Kwestie van Centen

'Niet het inkomen maar juist de onzekerheid over vaste lasten en overheidsbeleid knaagt aan het vertrouwen van de middenklasse', zegt Reinier Castelein, voorzitter van vakbond De Unie. In Kwestie van Centen vertelt hij aan Martin Visser wat de uitkomsten zijn van het vijfde onderzoek naar koopkracht en uitgavenonzekerheid. Politieke wispelturigheid rond box 3, renteaftrek, energierekening en benzineprijzen maakt veel mensen onzeker. De instabiele politiek krijgt van zijn achterban een dikke onvoldoende, een 4,3. 'Ik vind de respondenten nog mild, want wat we in Den Haag zien zit onder het niveau van gemeentepolitiek.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse politiek is totaal verdeeld over de noodzaak van bezuinigingen en hervormingen. Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars legt in Kwestie van Centen uit waar het land financieel staat. ,,De rentelasten zijn even groot als de uitgaven aan defensie of onderwijs." Marine le Pen gaat op kop in de peilingen voor de presidentsverkiezingen. ,,Ze heeft een enorme draai gemaakt, ook zij wil bezuinigen." Valt het land nog te redden van de financiële afgrond? ,,De risico's zijn groot."See omnystudio.com/listener for privacy information.

Economische verschillen nemen toe in Nederland, betoogt econoom Rens van Tilburg. "Als je een heel hard werkend dubbeltje bent, kun je in Nederland niet altijd een kwartje worden." In Kwestie van Centen bespreekt hij met Martin Visser hoe ongelijkheid in inkomen, vermogen en kansen volgens hem doorwerkt tot in de politiek. Van Tilburg ziet daarin een belangrijke verklaring voor het steeds radicalere stemgedrag van kiezers. "De opdracht van mijn generatie beleidsmakers was begrijpen wat we met Pim Fortuyn hebben gemist. Die opdracht hebben we nog steeds niet vervuld."See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Barbara Baarsma is ontzettend teleurgesteld in de kabinetsplannen die op Prinsjesdag zijn gepresenteerd. „De analyse is best oké. Men weet wat het probleem is. De oplossing is dus niet nóg meer analyses, maar: ga aan de slag.” De hoofdeconoom van PWC bespreekt met Martin Visser in Kwestie van Centen hoe onze economie ervoor staat. Ze schrok van een bijeenkomst met buitenlandse bedrijven: “Ik dacht: we krijgen nog wel een zesje. Maar inmiddels hebben we een onvoldoende.” Als de groei niet wordt aangejaagd worden de politieke tegenstelling alleen maar sterker: „Als je de koek niet laat groeien, komen alle verdelingsvragen steeds verder op scherp te staan.”See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lex Hoogduin is een hartstochtelijk voorstander van een kleinere overheid. Volgens de emeritus hoogleraar en voormalig directeur van De Nederlandsche Bank (DNB) zijn de verzorgingsstaat en de collectieve uitgaven uit de hand gelopen. In Kwestie van Centen bespreekt Hoogduin met Martin Visser de financiële koers van het kabinet. Over minister van Financiën Eelco Heinen is hij opvallend positief: „Ja, ik ben een fan van minister Heinen.” Volgens Hoogduin is Heinen binnen het kabinet de enige die nog serieus werk maakt van begrotingsdiscipline. Hoogduin pleit daarnaast voor één algemene belastingkorting voor iedereen. Daarmee zouden volgens hem het toeslagenstelsel en uiteindelijk zelfs de AOW kunnen worden afgeschaft.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oud-europarlementariër en techdeskundige Marietje Schaake is heel kritisch op de macht van grote techbedrijven en de ontwikkeling van AI. Ze vreest voor hun politieke macht, vertelt ze in Kwestie van Centen aan Martin Visser. Als we niet uitkijken komen we in 'een kunstmatige democratie' terecht. Kunnen we zomaar ChatGPT en Grok blijven gebruiken of moeten we overstappen op Europese varianten? Maakt AI ons leven efficiënter en gemakkelijker of worden we juist politiek beïnvloed?See omnystudio.com/listener for privacy information.

In september voeren de vakbonden nog acties tegen de bezuinigingen van het kabinet. Maar na Prinsjesdag zouden bonden en kabinet nader tot elkaar moeten kunnen komen, denkt CNV-voorzitter Hans van den Heuvel. In Kwestie van Centen vertelt hij aan Martin Visser dat hij nog steeds hoopt een groot akkoord te kunnen sluiten zodra de bezuinigingen van tafel zijn. "Wij willen dan weer invloed en zeggenschap over WW en WIA." Een grote ergernis is het kabinet sociale premies oppot in overvolle fondsen. Vooral de WIA moet anders, zeker nu het UWV vastloopt in de uitvoering daarvan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet en de vakbonden kunnen voor Prinsjesdag een deal sluiten over WW en WIA. Die inschatting maakt oud-topambtenaar en oud-Raad van State-lid Hans Borstlap. In Kwestie van Centen vertelt hij Martin Visser dat het stelsel van sociale zekerheid failliet is. 'De WW en WIA zijn gemaakt in de tijd van grote werkloosheid, nu is de situatie totaal anders.' Hij stelt voor dat de overheid een minimumuitkering garandeert en dat vakbonden en werkgevers daar bovenop eigen regelingen bij werkloosheid en arbeidsongeschiktheid maken. Voor de bezuinigingen ziet hij ook een uitweg: als het extra geld wat trager naar Defensie gaat, is er ook meer tijd om geld op te halen bij WW en WIA.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fisalist Cor Overduin heeft zich sinds 2014 helemaal ingegraven in box 3, de belasting op spaargeld, beleggingen en vastgoed. "Spaarders betaalden meer dan 100 procent belasting", legt hij uit in Kwestie van Centen. Na een jarenlange strijd gaf de Hoge Raad spaarders eind 2021 gelijk. Sindsdien zit de politiek met box 3 in zijn maag. "Het is onrechtvaardig dat alleen mensen die bezwaar maakten tegen hun aangifte zijn gecompenseerd." Hoe moet het verder met deze bekritiseerde belasting?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Keer op keer negeerden kabinetten waarschuwingen over het tempo waarin Nederland moest verduurzamen. Energie-onderzoeker Remco de Boer vertelt in Kwestie van Centen aan Martin Visser hoe politici blind achter groene doelen zijn aangehold. "Wij lopen ver vooruit en liggen straks apegapend langs de weg. Neem nou eens een voorbeeld aan China die dat veel slimmer doet." De Boer vreest dat Nederland ook tijdens een tweede energiecrisis niet heeft geleerd. "De minister vertelt kul over ons gasbeleid."See omnystudio.com/listener for privacy information.