De Groene Amsterdammer Podcast

In de Verenigde Staten moeten progressieve wetenschappers hun koffers pakken. Onder het regime van Trump is geen ruimte voor kritische geesten: kennis moet zich voegen naar zijn ideologie. Waar de meeste kennisinstellingen zich gewillig naar zijn wil schikken, komt Harvard als een van de weinigen openlijk in verzet. Hoe almachtig is dit nieuwe machtsspel van Trump werkelijk? En wat betekent het voor de Europese wetenschap?Groene-redacteur Koen Haegens onderzoekt de braindrain die de Amerikaanse academische wereld dreigt uit te hollen. Wat begon als een voorzichtige hypothese, groeit uit tot een verontrustende realiteit. De historische parallellen zijn scherp: waar in de jaren dertig wetenschappers het naziregime ontvluchtten richting de VS, lijkt zich nu een omgekeerde migratie te voltrekken.In deze aflevering bespreken presentator Kees van den Bosch en Koen Haegens de ernst van deze verschuiving. Cynisme ligt op de loer, maar de hoop schuilt in het verzet.Lees het artikel De terugkeer van de ‘battle for brainpower’ - The best and the brightest in De Groene Amsterdammer.Productie: Lotte Bauweraerts & Kees van den Bosch.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Jan Hanlo Podcast spreekt dichter, NRC-columnist en presentator Ellen Deckwitz met vijf auteurs die zijn genomineerd voor de Jan Hanlo Essayprijs voor Nederlandstalige literaire essayistiek.In deze aflevering: Meredith Greer over Bedenktijd (De Bezige Bij, 2023).De andere afleveringen, met gesprekken met Nikki Dekker, Marian Donner, Eke Krijnen en Wytske Versteeg, zijn te beluisteren via groene.nl.Productie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2016 sluiten de deuren van het AZC Crailo. Voor velen – zowel asielzoekers als vrijwilligers – betekent dit het einde van een bijzondere periode. Inwoners komen in actie en verzetten zich tegen het besluit. Nu, bijna tien jaar later, lijken we mijlenver verwijderd van waar we toen stonden. “Nee, hier geen AZC” is inmiddels een vertrouwde uitspraak in het Gooi.Yaghoub Sharhani, oud-bewoner van Crailo, kijkt terug op zijn tijd in het voormalige AZC en onderzoekt het contrast tussen toen en nu. In zijn onderzoek spreekt hij met uiteenlopende mensen, onder wie tegenstanders van een nieuw AZC. Ook werpt hij licht op de rol die angst speelt in het debat, en op de invloed van politiek taalgebruik op het dagelijks leven in de buurt.In deze aflevering spreekt Kees van den Bosch met redacteur Yaghoub Sharhani over het verband tussen het veranderde politieke klimaat en de opvang van asielzoekers in het Gooi.Meer lezen van Yaghoub? Bekijk ook zijn andere artikelen. Productie: Rosa Springer en Kees van den Bosch.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al meerdere keren aangekondigd, en nu werkelijkheid: Trumps handelsoorlog is definitief begonnen, en de Amerikaanse president lijkt vastbesloten die vol te houden. Groene-medewerker Diederik Baazil belicht vanuit Tokio de reactie van Aziatische landen en vraagt zich af of het einde van Amerika’s dominante positie in zicht is.In Historische Woorden klinkt een verontwaardigde Marine Le Pen, die na een gerechtelijke uitspraak haar partij Rassemblement National niet langer mag aanvoeren bij de Franse verkiezingen.En in Servië zijn al geruime tijd protesten gaande tegen het bewind van president Vučić. Verslaggever Ingrid Gercama reisde meerdere keren naar Servië en legt uit waarom deze demonstraties in zekere zin apolitiek zijn.Productie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een oorlog sneuvelt de waarheid als eerste, maar soms vecht ze terug. Zo’n drie jaar geleden ontdekten Oekraïense militairen een massaslachting in het verwoeste Boetsja. Fotojournalisten deelden de gruwelijke beelden met de wereld, en Rusland leek al snel de evidente dader. In reactie hierop begon Rusland echter met het construeren van een alternatieve werkelijkheid. Zo ontstond een strijd om het narratief en begon de waarheid verschillende levens te leiden. Op sociale media barstte vervolgens een verhitte discussie los over het ware verloop van gebeurtenissen.Buitenlandredacteur Rutger van der Hoeven deed onderzoek naar deze casus als voorbeeld van het post-truth tijdperk, waarin waarheid zowel wordt achterhaald als gefabriceerd. Hij onderzoekt daarnaast de rol van waarheidscoalities, netwerken van verantwoordelijkheid en zogenaamde "zolderkamerjournalisten". Rutger belicht tot slot hoe, zelfs in dit complexe tijdperk, de waarheid uiteindelijk toch naar boven kan komen.In deze aflevering spreekt Kees van den Bosch met Rutger van der Hoeven over de massamoord in Boetsja en de strijd tussen feit en fictie die daarop volgde. Ook gaan ze in op de betrouwbaarheid van beeldmateriaal en bespreken ze wat deze ontwikkelingen betekenen voor de toekomst.Lees het artikel Het was een koude, mistige dag… in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Roos Springer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Orthodox-christelijke organisaties zijn nog altijd actief betrokken bij de steun aan Israëls illegale nederzettingen. Uit onderzoek van Investico blijkt dat deze christelijke weldoeners zelfs bereid zijn financiële steun te verlenen voor de levering van wapens. Gedreven door de Bijbelse overtuiging dat het land door God aan de joden is beloofd, zien zij het als hun taak om hieraan bij te dragen. Deze steun is echter in strijd met het Nederlandse, Europese en internationale beleid ten aanzien van de Palestijnse kwestie.Onderzoeksplatform Investico dook, samen met BOOS van BNNVARA en het Nederlands Dagblad, in deze gevoelige materie. Naast archiefonderzoek reisden de journalisten ook zelf af naar de Westelijke Jordaanoever om hun bevindingen met eigen ogen te toetsen.In deze aflevering spreekt presentator Kees van den Bosch met Investico-journalisten Marieke Rotman, Romy van der Burgh en Allart van der Woude. Ze vertellen over hun ontmoeting met de openhartige Palestijnse olijfboer Jamal, de momenten waarop ze noodgedwongen undercover moesten gaan en de opmerkelijke samenwerking met het christelijke Nederlands Dagblad.Bekijk de aflevering van BOOS. Of lees het stuk in De Groene Amsterdammer. Film: No Other Land – Yuval Abraham, Basel Adra, Hamdan Ballal, Rachel Szor. Productie: Lotte Bauweraerts en Kees van den Bosch.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen kent wel iemand met long covid. Honderdduizenden Nederlanders kampen ermee. Hoewel sommige patiënten ernstige, chronische klachten ervaren, wordt long covid door deskundigen én ondeskundigen vaak nog weggezet als een psychische aandoening. De eerste klinieken hebben inmiddels hun deuren geopend, maar maatschappelijke aandacht en erkenning komen maar moeizaam van de grond. Hoe kan dat?Journalisten Linda Samplonius en Jop de Vrieze deden een tweeledig onderzoek naar long covid en andere onbegrepen chronische ziekten. Deze week verschijnt hun tweede artikel in De Groene Amsterdammer. Daarin laten ze zien hoe de strijd voor erkenning langzaam vruchten begint af te werpen, ondanks aanhoudende onenigheid binnen de medische wereld.In deze aflevering spreekt Kees van den Bosch met Linda en Jop over hun bevindingen. Ze bespreken de klachten en frustraties van patiënten, de verschillende visies binnen de wetenschap en de voorzichtige opmars van algemene acceptatie van post-infectieuze aandoeningen.Lees ook het artikel: Onderzoek Long covid 'Waarom zou ik niet meer op het podium willen staan?' in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch en Daan Sanders.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zit er een strategie achter Trumps wilde geschut met handelstarieven? Economisch historicus Nicholas Mulder acht het mogelijk dat de regering-Trump een nieuw economisch regime wil afdwingen, gebaseerd op een goedkopere dollar. Maar misschien is er simpelweg sprake van economische zelfverminking door de Verenigde Staten. In Historische Woorden klinkt Rodrigo Duterte, die door de huidige Filipijnse regering werd uitgeleverd aan het Internationaal Strafhof in Den Haag. Midden-Oostencorrespondent Cosette Molijn bezocht Syrië, waar na de euforie over de val van Assad opnieuw geweld oplaait.Productie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kun je in Nederland nog je recht halen wanneer je tegenover de staat komt te staan? Je portemonnee en je postcode blijken hiervoor bepalend.Wie onvoldoende geld heeft om zelf een advocaat in te schakelen, is aangewezen op sociale advocaten. Maar dat blijkt een uitstervende beroepsgroep te zijn, vooral door onderbetaling en gebrek aan opvolging. De helft van deze advocaten gaat de komende jaren met pensioen, terwijl jonge aanwas nauwelijks te vinden is.Daarnaast bestaan er opvallende regionale verschillen. Wie in de Randstad woont, heeft veel meer kans een sociale advocaat te vinden dan bijvoorbeeld iemand in Groningen. Hoewel er in ongeveer de helft van de Nederlandse gemeenten sociaal raadslieden actief zijn, en er een juridisch loket bestaat, mogen deze hulpverleners alleen advies geven. Ze mogen geen officiële brieven opstellen of iemand begeleiden naar de rechtbank. Hiervoor verwijzen ze door naar sociale advocaten, die vaak al overbelast zijn of simpelweg niet meer in de regio beschikbaar.De jaarlijkse masterclass van Investico en De Groene Amsterdammer onderzocht dit probleem. Kees van den Bosch spreekt hierover met deelnemers Sahra Mohamed en Bobby Uilen en met hun begeleider Thomas Muntz.Lees het verhaal Het hele land door voor je burgerrecht in De Groene Amsterdammer.Productie: Kees van den Bosch.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Retreats zijn populairder dan ooit. De aanbieders variëren van erkende professionals tot zelfverklaarde deskundigen die deelnemers niet alleen zelfontplooiing, maar ook genezing van ziekte, depressie of verslaving beloven. Maar niet iedereen keert bevrijd huiswaarts—sommigen komen juist terug met verergerde psychische klachten. Waar gaat het mis? Onderzoeksplatform Investico onderzocht samen met BOOS van BNNVARA de risico’s van retreats en publiceerde deze week een artikel in De Groene. Ze spraken met mensen die na een verblijf in een kuuroord depressies en psychoses ontwikkelden. In deze aflevering gaat Kees van den Bosch in gesprek met journalisten Sylvana van den Braak, Michelle Salomons en Emiel Woutersen over hun bevindingen. De verhalen van slachtoffers, inzichten van medisch specialisten én reacties van retreataanbieders komen aan bod. 🔗 Lees het artikel In één week klachtenvrij in De Groene Amsterdammer.🎥 Bekijk de BOOS-reportage.Productie: Kees van den Bosch, Daan Sanders en Suzy Schagen See omnystudio.com/listener for privacy information.