Studio Tegengif

In september 2026 haalt de Duitse Alternative für Deutschland 43,8 procent in Sachsen-Anhalt — een historische winst die Europa schokt. Achter de schreeuwerige reacties schuilt een lastige vraag: hoe reageert een democratische rechtsstaat op een extreem-rechtse verkiezingsoverwinning? Wouter Welling, Wimar Bolhuis en Randy Martens graven onder de oppervlakte van de paniek. Sachsen-Anhalt verliest decennialang inwo­ners, werkgelegenheid, toekomst. De AfD antwoordt met een simpel verhaal: schuldig zijn migratie en een verwijderde elite. Dat klopt rationeel gezien niet en biedt geen langere termijn oplossing, maar het AfD-frame raakt wel iets wat voelt als hoop voor sommige groepen. De werkelijke vraag is dus niet "Hoe bestrijden we dit?" maar "Hoe antwoorden we erop?" Deze aflevering ontkracht het populaire frame dat AfD-kiezers teleurgestelde linkse kiezers zijn (ze zijn vooral voormalig-CDU en niet-stemmers), toont hoe politici radicaler zijn dan hun electoraat, en betoogt waarom noch volledig aansluiting, noch puur tegenspreken de oplossing is. De juiste route: gevoeld verlies erkennen, maar zeggen welke diagnose klopt en een beter perspectief bieden. Dit is geen alarmisme, maar hard kijken naar wat werkelijk speelt — en wat links voorbij gaat. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** ‘Was Francis Fukuyama Right All Along?’, New York Times, https://www.nytimes.com/2026/09/11/opinion/ezra-klein-podcast-francis-fukuyama.html ‘AfD behaalt 43,8 procent in Saksen-Anhalt’, Duitsland Instituut, https://duitslandinstituut.nl/artikel/68265/reacties-op-afd-zege-van-gut-gemacht-tot-slecht-nieuws ‘Economische achtergrond: Sachsen-Anhalt in verandering’, Duitsland Instituut, https://duitslandinstituut.nl/artikel/68247/patstelling-saksen-anhalt-zet-politiek-onder-druk ‘Reacties in Nederland: Rob Jetten en Geert Wilders’, https://nieuws.nl/buitenland/polen-en-frankrijk-noemen-duitse-winst-afd-zorgwekkend-signaal ‘Internationale reacties’, EenVandaag (AVROTROS), https://eenvandaag.avrotros.nl/artikelen/wat-winst-van-afd-in-duitsland-voor-rest-van-europa-betekent-normaal-in-21ste-eeuw-164733 ‘Wat beoogt de AfD als ze aan de macht komt?’, https://duitslandinstituut.nl/artikel/68328/dit-wil-de-afd-als-ze-gaat-regeren-in-saksen-anhalt ‘Björn Höcke: veroordelingen en controverses’, https://duitslandinstituut.nl/artikel/68124/we-gaan-gevaar-van-afd-regering-direct-merken ‘Alice Weidel en de politieke dynamieken in de AfD’, Volkskrant, https://nl.volkskrant.nl/buitenland/politieke-carriere-van-afd-leider-alice-weidel-botst-frontaal-op-de-realiteit-van-haar-priveleven ‘AfD-programma Sachsen-Anhalt 2026’, Duitsland Instituut, https://duitslandinstituut.nl/artikel/68328/dit-wil-de-afd-als-ze-gaat-regeren-in-saksen-anhalt ‘AfD’, Wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Alternative_für_Deutschland

Deze keer bespreken we de Clingendael Defensiebarometer 2026 — en met extra actualiteit, want Wimar is begonnen als Tweede Kamerlid en heeft als portefeuille: defensie. Nederlanders willen gemiddeld meer geld naar defensie, maar vertrouwen de uitvoering niet. Nederlanders steunen een dienstplicht, maar willen er zelf niet voor naar het front. En Nederland leunt op de VS voor zijn veiligheid, terwijl het vertrouwen in diezelfde VS grotendeels weg is. Nederlanders willen meer uitgeven, maar willen er niet voor bezuinigen op zorg en sociale zekerheid. Deze spanningen leggen we deze aflevering langs de meetlat. Hoe kunnen we onze defensie slagvaardig vormgeven volgens de wensen van de Nederlanders? Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Clingendael, Defensiebarometer, https://www.clingendael.org/publication/clingendael-defensiebarometer-meer-veiligheid-maar-tegen-welke-prijs

Niet één crisis, maar een sluipend proces: minder vertrouwen, minder bereik, minder publieke infrastructuur. In deze aflevering ontleden we waarom Nederlanders massaal afhaken van het nieuws — en waarom dat veel dieper zit dan "mensen hebben er geen zin meer in en scrollen lekker door”. Studio Tegengif duikt in de structurele oorzaken achter het tanende vertrouwen in nieuws: van aanbevelingsalgoritmes die het publieke debat sturen en de opkomst van AI als media wegwijzer tot een verharde politieke cultuur die zichzelf op sociale media opjut. Met inzichten uit het Digital News Report 2026, de WRR en onderzoek naar hoe Kamerleden zelf bijdragen aan de verharding online. We spreken ook over Wimars nieuwe rol als lid van de Tweede Kamer en hoe we daar mee om zullen gaan. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Digital News Report Nederland 2026: Interesse en vertrouwen in nieuws daalt https://www.villamedia.nl/artikel/digital-news-report-nederland-2026-interesse-en-vertrouwen-in-nieuws-daalt  NRC Opinie, ‘De NPO is een makkelijke prooi voor de Belgen, klaar om te worden opgepeuzeld’ 
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/06/19/de-npo-is-een-makkelijke-prooi-voor-de-belgen-klaar-om-te-worden-opgepeuzeld-a4929965  Volkskant, ‘Ze worden volop doodgewenst, beledigd en bedreigd, maar politici zitten in de houdgreep van X’ https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2026/x-social-media-bedreigingen-politici-onderzoek~v3016728/  Stichting Democratie en Media, Brief aan de informateur namens de Nederlandse mediasector https://sdm.nl/brief-aan-de-informateur-namens-de-nederlandse-mediasector/  Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) rapport ‘Aandacht voor media. Naar nieuwe waarborgen voor hun democratische functies’ 
https://www.wrr.nl/documenten/2024/10/03/aandacht-voor-media Kamerbrief 2026, ‘Sociale media en inmenging democratie’ https://app.1848.nl/document/tkapi/588179  Rathenau Instituut, ‘Inmenging in publiek debat rond verkiezingen is met social media eenvoudig’ 
https://www.rathenau.nl/nl/digitalisering/naar-een-nieuwe-verhouding-tot-technologiebedrijven/inmenging-publiek-debat-rond-verkiezingen-met-social-media-eenvoudig  Commissariaaat voor de Media, ‘Hoe toezicht en beleid aanbevelingsalgoritmes van sociale media kunnen verbeteren’ 
https://www.cvdm.nl/documents/3845/Toegankelijk_Rapport_Naar_democratisch_gezonde_feeds.pdf  Haye Hazenberg, ‘AI Could Give Democracy Its Biggest Boost in a Generation’ https://hayehazenberg.substack.com/p/ai-could-give-democracy-its-biggest

In aflevering #144 buigen Randy, Wimar en Wouter zich over Zohran Mamdani, de 34-jarige democratisch socialist die op nieuwjaarsdag 2026 met de hand op de Koran in een metrostation werd beëdigd als 112e burgemeester van New York. Een moslim, migrant, rapper, social media fenomeen en socialist die de hoofdstad van het kapitalisme verovert met de saaiste agenda denkbaar: huur bevriezen, kinderopvang gratis, bussen gratis, een gemeentelijke supermarkt per borough en miljonairs zwaarder belasten. We ontleden wat hem tot wereldwijd mediafenomeen maakt, wat hij precies bedoelt met "democratisch socialisme", en hoe hij tegenstand — van Trumps "communist"-frame tot drie anti-Mamdani SuperPACs met tientallen miljoenen aan Wall Street-geld — systematisch in zijn voordeel keert. De echte Tegengif-vraag ligt dichter bij huis. Wat zegt het dat een direct gekozen burgemeester in zijn eerste week twaalf executive orders tekent, terwijl in Den Haag een formatie maanden duurt om bij weinig uit te komen? Waarom voert geen Nederlandse partij een vergelijkbaar concrete betaalbaarheid agenda — en zit dat probleem in de politiek, het bestuur of de media? Is Mamdani een populist, en is dat erg? Kan het populistische register — directheid, alledaagsheid, een herkenbare vijand — eindelijk ook van links komen, of maakt het Nederlandse poldermodel een eigen Mamdani structureel onmogelijk? Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Wiki Zohran Mamdani, https://en.wikipedia.org/wiki/Zohran_Mamdani Al Jazeera Mamdani vs. The Machine Docu, https://www.youtube.com/watch?v=l07-V2rCebw Zohran Mamdani for NYC, Halalflation, https://www.youtube.com/watch?v=QyL4PsmA3u8 Mayor of New York Interactive Stream, https://www.youtube.com/watch?v=klvp_T4HXHk NOS, “Linkse Mamdani wint burgemeestersverkiezing New York” — https://nos.nl/artikel/2589241-linkse-mamdani-wint-burgemeestersverkiezing-new-york  NOS, “Mamdani midden in de nacht beëdigd als nieuwe burgemeester van New York” — https://nos.nl/artikel/2596651-mamdani-midden-in-de-nacht-beedigd-als-nieuwe-burgemeester-van-new-york

In aflevering #143 duiken we in het verse CPB-rapport De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens (mei 2026). Het CPB constateert vrij helder: op papier is ons belastingstelsel progressief, in de praktijk niet. De bv is de belangrijkste ontsnappingsroute, de doorschuifregeling maakt uitstel praktisch tot afstel, de Bedrijfsopvolgingsregeling kost 1,1 miljard per jaar ten gunste van enkele duizenden personen, en de hypotheekrenteaftrek jaagt de huizenprijzen aan zonder dat het eigenwoningbezit toeneemt. Het CPB zegt het zelf, woordelijk: het belastingstelsel remt de groeiende ongelijkheid niet af en draagt er soms zelfs aan bij. En Den Haag? Het coalitieakkoord Aan de slag van D66, VVD en CDA spreekt niet over vermogensongelijkheid, behoudt expliciet de BOR, de doorschuifregeling, de hypotheekrenteaftrek en het lage vpb-tarief, en legt in de hervormingsagenda alvast vast dat belastingen "niet verder worden genivelleerd". D66-fractievoorzitter Paternotte stelde dat er een grens zit aan hoe zwaar je bedrijven nog kunt belasten — als antwoord op de vraag of vermogens zwaarder belast zouden moeten worden. Dat is dus de meest progressieve coalitiepartner. Ondertussen waarschuwt het SCP dat de bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid de ongelijkheid juist verder vergroten. We leggen uit hoe het stelsel werkt, voor wie het werkt, en waarom een rapport dat een aardverschuiving zou moeten veroorzaken, in Den Haag wordt afgedaan als kennisnemen. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** CPB, ‘De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens’ (2026) https://www.cpb.nl/publicatie/de-hoogste-bomen-vangen-minder-wind-belastingdruk-op-inkomens-en-vermogens Ministerie van Financiën, ‘Ambtelijk rapport Aanpak fiscale regelingen’ (2023) https://open.overheid.nl/documenten/3da70b0e-9ec0-4619-a4eb-d01bc0198a05/file Ministerie van Financiën, IBO vermogensverdeling ‘Licht uit, spot aan: de vermogensverdeling’ https://www.rijksfinancien.nl/sites/default/files/rapporten/vermogensverdeling/IBO-Vermogensverdeling-rapport.pdf NRC, Hoofdredactioneel commentaar, ‘Politieke onwil om iets aan de groeiende ongelijkheid te doen schaadt uiteindelijk heel Nederland’ https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/08/politieke-onwil-om-iets-aan-de-groeiende-ongelijkheid-te-doen-schaadt-uiteindelijk-heel-nederland-a4927169?utm_source=clipboard&utm_medium=clipboard&utm_campaign=share&utm_term=share-modal NRC, Marieke Stellinga, ‘Wanneer gaan we eindelijk eens minder scheef belasten’ https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/08/wanneer-gaan-we-eindelijk-eens-minder-scheef-belasten-a4927367

In deze aflevering spreekt Studio Tegengif met Meike Bokhorst, coördinator van het WRR-rapport Deskundige Overheid. De Nederlandse overheid is niet dom. Ze zit vol slimme, gemotiveerde mensen. En toch faalt ze geregeld. Bij de toeslagenaffaire, bij de energietransitie, bij de woningcrisis, bij de stikstofimpasse. Hoe kan dat? De conclusie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid is ongemakkelijk helder: de overheid heeft zichzelf zodanig ingericht dat ze haar eigen expertise vaak kapot maakt. Slimme mensen in domme systemen. Het 3-5-7-model stuurt topambtenaren elke paar jaar door naar een volgend departement — zodat niemand ergens echt goed in wordt. Vacatures vragen om politiek-bestuurlijke sensitiviteit, niet om vakkennis. De overheid is verworden tot een inkooporganisatie die niet meer weet wat ze niet weet. Het beloningsbeleid richt zich vooral op procesvaardigheden. En als beleid toch faalt, zit de schade bij de opvolger, want ook bewindspersonen zitten er niet lang. We gaan in gesprek over wat er aan de hand is, wat daar voor oorzaken achter liggen en wat er aan gedaan kan worden. Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** WRR rapport 113, De deskundige overheid, https://www.wrr.nl/adviesprojecten/de-deskundige-overheid WRR, Infographic, De deskundige overheid, https://www.wrr.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2025/07/08/deskundige-overheid/Infographic+WRR-rapport+nr+113+Deskundige+Overheid.pdf

Op verzoek van vele luisteraars een nieuwe aflevering van onze traditie: Studio Tegengif leest de Telegraaf. We lazen de Telegraaf van zaterdag 21 maart 2026 en hebben er van genoten en ook een beetje om gehuild. We bespreken wat volgens de Telegraaf goed is en wat fout is. En of je de Telegraaf nou als journalistiek kunt zien als activisme? Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Telegraaf, https://www.telegraaf.nl/ In Transformatie Therapie Podcast: https://open.spotify.com/show/6r9SPIuxbAQ2o3tsI0VI5Z?si=a034b01dadfc4064

De oorlog in Oekraïne, de escalatie rond Iran, de Amerikaanse blikken op Groenland en Venezuela: de EU reageert te laat, te verdeeld en te zwak. We leggen uit waarom dat zo is en wat er aan te doen valt. We lazen het Clingendael-rapport 'From Economic Giant to Geopolitical Powerhouse?’. Regel voor regel. Het rapport stelt een vraag die steeds urgenter wordt: hoe komt het dat de EU economisch een reus is maar geopolitiek een dwerg? We nemen je mee in het doolhof van Europese instellingen en buitenlandbeleid: wat is het GBVB, wat doet de EDEO, wat is de rol van Kaja Kallas en waarom botsen de Europese Commissie en de diplomatieke dienst steeds vaker? We bespreken het verschil tussen intergouvernementeel en supranationaal handelen, en waarom het unanimiteit vereiste de grootste rem is op daadkrachtig Europees optreden. De kernvraag die we stellen: is de EU te lief voor deze wereld om te kunnen overleven in een wereld die steeds meer op macht draait? En wat moet er dan veranderen: een EU-leger, een veto op het veto, meer slagkracht voor de Europese Commissie, of toch een Europa van meerdere snelheden? Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Clingendael, Saskia Hollander, Wouter Zweers & Quinten Jansen, 'From Economic Giant to Geopolitical Powerhouse? A roadmap towards enhancing the EU's global clout' (maart 2026) https://www.clingendael.org/publication/economic-giant-geopolitical-powerhouse NOS, Wopke Hoekstra, 'Brussel wil industrie redden met Made in Europe' https://nos.nl/artikel/2604923-brussel-wil-industrie-redden-met-made-in-europe LinkedIn, post Randy over geopolitiek en dit rapport https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7435664159112941568/

Wij lazen het coalitieakkoord én de budgettaire bijlage regel voor regel. Er staan een paar opvallende keuzes in die je pas ziet als je écht goed leest. Dat deden we voor u. We bespreken zowel de beoogde uitgaven als de bezuinigingen die deze nieuwe uitgaven dekken. We lazen hoe de pijn valt aan de kant van de sociale zekerheid en zorg en hoe bezuinigingen hier de extra uitgaven rond defensie zullen moeten dekken. Ook bespreken we de achterliggende keuzes en het maatschappijbeeld dat hieronder ligt. Na de eerste lezing vragen we ons af of dit nou een coalitieakkoord is of een start van hele lange onderhandelingen? En wat zal de CPB doorrekening die op 20 februari verschijnt ons vertellen? We vertalen soms vage beleidstaal naar wat er nou echt voorgesteld wordt. We bespreken wat dit akkoord concreet betekent voor werk, bestaanszekerheid, zorg, onderwijs en migratie—en waar de geopolitieke prioriteiten liggen nu defensie en weerbaarheid een centrale plek krijgen in de Nederlandse agenda. Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden:
https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Coalitieakkoord 2026 ‘'Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland” (30 januari 2026) 
https://www.kabinetsformatie2025.nl/documenten/2026/01/30/aan-de-slag---coalitieakkoord-2026-2030?utm_source=chatgpt.com  Rapport Wennink: “De route naar toekomstige welvaart: Een sterk Nederland in een relevant Europa” (12 dec 2025) 
https://www.rapportwennink.nl/downloads/rapport_wennink_12december2025.pdf  Mario Draghi, “The future of European competitiveness Part A | A competitiveness strategy for Europe” https://commission.europa.eu/document/download/97e481fd-2dc3-412d-be4c-f152a8232961_en  
Het Financieele Dagblad (FD) – opinie/analyse: “Coalitieakkoord maakt een begin met het doorhakken van knopen” https://fd.nl/opinie/1585282/coalitieakkoord-maakt-een-begin-met-het-doorhakken-van-knopen    Het Financieele Dagblad (FD) – economische samenvatting (maatregelen met koopkracht/lasten): “Hypotheekrenteaftrek blijft, eigen risico omhoog, AOW-leeftijd stijgt” https://fd.nl/politiek/1585289/hypotheekrente-blijft-eigen-risico-omhoog-aow-leeftijd-stijgt   BNR Nieuwsradio – economische duiding/hoofdlijnen (lasten, investeringen, groei): “Dit zijn de belangrijkste punten in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA”
https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10593287/dit-zijn-de-belangrijkste-punten-in-het-coalitieakkoord-van-d66-vvd-en-cda  Groene, Coen van de Ven, “Een eindeloze formatie” https://www.groene.nl/artikel/een-eindeloze-formatie?utm_source=De+Groene+Amsterdammer&utm_campaign=1e358d679f-Dagelijks-2026-02-09&utm_medium=email&utm_term=0_853cea572a-1e358d679f-88085286

Wat als het meest waardevolle bedrijf van Nederland geen economische troef meer is, maar een geopolitiek drukmiddel op het bord van Donald Trump? In aflevering 138 van Studio Tegengif ontrafelen we waarom ASML plots midden in een mondiale machtsstrijd staat — en waarom Nederland zich moet afvragen of het eigenaar is van een succesverhaal, of beheerder van een gevaarlijk geo-economisch chokepoint. Journalist Diederik Baazil, auteur van De belangrijkste machine ter wereld, neemt ons mee van een bijna mislukte Philips-afsplitsing naar de kern van de wereldwijde chipoorlog. We praten over EUV, exportrestricties, Trump, Taiwan en het fascinerende ecosysteem rond ASML — van Zeiss tot TSMC, van kennisinstellingen tot kabinetten. En vooral: wat moet Nederland doen als bondgenootschappen verschuiven, afhankelijkheden wapens worden en ASML letterlijk “op het menu” komt te staan? Zoals je van Studio Tegengif verwacht proberen we complexe zaken toegankelijk te bespreken. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden:
https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** Diederik Baazil, en Cagan Koc, ‘De Belangrijkste machine ter wereld: Hoe ASML verwikkeld raakte in een internationale machtsstrijd’ (2025) https://uitgeverijprometheus.nl/boeken/belangrijkste-machine-ter-wereld-paperback/ Reuters, ‘Exclusive: How China built its ‘Manhattan Project’ to rival the West in AI chips’ https://www.reuters.com/world/china/how-china-built-its-manhattan-project-rival-west-ai-chips-2025-12-17/ Diederik Baazil, en Cagan Koc, Financieel Dagblad, ‘Wat doet Nederland als Trump ASML op het menu zet?’ https://fd.nl/opinie/1583851/wat-doet-nederland-als-trump-asml-op-het-menu-zet