Van burn-out tot burgerlijke ongehoorzaamheid | Spreekuur #128 Réginald Moreels

Moe van de wereld, maar niet van plan om je erbij neer te leggen? Réginald Moreels noemt dat actief pessimisme, en het hield hem vijftig jaar aan het ziekenbed.

Chirurg Réginald Moreels was voorzitter van Artsen Zonder Grenzen België, staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking en stichter van het chirurgisch opleidingsproject UNICHIR in Beni, Congo. In zijn boek Het was mijn verdomde plicht schrijft hij dat hij een beetje opgebrand is. In deze aflevering van Spreekuur met Dokter Servaas legt hij uit wat hem wel moe maakt, en hoe hij zelf uit een eetstoornis en een burn-out klom, met een healer in plaats van een psychoanalist. Bijna twee op drie Amerikaanse artsen meldden eind 2021 minstens één burn-outsymptoom. Moreels vertelt wat de pioniers van Artsen Zonder Grenzen daarvan al wisten.

Het gesprek ging alle kanten uit: euthanasie en wie daarover beslist, burgerlijke ongehoorzaamheid, vergeving à la Mandela, identiteit als mythe, sereniteit en de ziel als kruispuntbank. Een interview, dacht ik. Een debat, zei hij achteraf.

We bespreken:

• Passief en actief pessimisme, en waarom moedeloosheid geen depressie hoeft te worden
• Anorexie en burn-out bij hulpverleners: hoe hij eruit kwam en wat vandaag zijn bloedwaarden zeggen
• Sociale zekerheid als basis van de democratie, en wie in de praktijk toch buiten valt
• Ethiek rond het levenseinde: een kader dat ruimte laat voor de context
• Burgerlijke ongehoorzaamheid, schuldige passiviteit en actieve geweldloosheid
• Sereniteit: gemoedsrust zonder te veel hoop en zonder wanhoop

Alle shownotes, studies en bronnen: https://www.dokterservaas.beGratis nieuwsbrief De Bijsluiter: https://www.dokterservaas.be/nieuwsbrief

(00:00:00) Intro: wie is Réginald Moreels(00:02:01) Opgebrand na vijftig jaar aan het bed? Passief en actief pessimisme(00:07:12) Maatschappelijke monniken: nederigheid na vijftien jaar uit beeld(00:13:10) Wat AI met het denken doet: pessimisme met hoop(00:16:23) De witte schort: waarom hij chirurg werd(00:18:18) Sociale zekerheid, discriminatie in de praktijk en paternalisme(00:21:27) Anorexie, burn-out en de healer: hoe hij eruit kwam(00:25:19) Waarom dit boek: plicht en perspectief(00:28:33) Euthanasie en levenseinde: ethiek in de privésfeer(00:32:52) Ethiek leren: onderwijs, polarisatie en het tegengestelde oordeel(00:37:05) Burgerlijke ongehoorzaamheid en schuldige passiviteit(00:41:26) Mandela, vergeving en conflictmanagement(00:45:35) Identiteit, kernenergie en AI: waarom de mens misbruik maakt(00:48:21) Actieve geweldloosheid: Gandhi, Einstein en niet-letale wapens(00:53:20) Identiteit is een mythe, en sapiens is niet zo wijs(00:59:19) Destructief en opbouwend altruïsme: Icarus en sereniteit(01:04:55) De ziel als kruispuntbank, collectief geheugen en bewustzijn(01:12:01) Drie dingen die hem vormden: jezuïeten, mei 68, Artsen Zonder Grenzen(01:16:44) Ethiek versus moraal, en de laatste vraag aan de dokter(01:18:31) Waar je alles terugvindt

Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts. Herken je jezelf in het verhaal over eetproblemen of denk je aan zelfdoding? Praat erover met je huisarts, of bel gratis 1813 (Zelfmoordlijn).