Studio Energie

De Europese vraag naar olieproducten daalt, maar de Europese raffinagecapaciteit daalt harder. En die krimp versnelt, zo blijkt uit een nieuwe studie voor de Nederlandse raffinagesector. Europa wordt nóg afhankelijker van import. Waarom sluiten Europese raffinaderijen? Hoe kwetsbaar maakt dat ons continent? En wat kunnen we daaraan doen? Ik vraag het Jan-Willem van den Beukel, directeur van brancheorganisatie VEMOBIN.

In deze aflevering hebben Jilles van den Beukel en Remco de Boer het onder meer over de veranderende machtsverhoudingen op de oliemarkt. Hadden de olieproducerende OPEC-landen lange tijd de touwtjes in handen, sinds het begin van de Straat van Hormuz-crisis blijkt hoe groot de macht van China als ’s werelds belangrijkste olie-importeur inmiddels is. En over die crisis gesproken: volgens Jilles is het niet zozeer een oliecrisis, maar vooral een olieproductencrisis. En dus duiken ze in de wereld van raffinaderijen en de crack spread: het verschil tussen de prijs van ruwe olie en die van geraffineerde producten. Wat zegt die over de huidige markt? En hoe kwetsbaar is Europa nu zijn eigen raffinagecapaciteit afneemt en de afhankelijkheid van import groeit? Ook kijken ze naar Rusland, waar Oekraïense aanvallen de ene na de andere raffinaderij treffen en inmiddels lange rijen bij tankstations ontstaan. Verder bespreken ze waarom het de Verenigde Staten wél lijkt te lukken hun afhankelijkheid van China voor kritieke grondstoffen te verkleinen, terwijl Europa daar veel minder in slaagt. Wat doen de Amerikanen anders? Tot slot is er kort nieuws over een miljardeninvestering in Argentijnse schalieolie door de illustere Harold Hamm en over Iraanse hackers die naar verluid vier dagen lang een Britse energiecentrale hebben platgelegd.

In deze aflevering hebben Jilles van den Beukel en Remco de Boer het onder meer over de vraag hoeveel verstoring het wereldwijde energiesysteem nog aankan. Nu de Houthi's zich nadrukkelijker in de oorlog mengen, kijkt de markt steeds meer naar de Straat van Bab el-Mandeb en de Rode Zee. Staat de wereld nu écht aan de vooravond van de grootste energiecrisis ooit? Ook werpen ze een blik onder de motorkap van Shell. Hoe er in Nederland tegen het bedrijf wordt aangekeken, is genoegzaam bekend. Maar hoe kijkt de internationale olie- en gaswereld naar de voormalige 'koninklijke'? Daarnaast bespreken ze de aanstaande kwartaalcijfers van Big Oil. Verder is er kort nieuws, onder meer over het nieuwe Europese sanctiepakket tegen Rusland, dat na veel politiek gesteggel alsnog is aangenomen, en over de Europese methaanregels die op 1 januari ingaan. Zullen die inderdaad de import van olie en gas bemoeilijken, zoals de sector waarschuwt?

In Search of Europe’s Energy Future gaat Remco de Boer weer in gesprek met Hans van Cleef, dé marktanalist van Nederland en Hoofd Energie Onderzoek bij Eqolibrium.

China gebruikt z’n dominante positie in kritieke grondstoffen steeds vaker als wapen. Ook Europa staat onder steeds grotere druk, zowel economisch als politiek. Zonder ingrijpen zal de Chinese macht alleen maar groter worden. Tijd dus, voor actie. Wat Europa kan doen, staat in het rapport ‘Beijing’s critical raw material weapon – And how to dismantle it’ (https://www.iss.europa.eu/publications/chaillot-papers/beijings-critical-raw-material-weapon-and-how-dismantle-it). Ik praat erover met de auteur, Joris Teer, analist bij het EU Institute for Security Studies.

Vorige week legde het kabinet in de Tweede Kamer een dilemma op tafel: de eerste twee nieuwe Nederlandse kerncentrales, passen wél in Groningen op het net, maar Groningen wil ze niet. Zeeland wil ze wél, maar daar passen ze niet op het net. En dus is de vraag: wat nu? Welke opties zijn er voor nieuwe kernreactoren in ons land? En hoe gaat het kabinet daarvoor lokaal de handen op elkaar krijgen? Ik vraag het Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei.

In deze aflevering bespreken Jilles van den Beukel en Remco de Boer drie nieuwe boeken over drie fascinerende onderwerpen: het opblazen van Nord Stream, de donkere kant van mijnbouw-voor-de-transitie in Afrika en de LNG-avonturen van TotalEnergies in Mozambique. Natuurlijk bespreken we de Straat van Hormuz, en we blikken ook terug: waarom werd het niet dé crisis die was voorspeld? En Jilles schreef een uitgebreid artikel over de Nederlandse gasvoorziening en de nieuwe – noodzakelijke – rol van de gasopslagen. The Nord Stream Conspiracy — The Inside Story of the Explosions That Shook the World https://www.amazon.nl/Nord-Stream-Conspiracy-Inside-Explosions/dp/1250410436 The Elements of Power — a Story of War, Technology and the Dirtiest Supply Chain on Earth https://www.amazon.com/Elements-Power-Technology-Dirtiest-Supply/dp/0593492013 Blood will flow: the murderous business of oil and gas https://www.amazon.nl/Blood-Will-Flow-murderous-business/dp/1804182729

In Search of Europe’s Energy Future gaat Remco de Boer weer in gesprek met Hans van Cleef, dé marktanalist van Nederland en Hoofd Energie Onderzoek bij Eqolibrium. Deze maand gaat het onder meer over de gasvoorraden, of beter: het gebrek eraan. Afgelopen vrijdag kwam minister Van Veldhoven met een langverwachte brief over de ‘capaciteitsmarkt’ – wat staat er in? 15 juli is D-day voor de aanpassing aan het ETS, maar we beginnen in de Straat van Hormuz, met twee cruciale vragen: is die Straat nu open of dicht, en doet dat er veel too, voor de olieprijs?

De olie- en gassector maakt zich grote zorgen over de methaan-regels die de EU op 1 januari invoert. Een flink deel van de productie zal niet aan de regels voldoen, en dús dreigen er deze winter hoge prijzen en mogelijk zelfs tekorten, zo is de claim. Maar, is die angst terecht? En zo ja, zal de soep in Brussel uiteindelijk wel zo heet worden gegeten? Ik praat erover met Stefaan Van Severen, Lead Country Manager van ExxonMobil Nederland.

Terwijl het met het concurrentievermogen van de EU nog altijd niet bijzonder goed gaat, Donald Trump nog altijd in het Witte Huis zit en China dreigt met maatregelen als de EU maatregelen tegen China neemt, is in Brussel de strijd om het ETS inmiddels in volle hevigheid losgebarsten. In Blik op Brussel praat Remco de Boer erover met Leon de Graaf, managing partner bij Business Advisers on Climate & Competitiveness (BACC).