Show notes
Jongeren en volwassenen lezen steeds minder en daardoor gaat de gemiddelde leesvaardigheid ontzettend achteruit. Zoals bekend werd door de nieuwe PISA scores (onafhankelijk onderzoek naar leesvaardigheid, rekenvaardigheid enz). In deze aflevering bespreken psychologen Thijs Launspach en Lennard Toma het gevaar van ontlezen. Want wat doet minder lezen voor ons op cognitief niveau? Heeft het impact op onze empathie en hoe sociaal we zijn? En wat gebeurt er zelfs op maatschappelijk niveau? Spoiler-alert: het is niet mals.
Bronnen:
- Wolf, M. (2018). Reader, Come Home: The Reading Brain in a Digital World. HarperCollins. (Hét standaardwerk over hoe schermen ons leesbrein en diepe verwerking herstructureren).
- Carr, N. (2010). The Shallows: What the Internet Is Doing to Our Brains. W. W. Norton & Company. (Genomineerd voor de Pulitzersprijs; legt helder uit hoe internet ons geheugen en aandachtsspanne veranderd).
- Jolles, J. (2020). Leer je kind kennen: Over ontplooiing, leren, denken en het brein. Uitgeverij Pluim. (Nederlandse neuropscholoog Jelle Jolles over de rijping van het tienerbrein en het belang van leeservaring).
- Delgado, P., Vargas, C., Ackermann, R., & Salmerón, L. (2018). Don't throw away your printed books: A meta-analysis on the comprehension effects of reading media. Educational Research Review, 25, 23-38. (Onderzoek waaruit blijkt dat lezen van papier leidt tot beter tekstbegrip dan digitaal lezen).
- Kidd, D. C., & Castano, E. (2013). Reading literary fiction improves Theory of Mind. Science, 342(6156), 377-380. (Beroemde studie die aantoont dat literatuur lezen ons inlevingsvermogen aantoonbaar vergroot).
- Stichting Lezen / KB (2024/2025). Rapportages Geletterdheid en Leesgedrag in Nederland. (Cijfers over de daling in leesvaardigheid en het effect van leesopvoeding).
- Pennycook, G., & Rand, D. G. (2019). Lazy, not biased: Susceptibility to partisan fake news is better explained by lack of reasoning than by motivated reasoning. Cognition, 188, 39-50. (Onderzoek dat aantoont dat vatbaarheid voor fakenieuws vooral komt door 'cognitieve luiheid' / gebrek aan analytisch denken).*
- Lewandowsky, S., et al. (2012). Misinformation and Its Correction: Continued Influence and Successful Debiasing. Psychological Science in the Public Interest. (Over hoe desinformatie werkt in het menselijk brein).*
- Rosenzweig, M. (2024). The Shrinking Public Sphere: Reading, Literacy, and the Crisis of Democracy. (Sociaal-psychologische analyse van de impact van ontlezen op democratische processen).*
- TED Talk door Maryanne Wolf: How the Digital World changes the way we read – Heldere uitleg over de biologische verandering van ons brein bij digitaal lezen.
- Tegenlicht (VPRO): Afleveringen rondom de "Aandachtseconomie" en de impact van de smartphone op onze cognitieve vermogens.
- Video/Uitleg: Paper vs. Digital Reading (Veritasium / Edutopia)
- Korte, wetenschappelijk onderbouwde video's over het verschil in opname tussen schermen en papier.
Over deze podcast
Welkom bij Normale mensen bestaan niet, de podcast over psychologie waarin wij vieren dat geen mens gelijk is. Wij zijn Lennard Toma en Thijs Launspach, psychologie-nerds, schrijvers én goede vrienden. In deze podcast behandelen we de onderwerpen uit de psychologie waarvan we denken dat je...
Meer over deze podcastGerelateerde afleveringen
#148 PISA-scores blijven maar zakken: wij spraken de leraren
Waarom kunnen Nederlandse scholieren zó slecht lezen?
Hoe krijgen we kinderen weer aan het lezen?
NRC Vandaag tipt: Nederlandse leerprestaties gaan hard achteruit. Worden werknemers straks te dom? | Zo simpel is het niet
De Nederlandse leerprestaties gaan hard achteruit. Worden werknemers straks te dom?
Het gesprek - Fabienne Rachmadiev (25 augustus 2026)
Wat kan Nederland leren van het onderwijs in Ierland, Estland en Portugal?
#57 Leesvaardigheid met John Schrijnemakers
Luister verder en doorzoek duizenden podcasts in de Podric-app.
