BNR Nieuws Vandaag

In Israël zorgt een historisch hoge opkomst voor spanning rond de parlementsverkiezingen. Vooral de toegenomen deelname van Arabische kiezers kan ertoe leiden dat kleine pro-Netanyahu-partijen de kiesdrempel van 3,5% niet halen, wat zijn meerderheid in gevaar brengt. BNR-correspondent Ralph Dekkers ziet dat Netanyahu op de verkiezingsdag met harde campagneboodschappen reageert op de dreigende machtsverschuiving. De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben met Vladimir Poetin gebeld over de oorlog in Oekraïne. President Alexander Stubb en premier Jonas Gahr Støre benadrukken het belang van de-escalatie, terwijl zij tegelijk vasthouden aan steun voor Oekraïne. Het initiatief leidt tot kritische reacties van onder meer Denemarken en Zweden, maar wordt door Oekraïne en de VS wel verwelkomd als aanloop naar nieuwe gesprekken later dit jaar. De tech- en innovatiemarkt in China lijkt in het slop te geraken. De STAR 50-index, die technologie- en innovatiebedrijven op de beurs van Shanghai volgt, is sinds juni met 40 procent gedaald. Ook andere indexen zijn flink gedaald. Bloomberg rapporteert dat er sinds mei bijna 2,5 biljoen dollar is verdampt op de Chinese aandelenmarkten, veelal in de AI-sector. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Israël stemmen kiezers voor een nieuw parlement op een moment dat het land volgens correspondent Ralph Dekkers ‘op een kruispunt staat’ tussen voortzetting van het beleid van premier Benjamin Netanyahu en een koerswijziging onder uitdager Gadi Eisenkot. Peilingen voorspellen verlies voor Netanyahu, maar geen duidelijke meerderheid voor het pro- of anti-Netanyahu-blok, waardoor opnieuw een periode met onduidelijke coalitievorming en mogelijk meerdere verkiezingsrondes dreigt. De spanning wordt verder opgeschroefd door berichten dat Netanyahu vlak voor de verkiezingen militaire opties tegen Iran overwoog. Het kabinet houdt vast aan het dwangelement in de Spreidingswet en komt er in gesprekken met JA21-leider Joost Eerdmans niet uit, waardoor steun over rechts voor het Belastingplan onzeker blijft. Politiek verslaggever Leendert Beekman schetst hoe het kabinet daardoor steeds meer richting PvdA en Volt wordt geduwd, terwijl de VVD een linkse koers wil vermijden. Volgende week moet een aangepast Belastingplan klaar zijn, maar achter de schermen rekent vrijwel niemand op een volledig uitgewerkt pakket. Op de financiële markten staat een drukke dag met kwartaalcijfers van onder meer ASML, NXP, PayPal en Boeing, terwijl de Fed opnieuw een rentebesluit voorbereidt waar de markt een pauze verwacht. Tegelijkertijd presenteert Quote de nieuwe Quote 500, waarin cryptomiljardair Jean-Louis van der Velde met een geschat vermogen van 26 miljard euro nieuw binnenkomt als rijkste Nederlander en AI-ondernemer Pim de Witte opvalt als jongste miljardair. De totale rijkdom van de 500 rijkste Nederlanders stijgt naar 300 miljard euro, mede gedreven door technologie, crypto en AI. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De topman van Audi, Gernot Döllner, ligt in Duitsland onder vuur nadat hij op een campagnebijeenkomst van Donald Trump een nieuwe fabriek in de VS ter waarde van 4 miljard dollar aankondigde. De ondernemingsraad van Volkswagen en vakbond IG Metall verwijten hem een schending van de interne code of conduct, die politieke neutraliteit rond verkiezingen voorschrijft. Binnen het concern groeit de druk op het bestuur om duidelijkheid te geven over de strategie in de VS en de positie van Döllner. In Servië zorgt de verkiezingswinst van een studentenbeweging voor een politieke aardverschuiving na 14 jaar dominantie van Aleksandar Vučić. De beweging komt voort uit protesten tegen corruptie en gebrekkige rechtsstaat, maar haar koers richting de EU en Rusland is nog onduidelijk. Brussel reageert voorzichtig positief; EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen biedt hulp aan bij hervormingen, terwijl Moskou de banden met Belgrado wil behouden. Online betalen in Nederland verandert stap voor stap nu het vertrouwde iDEAL plaatsmaakt voor het Europese systeem Wero. Webshops kunnen vanaf vandaag volledig overstappen, terwijl consumenten op korte termijn vooral een nieuwe knop zien maar later meer functies krijgen, zoals abonnementen en betalen bij aflevering.  Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Brazilië kiest de bevolking in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen opnieuw voor Lula da Silva, die met net geen 52% van de stemmen de rechtse kandidaat Flavio Bolsonaro verslaat. Bolsonaro weigert de uitslag te erkennen en zet vraagtekens bij verlengde openingstijden van stembureaus, terwijl zijn aanhang mogelijk de straat op gaat en Lula ondanks zijn overwinning zal moeten regeren met een sterk rechts parlement. In Den Haag staat vandaag het belastingplan centraal, maar het Kamerdebat wordt overschaduwd door parallelle onderhandelingen achter de schermen. Terwijl staatssecretaris Eerenberg in de Tweede Kamer inhoudelijke vragen moet beantwoorden, probeert het kabinet tegelijk via gesprekken met onder meer BBB en JA21 steun te verzamelen voor ingrijpende aanpassingen. In het Midden-Oosten lopen de spanningen op nu de VS en Israël steeds harder uithalen richting Iran en concrete militaire voorbereidingen treffen. Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis schetst hoe dreigende taal van Donald Trump en Benjamin Netanyahu, het terugtrekken van diplomatiek personeel en economische druk in landen als Iran en Libanon de regio in een staat van permanente paraatheid brengen. Intussen wordt op de achtergrond moeizaam doorgepraat over een mogelijke deal. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederlandse militaire inlichtingendiensten krijgen via een Russische hacker toegang tot de iPhone van Jared Kushner, schoonzoon en topadviseur van president Donald Trump. Ze zien hoe hij inlogt op geheime rekeningen in Dubai en Israël, met in totaal bijna 2 miljard dollar aan tegoeden uit Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. De onthulling in Vanity Fair werpt nieuw licht op mogelijke buitenlandse beïnvloeding van het Witte Huis en zet de rol van Kushner opnieuw onder druk. Ruim 80 overheidswebsites draaien nog altijd op een niet-gepatchte versie van PHP en blijven daardoor kwetsbaar voor aanvallen, blijkt uit een analyse met data van cyberbeveiligingsbedrijf Assetnote. Volgens ethisch hacker Bart van Bodegom van Orange Cyberdefense zijn vooral 'vergeten' project- en campagnesites een risico, omdat via deze servers onderliggende systemen kunnen worden misbruikt voor onder meer malwareverspreiding. Het Nationaal Cyber Security Centrum meldt eerste signalen van mogelijk misbruik en dringt aan op directe updates en beter overzicht bij overheden. Het KNMI waarschuwt voor een tweelingstorm: eerst trekt storm Austen over met windstoten tot 90-100 km/u aan zee, gevolgd door de zwaardere storm Boelo in de nacht naar zondag. Meteoroloog Reinout van den Born van weerverteller.nl verwacht aan de kust een langdurige windkracht 9 tot mogelijk 10 en in het binnenland windstoten tot circa 90 km/u, wat met verzwakte bomen kan leiden tot takbreuk en schade. Na het weekeinde neemt de wind af en keert rustiger, zachter herfstweer terug met later in de week weer meer zon. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de problemen met PHP benadrukt Nationaal Cyber Security Centrum-directeur Matthijs van Amelsfoort dat Nederlandse organisaties nog maandenlang risico lopen. Er zijn al wel pogingen om de kwetsbaarheid te misbruiken, maar nog geen geslaagde grootschalige aanvallen in Nederland, terwijl vooral mkb-bedrijven kwetsbaar blijven. Van Amelsfoort roept ondernemers op snel te patchen en de beslisboom van het NCSC te volgen als verouderde systemen niet direct kunnen worden geüpdatet. Oekraïne blijft de komende jaren sterk leunen op de Verenigde Staten voor satellieten, luchtafweer en inlichtingen, zeggen experts tegen BNR. Alleen op het gebied van cybersecurity staat het land inmiddels grotendeels op eigen benen, dankzij een sterke, in Oost-Europa opgebouwde IT-sector. Tegelijkertijd groeit de zorg over de politieke wil in Washington om die militaire en digitale steun vol te houden. Rond Schiphol stapt een coalitie van omwonenden en milieuorganisaties naar de Raad van State om het nieuwe luchthavenverkeersbesluit aan te vechten. Volgens docent gezondheidsrecht Bastiaan Wallage draait de zaak om het voorzorgbeginsel en de vraag of het besluit, dat ruimte laat voor groei naar 500.000 vluchten, de gezondheid en leefomgeving van omwonenden voldoende beschermt. Eerder kreeg dezelfde groep al gelijk van de rechter, waardoor de onderbouwing en handhaving van de nieuwe regels nu juridisch zwaar onder het vergrootglas liggen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Langzaam komen websites weer online na een lek in programmeertaal PHP, waar weel sites gebruik van maken. Zo is de website van de Tweede Kamer weer in de lucht, net als de site van DigiD. Maar nog niet alle sites draaien weer; zo staat de website van Meld Misdaad Anoniem en die van lokale afdelingen van Veilig Thuis nog op zwart. De problemen met PHP worden gezien als de grootste webproblemen in jaren. Experts verwachten dat we de gevolgen nog maanden kunnen merken. In de Verenigde Staten grijpt president Donald Trump in op de energiemarkt door een derde van de noodvoorraad stookolie vrij te geven om de hoge brandstofprijzen te drukken. De voorraad is eigenlijk bedoeld voor fysieke noodsituaties, maar Trump zet ruim 300.000 vaten in aan de vooravond van cruciale verkiezingen, wat de prijs slechts met 3,0% doet dalen. Energie-expert Jilles van den Beukel van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies waarschuwt dat strategische reserves inmiddels gevaarlijk laag zijn en op termijn weer aangevuld moeten worden. Meta zag winst in het derde kwartaal met 264 procent stijgen tot een kleine 10 miljard dollar. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers die gisteravond nabeurs verschenen. De omzet in het afgelopen kwartaal steeg met 26 procent tot ruim 64 miljard dollar, de hoogste kwartaalomzet ooit voor het techbedrijf. Ondertussen kijkt de AEX uit naar cijfers van onder meer Besi, Relx en Aalberts, terwijl de Italiaanse bank UniCredit en autobouwer Ford in Europa en de VS de toon zetten voor de rest van het beursseizoen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een ernstig beveiligingslek in programmeertaal PHP zorgt wereldwijd voor paniek bij overheden en bedrijven. Websites worden preventief offline gehaald, terwijl een patch inmiddels beschikbaar is maar nog moet worden geïnstalleerd, wat volgens tech-expert Bert Hubert weken kan duren. Rusland geeft na een ontmoeting tussen Vladimir Poetin en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff aan half november klaar te zijn voor nieuwe gesprekken met Oekraïne en de VS. Die moeten gaan over de veiligheidsorde na afloop van het conflict, terwijl Europa voorlopig buitenspel lijkt te staan, aldus Ruslandcorrespondent Joost Bosman. De Europese aanklager doet invallen in Brussel en Straatsburg vanwege mogelijk misbruik van circa 4,3 miljoen euro aan EU-geld door de vroegere extreemrechtse fractie ID. De PVV wordt niet als doelwit genoemd, maar de link met de huidige fractie Patrioten voor Europa en de politieke familie rond Péter Magyar en Viktor Orbán zorgt volgens Europaverslaggever Stefan de Vries voor een ongemakkelijke context. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft weer toegang tot Amerikaanse inlichtingen, cruciaal om Russische raketaanvallen te kunnen voorspellen, maar spreekt in Oslo openlijk over het tanende vertrouwen in de Verenigde Staten. Terwijl de militaire Starshield-verbinding van SpaceX na persoonlijke ingreep van Elon Musk weer wordt opengesteld, reist de Amerikaanse onderminister Steve Witkoff via Oslo door naar Sint-Petersburg om met Vladimir Poetin te praten over een mogelijke vredesdeal waar Trump zelf ook aan sleutelt. Oekraïne vreest een scenario waarin Trump, Xi Jinping en Poetin onderling de uitkomst van de oorlog bepalen en Zelensky slechts kan reageren. SpaceX presenteert uitzonderlijk sterke kwartaalcijfers met een omzetstijging van 161% naar 14,6 miljard dollar en een nettowinst van 4,4 miljard dollar, nadat het bedrijf eerder nog verlies leed. De grootste groei komt niet uit ruimtevaart maar uit de AI-divisie SI en uit Starlink, dat inmiddels 13 miljoen abonnees heeft, terwijl Elon Musk een fusie tussen SpaceX en Tesla laat onderzoeken die een van de meest waardevolle concerns ter wereld moet opleveren. Marktanalist Jean-Paul van Oudheusden wijst op de enorme investeringsplannen van 35 tot 40 miljard dollar per kwartaal en op de strategische rol van chipproductie in de VS, met onder meer ASML als technologiepartner. In Duitsland gaat door een blunder van het Ministerie van Financiën onder leiding van vicekanselier Lars Kliebel de forse verhoging van de tabaksaccijns per direct in, ruim twee maanden eerder dan gepland. Omdat fabrikanten nog geen nieuwe belastingzegels hebben, mogen zij formeel geen sigaretten leveren, waardoor de overheid met een noodinstructie aan de douane probeert de leveringen toch door te laten gaan terwijl de juridische basis ontbreekt. De tabaksindustrie spreekt van een onhoudbare situatie en waarschuwt dat een wetswijziging nodig is om de fout te herstellen, terwijl de geplande prijsstijging naar bijna 12 euro per pakje over drie jaar de prijsverschillen met Nederland vrijwel doet verdwijnen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De NS verhoogt volgend jaar de prijzen van treinkaartjes en de meeste abonnementen met gemiddeld 4,7%, waarmee de tarieven sneller stijgen dan de inflatie. Door inhaalindexatie voor de coronajaren lopen extra verhogingen door tot 2029, terwijl de toeslag op het HSL-traject opnieuw omhooggaat, ondanks aanhoudende snelheidsbeperkingen en een dienstregeling die nog niet aan de afspraken voldoet. De Europese Commissie presenteert een geactualiseerde Arctic Strategy voor het Noordpoolgebied. In de nieuwe plannen verschuift de nadruk van klimaat naar veiligheid en strategische belangen, met onder meer een beter beveiligde onderzeese kabelverbinding tussen Groenland en Europa, uitbreiding van satellietnetwerk IRIS² en meer aandacht voor Russische activiteiten en de ‘schaduwvloot’ in de regio. Twee kleine manen rond Mars vertellen ons straks misschien meer over de grootste vragen in de sterrenkunde. Japan heeft succesvol een missie naar deze twee manen van Mars gelanceerd. Onderzoekers hopen binnenkort materiaal terug te halen uit de omgeving van de rode planeet. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.