishouden beschikt over bijna vijf keer zo veel financieel vermogen als een Europeaan. Europa laat daarmee structureel rendement liggen en beperkt ook zijn economische bedrijvigheid. Bankenredacteur Mathijs Rotteveel en beursredacteur Marcel de Boer doken in het rapport, Mathijs praat je bij. Lees: ‘Dat Europeanen risico-averser zijn, is onzin’  Jazeker, De Hypotheker staat te koop. De Franse eigenaar, private-equityhuis BlackFin, zet de hypotheekadviseur in de etalage. Redacteur fusie en overnames Jan Braaksma en woningmarktredacteur Anna de Haas zochten uit wie mogelijke kopers zijn en wat die met De Hypotheker zouden kunnen doen. Anna praat je bij. Lees: Franse eigenaar zet De Hypotheker in de etalage  Nederland kent een waslijst aan toezichthouders: De Nederlandsche Bank, de Autoriteit Financiële Markten, de Arbeidsinspectie, de Autoriteit Persoonsgegevens, enzovoort. Bijna allemaal groeiden ze veel harder dan de rest van de overheid, blijkt uit FD-onderzoek. Bij DNB ging het roer deze week hard om. De vraag rijst: kan dat dan ook bij de rest? We bespreken het met FD-onderzoekjournalist Johan Leupen. Lees: Toezicht was jarenlang heilig in Nederland, maar hoe lang nog?  Montage: Sophia Wouda en Jort Siemes  Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van onze correspondent in Zuid-Amerika Arthur Debruyne, over de gevolgen van de ideologie van de Argentijnse president Javier Milei. Hij opent de Argentijnse markt in recordtempo voor goedkope fast fashion uit Azië. Terwijl de consument profiteert van de lage prijzen, houden lokale kledingfabrieken amper het hoofd boven water. Maar daar lijkt hij weinig boodschap aan te hebben.Voorgelezen & gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van Lisa van der Velden. Voor de FD zomer-serie 'Ander dan Anders' over succesvolle bedrijven met een bijzondere aanpak, verdiepte zij verdiepte zich in de ANWB. Een organisatie die misschien braaf oogt, maar stilletjes uitgroeide tot een miljardenconcern met een omzet van €1,66 mrd. Zij zocht uit hoe de idealistische club voor fietpioneers al bijna anderhalve eeuw voorop loopt. Voorgelezen & gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hebben we China jarenlang verkeerd ingeschat? En als economische groei niet het enige doel is, zouden we dan beter af zijn met een 25-urige werkweek? In deze aflevering kijken Anna Dijkman en Marijn Jongsma naar twee grote vragen over de economie van de toekomst: wat hebben we geleerd van de spectaculaire opkomst van China, en wat kunnen we veranderen aan ons huidige economische systeem voor een goed leven? China werd na de toetreding tot de wereldhandelsorganisatie in 2001 gezien als een land dat zich steeds verder zou openen en aan de internationale spelregels zou houden. Maar inmiddels blijkt dat beeld veel te simpel. Hoe kon China uitgroeien van de ‘wankelende reus’ die door experts werd voorspeld tot een economische grootmacht die zelfs op het gebied van hightech met het Westen concurreert? En waarom hebben Europa en de Verenigde Staten zo lang onderschat hoe groot de Chinese voorsprong zou worden? Anna en Marijn bespreken de ongemakkelijke gevolgen van die Chinese opmars. De rest van de wereld profiteerde jarenlang van goedkope Chinese producten, maar bepaalde industrieën werden ondertussen zwaar geraakt. Is vrijhandel nog wel houdbaar als één land structureel veel meer exporteert dan het importeert? En moeten we onze manier van denken over handel en economische afhankelijkheid fundamenteel herzien? Tot slot gaat het over een heel andere manier om naar welvaart te kijken: de 25-urige werkweek. Kunnen we met minder werken juist gelukkiger en productiever worden? En wat gebeurt er met onze consumptie als we minder inkomen hebben, maar tegelijkertijd meer tijd overhouden? Anna en Marijn bespreken de ideeën achter een economie waarin niet steeds méér spullen en groei centraal staan, maar ook vrije tijd, zorg, onderwijs en een leefbare planeet.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes maanden duurt de oorlog van de VS tegen Iran inmiddels, een conflict met grote economische en geopolitieke gevolgen. Maar terwijl de schade voor zowel Iran, Israël als de VS groot is en Europa klem zit, lijken Rusland en China de lachende derden. FD-verslaggever internationale betrekkingen Jean Dohmen maakte de balans op: wie zijn de winnaars en verliezers?   Nu topman Stéphane Boujnah na ruim tien jaar vertrekt bij Euronext, maakt FD-redacteur Eva Schram de balans op en kijkt vooruit: kan het bedrijf achter de beurzen van Amsterdam, Parijs en Brussel ook de volgende grote stappen op het groeipad zetten? Lees: Euronext werd een onverwacht succes, maar kan het een serieus alternatief voor Wall Street worden? Linkjes naar de leestips: In China’s techstad Hangzhou maakt AI een nieuwe generatie rijk en Onderzoek naar grootschalige beleggingsfraude bij Windsharefund Redactie en montage: Sophia Wouda en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.