BNR Nieuws Vandaag

Het kabinet heeft de begroting voor volgend jaar klaar, maar presenteert die nog zonder vaste meerderheid in de Tweede Kamer. Extra defensie-uitgaven zijn ingepland, maar discussie over belastingverhogingen, bezuinigingen op WW en WIA en het afgeschoten plan voor hoger eigen risico in de zorg houdt de plannen politiek onzeker. In de Verenigde Staten treft Meta een schikking met 29 staten en betaalt maximaal 16,7 miljard dollar omdat Facebook en Instagram kinderen verslavend zouden maken en hun data verzamelen. Juridisch erkent het bedrijf geen schuld, maar toezichthouders krijgen wel harde limieten op schermtijd voor kinderen, nachtblokkades en strengere regels rond leeftijdsverificatie. Europa stuurt bij op geopolitiek en arbeidsmarkt: Frankrijk wil dat miljarden aan EU-steun voor Oekraïne zoveel mogelijk naar Europese wapens gaan, ondanks de acute vraag naar Amerikaanse Patriot-raketten. Tegelijkertijd ontdekken Chinese fabrieksarbeiders het ‘Brussel-effect’ en beroepen zij zich op nieuwe Europese regels tegen dwangarbeid om werkgevers onder druk te zetten voor betere werkomstandigheden. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iran en Oman hebben een raamwerkakkoord gesloten voor de hervatting van de scheepvaart door de Straat van Hormuz. Dat maakten de twee landen bekend in een gezamenlijke verklaring. De Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken waarschuwt dat de overeenkomst met Oman "niet betekent dat de Straat van Hormuz wordt opengesteld". Canada reageert op de handelsoorlog die de Verenigde Staten hebben ontketend met nieuwe importheffingen op ruim 700 Amerikaanse producten vanaf 8 september. De tarieven lopen op tot 50% en raken naar schatting 20 miljard dollar aan Amerikaanse export, met een harde klap voor staal en aluminium en gerichte druk op sleutelstaten richting de midterms. Wereldwijd ziet 54% van de organisaties een positief rendement op investeringen in kunstmatige intelligentie, maar in Nederland blijft dat aandeel steken op 46%. Volgens Jos Slootstra, managing director bij Experis Nederland, zetten Nederlandse CIO's eerst in op een stevige IT-basis en security, terwijl het dagelijkse gebruik van AI-tools door medewerkers nog beperkt is en bedrijven zoeken naar effectieve adoptiestrategieën. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten scherpen hun economische sancties tegen Iran aan onder de noemer Operation Economic Outcast, bedoeld om de economische levensaderen van het land af te snijden. In Teheran spreekt de veiligheidschef over ‘aardbevingachtige vergelding’ en dreigt met het stilleggen van de scheepvaart in de Straat van Hormuz, terwijl Qatar de sancties ‘eenzijdig’ noemt en inzet op bemiddeling tussen Washington en Teheran. In Duitsland blijkt de verijdelde droneaanval op de luchthaven van Leipzig ernstiger dan eerder gedacht, nu media melding maken van een derde explosivendrone bij vrachtvliegtuigen van Oekraïne en DHL. Bondskanselier Friedrich Merz zegt dat Duitsland hybride aanvallen niet over zich heen laat komen en kondigt aan dat daders zowel letterlijk als figuurlijk de rekening gepresenteerd krijgen, terwijl de regering officieel wacht op verder onderzoek naar mogelijke Russische betrokkenheid. Beveiligers op Schiphol onderbreken vandaag een aantal keer hun werk uit onvrede over de arbeidsomstandigheden. En dat is op Schiphol goed te merken geweest, vertelt verslaggever Martijn de Rijk. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Premier Rob Jetten en zijn vicepremiers proberen in Den Haag alsnog een meerderheid te vinden voor de Rijksbegroting, met de deadline voor de Raad van State op vrijdag en Prinsjesdag over drie weken. Na moeizame gesprekken met Pro, JA21, SGP en BBB is er nog geen doorbraak en liggen bezuinigingen op sociale zekerheid en stikstofplannen als belangrijkste struikelblokken. In Washington kondigt de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent een economische aanval op Iran aan onder de naam Operation Economic Outcast. De VS leggen sancties op aan 60 bedrijven en personen rond de Iraanse oliehandel en proberen het land financieel te isoleren, terwijl onduidelijk blijft of ook grote afnemers als China worden geraakt en Iran een tweejarig tegenplan presenteert. De Europese gasvoorraden staan net boven de 60%, maar Nederland blijft met circa 43 à 44% duidelijk achter en gebruikt vooral laagcalorisch gas in zijn opslag. Volgens energiedeskundige Jilles van den Beukel is de doelstand van 80% voor 1 december technisch haalbaar, maar speelt betaalbaarheid een grote rol en kan extra LNG-import bij een koude winter de prijzen verder opdrijven. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het maatschappelijke verzet tegen nieuwe datacenters groeit, zowel in Nederland als de VS, en wordt een serieuze risicofactor voor beleggers. Joost Schmets van de Vereniging van Effectenbezitters legt uit hoe uitstel en afstel van projecten, water- en stroomverbruik en lokale regelgeving de miljardeninvesteringen in digitale infrastructuur kunnen vertragen.  Oekraïne krijgt verdere militaire en financiële steun nu Groot-Brittannië en Frankrijk toestemming geven om langeafstandsraketten te produceren en leveringen versnellen. Buitenlandredacteur Luuk de Klerk schetst hoe premier Andy Burnham zijn bezoek aan Kiev gebruikt om de Britse rol in Europa te benadrukken, terwijl de EU via een lening van 90 miljard euro, waarvan nu 6,1 miljard euro vrijkomt, bijdraagt aan raketten, munitie en radars. Ondanks deze steun blijft Oekraïne volgens Zelensky kampen met een fors gat in het defensiebudget. Wie de moeite neemt om naar het buitenland te rijden om te tanken neemt vaak ook een paar kratjes bier mee terug. Die zijn namelijk euro's goedkoper bij onze buren. Dat blijkt uit een studie van onderzoeksbureau Circana in opdracht van Nederlandse bierbrouwers. Volgens de brancheorganisatie Nederlandse Brouwers zorgt het verhogen van de accijnzen er juist voor dat de accijnsinkomsten uiteindelijk gaan dalen. Dat is slecht voor hun achterban - want de inkomsten dalen. Maar ook de schatkist zou accijns-inkomsten mislopen.  Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland bereidt de oprichting voor van een nationaal agentschap voor disruptieve innovatie, NADI, met een mogelijk budget van 1 miljard euro. In het coalitieakkoord is al 500 miljoen euro gereserveerd en volgens BNR-bronnen is er tijdens de Haagse begrotingsonderhandelingen bereidheid om dat bedrag te verdubbelen. Het agentschap moet in een vroeg stadium risicovolle innovaties vanuit universiteiten en labs ondersteunen, naar Duits voorbeeld van SPRIND. In China wil techbedrijf Dongfang Jingyuan naar de beurs in Shanghai met een waardering van 1,3 tot 1,9 miljard euro, terwijl de topman eerder betrokken was bij diefstal van ASML-bedrijfsgeheimen. Het bedrijf is actief in computational lithography, cruciaal voor het meten van chipopbrengsten, en daarmee belangrijk voor de Chinese chipindustrie. Analist Jos Versteeg van InsingerGilissen verwacht geen grote structurele impact op ASML, maar ziet wel reden om de activiteiten van Dongfang Jingyuan scherp te volgen. De Nederlandse stichting Protect Ukraine bouwt samen met een Noorse partner het grootste ondergrondse ziekenhuis van Oekraïne in opdracht van de Oekraïense medische krijgsmacht. Het ziekenhuis, 8 meter onder de grond met gewapend beton, moet functioneren als uitgebreid stabilisatiepunt dichtbij het front. Medeoprichter Jaap Scholten benadrukt dat het project, dat nog extra financiering vergt, levensreddende tijdwinst moet opleveren in een door drones gedomineerde killzone. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse staat geeft volgend jaar bijna 13 miljard euro uit aan rente op de staatsschuld, ongeveer 1% van het bruto binnenlands product. Volgens huiseconoom Han de Jong is Nederland internationaal nog steeds relatief laag met een schuld van rond de 45% van het BBP, maar leidt de hogere kapitaalmarktrente tot fors stijgende lasten en een scherp debat over hoeveel schulden de overheid zich kan en mag permitteren. Huishoudens in Nederland voelen de gevolgen van de oorlog in Iran nog maar beperkt in hun energierekening, maar ABN AMRO waarschuwt dat de pijn later komt. Hoofdeconoom onderzoek Nederland Jan-Paul van der Kerke verwacht dat hogere olie- en gasprijzen via energiecontracten en voedselprijzen alsnog doorwerken, vooral voor huishoudens met veel gasverbruik, omdat nieuwe gascontracten nu al circa 20% duurder zijn dan een jaar geleden. In Zandvoort bereiden ondernemers zich voor op de laatste Dutch Grand Prix, die het kustdorp zes jaar lang in een driedaags racefeest veranderde. Terwijl cafés, winkels en karaokebars nog één keer maximaal inzetten op het evenement en vooruitkijken naar de komst van de elektrische Formule E, vrezen veel betrokkenen na dit weekend een zwart gat voor de lokale economie en het evenementenklimaat. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

WhatsApp verwijdert bij het comprimeren van afbeeldingen onbedoeld het watermerk dat aangeeft dat een foto met AI is gemaakt. Daardoor kunnen detectietools niet meer zien of beelden zijn gegenereerd of bewerkt door kunstmatige intelligentie, terwijl de EU volgens de AI Act juist robuuste markering van AI-output verplicht stelt. Techredacteur Niels Kooloos ontdekte het probleem toen een met ChatGPT gemaakte vakantiefoto na verzending via WhatsApp niet meer als AI-beeld werd herkend. Griekenland onderzoekt of Patriot-raketten vanaf Kreta de belangrijke NAVO-basis Souda en andere Amerikaanse infrastructuur beter kunnen beschermen tegen mogelijke Iraanse aanvallen op Europees grondgebied. Europaverslaggever Stefan de Vries wijst erop dat andere bases in Bulgarije en op Cyprus ook in beeld zijn, terwijl Athene een directe aanval op Griekenland zelf zeer onwaarschijnlijk noemt. Tegelijkertijd piept en kraakt het nieuwe Europese asiel- en migratiepact, nu landen als Oostenrijk, Zwitserland en Duitsland asielzoekers willen terugsturen naar Italië en Rome overdrachten blokkeert. In België is grote woede ontstaan over de bosbrand in de Hoge Venen, omdat ministers eerder dit jaar al zijn gewaarschuwd dat het land onvoldoende voorbereid is op natuurbranden. Politiek commentator Bart Eeckhout wijst erop dat België te weinig eigen bluscapaciteit heeft en afhankelijk is van onder meer Nederlandse helikopters, terwijl de Waalse overheid beperkte middelen heeft en de federale begroting diep in het rood staat. Intussen keert de discussie terug over hoe defensie-investeringen ook kunnen worden ingezet voor klimaatgerelateerde risico’s, terwijl de extremere zomers met hittegolven, wateroverlast en bosbranden zich naar verwachting blijven herhalen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Russische economie krijgt klap na klap door de oorlog tegen Oekraïne. Na herhaalde Oekraïense drone-aanvallen op olieraffinaderijen moet Rusland voor het eerst in tijden benzine importeren, ontstaan opnieuw lange rijen bij tankstations en vrezen burgers voor een bankencrisis en mogelijke vordering van spaargeld door het Kremlin. Farmaceuten Merck en Moderna presenteren veelbelovende resultaten met een persoonlijk vaccin tegen melanoom, de dodelijkste vorm van huidkanker. In een klinische studie krijgen geopereerde patiënten een individueel vaccin op basis van hun eigen tumor, gecombineerd met immuuntherapie, waardoor de kans op terugkeer en verdere uitzaaiing van de kanker duidelijk afneemt. Ondernemers bereiden zich voor op het laatste Formule 1-weekend in Zandvoort. De verwachting is dat er meer dan 100-duizend racefans op af komen. Nog één keer kunnen horecazaken, lokale merchandise-verkopers daarvan profiteren - want na dit jaar wordt het raceweekend vervangen door de elektrische variant, de Formule E. Peter Tromp, voorzitter van de ondernemersvereniging, zet de kanttekening dat niet iéder blij mee is met de toestroom van toeristen.  Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mona Keijzer werkt achter de schermen aan een nieuw politiek project onder de werktitel Project 2029. De partij zou zich in de rechts-conservatieve hoek positioneren en mikt mogelijk op deelname aan de volgende Tweede Kamerverkiezingen, terwijl de drukte en versplintering op de rechterflank verder toenemen. In Den Haag zoekt het kabinet intussen steun voor de rijksbegroting bij onder meer SGP en ChristenUnie, die hun voorwaarden nadrukkelijk koppelen aan de situatie in de polder. De NAVO zegt voorbereid te zijn op mogelijke Iraanse raketaanvallen op Amerikaanse doelen in Europa, na berichten in de Financial Times over dreigementen van Iran. Volgens de NAVO-functionarissen staat de alliantie klaar om elke dreiging aan te pakken en verwijzen ze naar het neerhalen van vier ballistische raketten die eerder op Turkije waren afgevuurd. Iran lijkt vooral Amerikaanse bases in Oost-Europa en op Cyprus in het vizier te hebben, wat het conflict rond Iran dichter bij het NAVO-grondgebied brengt. In Oekraïne breidt een groot corruptieonderzoek zich verder uit met nieuwe invallen en het ontslag van een hoge adviseur van president Zelensky. De voormalige minister van Energie Herman Haloesjtsjenkois een sleutelfiguur in Operatie Midas, waarbij onder meer 100 miljoen euro uit een staatsenergiebedrijf zou zijn weggesluisd, en nu blijkt ook zijn borgtocht met vermoedelijk gestolen geld te zijn betaald. Volgens correspondent Chris Colijn tonen de nieuwe stappen zowel de diepgang van de corruptie als de groeiende slagkracht van de Oekraïense anticorruptie-instellingen, terwijl voormalig minister van Defensie Oleksij Reznikov opvallend pleit voor verkiezingen in oorlogstijd. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.