621 – Verkiezingen in Spanje: slaagt Feijóo nu wel, of is Sánchez hem opnieuw te slim af?

Alle grote lidstaten van de EU beleven spannende tijden, overal zijn verkiezingen in aantocht. Spanje loopt plotseling voorop. En het belooft ook nog heel spannend te worden. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken niet alleen in actualiteit en achtergronden van de stembusstrijd (hier is de peiling die op tafel lag bij de opname van deze aflevering), maar praten ook met een Spaanse politica van het hoogste niveau waar het verbale vuurwerk van af spat. Dolors Montserrat (Partido Popular) is een vurige Catalaanse en de nummer twee in Brussel van de machtige Europese Volkspartij waar onder meer CDA en CDU deel van uitmaken. Zij vertelt (vanaf minuut 56) over haar achtergrond, de wereldberoemde cava van haar geboortegrond, haar politieke idealen, de Europese politiek en vooral ook over de electorale strijd van haar PP onder leiding van Alberto Núñez Feijóo tegen premier Pedro Sánchez van de PSOE, de sociaaldemocraten.

***

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

** In deze aflevering zit een advertentie van Vandebron. Ontdek steeds slimmere energie op vandebron.nl **

Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact.

***

Sánchez is politiek een kat met negen levens. Keer op keer slaagt hij vanuit geslagen positie opnieuw premier te worden. Ook nu haalt hij alles uit de kast, met als 'campagnehulp' Donald Trump - tegen wie hij zich graag profileert voor de linkse kiezers - en met zijn strategisch doordachte migratiebeleid en de woningnood, die hij hoofdthema van de politieke strijd maakt. Bovendien lijkt hij – à la Joop den Uyl in Nederland in 1977 – erin te lagen de linkse splinterpartijen op te slokken.

De Partido Popular kent en vreest het natuurtalent van deze tegenstander, maar heeft zelf al lange tijd consequent goede peilingen en merkt een soort 'Sánchez moeheid' na een reeks van diens kabinetten. Partijleider Alberto Núñez Feijóo past daar onverwacht goed bij. Hij contrasteert nogal met de linkse premier als een beetje saaie nette jurist uit de provincie. Een man die van 'geen spektakel' zijn handelsmerk maakt. Een Balkenende uit Galicië.

Maar de PP heeft een strategische achilleshiel. Zij ontbeert bondgenoten rond het midden. En dat terwijl Sánchez al verschillende kabinetten kon leiden door coalities te sluiten met regiopartijen en kleine partijen op links. De politieke cultuur van de PP blokkeert juist zulke allianties, omdat deze partij 'Spaans-nationaal' denkt, meer centralistisch, katholiek-behoudend en kritisch op de weldaden die de onafhankelijke regio's als Baskenland en Catalonië in Madrid opeisen.

Hoe ontsnapt de PP van Dolors Montserrat hieraan? Door een coalitie met de radicaalrechtse, anti-EU parij Vox? Sánchez schildert die dreigende verbintenis natuurlijk genoeglijk om opponent Feijóo te tackelen. Zelf wuift Montserrat dat risico maar liever weg met het vertrouwen dat Feijóo een eigen meerderheid kan winnen. Die gunnen de 'EVP-familieleden' in de rest van Europa haar graag, maar stel dat het toch niet lukt?

Een speech van Henri Bontenbal op een bijeenkomst van de EVP, vorige week in Den Haag, was ook naar Dolors Montserrat een scherpe waarschuwing. Zoals PG die in de zaal meeluisterde het verwoordt: maak niet de fout van Dilan Yesilgöz en haar VVD in 2023, die de deur openzette voor de PVV en daarmee die partij de grootste maakte. Een coalitie van de PP met Vox zou partijen als Rassemblement National van Marine le Pen in Frankrijk en de AfD in Duitsland goed uitkomen en hun extremisme normaliseren.

En zo is duidelijk dat de stembusstrijd in Spanje geen lokale aangelegenheid is. De koers van zo'n groot, succesvol EU-land raakt direct die in andere landen en bij ons.

***

Verder luisteren

Europa kiest

605 - Heel Europa heeft verkiezingskoorts

528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa

476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVO

602 – De enkelband van Jordan Bardella

Polarisatie in Spanje

542 - Spanje onder dictator Franco: een monarchie zonder koning

312 - Schurend verleden - over cancelculture, politiek en geschiedenis (en Spaanse pijn)

355 - 2023: modern en succesvol Spanje wordt EU-voorzitter en houdt verkiezingen

Vox en radicaal-rechts