Stoute schoenen

Lodewijk van Gruuthuse was één van de machtigste figuren uit de Bourgondische hofhouding. Met het monopolie op de verkoop van gruut, de belangrijkste grondstof voor bier, kon hij op elke ton bier, ingevoerd of gebrouwen in Brugge, belastingen innen. Hij werd dan ook schatrijk en in zijn voormalige stadspaleis is nu het Gruuthusemuseum ondergebracht. Het is Filips de Goede die hem op zijn 18de in dienst nam. Hij schopte het tot stadhouder van Holland, Zeeland en West-Friesland.

Wie Karel De Stoute tot zijn laatste ademtocht wil volgen, moet samen met Bart Van Loo naar Nancy. Op 5 januari 1477 levert Karel er zijn laatste slag tegen de troepen uit Zwitserland en Lotharingen. Het laatste wat men van hem ziet is hoe hij zich, zigzaggend op de rug van zijn gitzwarte paard El Moro, een weg hakt uit het inferno. Bij de oever van het intussen verdwenen Sint-Jansmeertje struikelt zijn paard. Op die plek staat nu een obelisk. Wat is er na die val precies gebeurd?

Bart Van Loo trekt vandaag naar het historische graafschap Nevers, of zoals het nu heet: Nièvre, in de heerlijke Bourgogne. Tussen Vlaanderen en Nevers bestaat een eeuwenoude band. Verwacht je in deze aflevering aan een psychodrama rond banale familietwisten die uitdraaien op afgunst, ontrouw en verraad. En toch: als Bart in Nevers aankomt, is hij in een romantische bui. Om kort te gaan: hij heeft samen met zijn vrouw de band tussen Vlaanderen en Nevers een mooie staart gegeven.

Vandaag beklimt Bart Van Loo de Montagne van Bueren, een trap van maar liefst 374 treden en een wereldberoemd monument in Luik. De trap is in de 19de eeuw aangelegd om hulde te brengen aan een legendarisch stukje bravoure. In 1468 voeren 600 mannen uit Franchimont hier een nachtelijke verassingsaanval uit op het Bourgondische leger dat de stad omsingelt. Hoe loopt dat af? Kan Karel de Stoute voor eens en altijd afrekenen met het opstandige Luik? Hij vlamt in elk geval weer van woede.

Dinant en Bouvignes zijn twee steden die al eeuwen verbonden zijn door een brug over de Maas, en eeuwenlang een vete uitvochten. In de 15de eeuw komt het tot een dieptepunt tijdens het conflict tussen Frankrijk en de Bourgondiërs. Dinant heeft resoluut partij gekozen voor de Franse koning. Dat zal Dinant geweten hebben. In 1466 laat Filips de Goede op de stad platbranden. Achthonderd mannen worden in de Maas gegooid. Wat heeft dat alles met de keiharde 'couque de Dinant' te maken?

Het rijk van Filips de Goede wordt alsmaar groter. Op 13 maart 1429 beklimt hij in Namen de Pas-des-Géants, die hem naar de heuveltop voert waar vandaag de beroemde citadel staat. Zijn paard is met een kleurig dekkleed omhangen en hij is meer dan in zijn nopjes. Zonder bloederig voorspel dit keer, mag hij zich nu ook graaf van Namen noemen. Maar zover is het nog niet wanneer Bart Van Loo in de stad aankomt. Er staat eerst nog heel wat te gebeuren. De 'Oorlog van de Koe' bijvoorbeeld!

Bart Van Loo reist vandaag naar de burcht van Châteauneuf-en-Auxois, op 43 km van Dijon in het Bourgondische hertogdom. De aanblik van het kasteel doet vanzelf aan een grimmig een sprookje denken. En een donker verhaal, dat is precies wat daar te rapen valt. Luister naar het bloedstollende verhaal van La belle poisoneuses. En ontdek hoe een moord een gouden kans voor Filips de Goede betekent. Er is ware liefde in het spel, een ontrouwe echtgenote en…vergif in een flan karamel.

Op 23 juli 1453 trekken Gentse milities naar Gavere om er het leger van de Bourgondische hertog aan te vallen. Wanneer hun eigen buskruitvoorraad ontploft, stuiven de Gentenaars uiteen. Veel vluchtende soldaten springen in de Schelde en verdrinken. Anderen worden afgemaakt. De Genste Opstand die begonnen was met een belastinghervorming en uitmondde in een oorlog die twee jaar lang het graafschap Vlaanderen teisterde, komt hiermee tot een einde. Voortaan staat Filips de Goede sterker dan ooit.

Het kasteel van Poeke ziet er vandaag uit als een roomsoes en dateert dan ook uit de 18de eeuw. Maar in 1453 is het nog een middeleeuwse bouwwerk en op 14 juni verschijnt hier een deel van het Bourgondische leger. Aanvoerder is Jacques de Lalaing! Als tornooiridder reisde hij Europa af op zoek naar tegenstanders, maar niemand kon hem verslaan. Hij was dan ook een acrobaat te paard. Tragisch: in Poeke is het een stomme kanonskogel die aan het leven van deze legendarische ridder een einde maakt.

Weinig gebouwen in het Waasland zijn zo mythisch als de Graventoren in Rupelmonde. Onder andere Gerard Mercator zat hier ooit maandenlang opgesloten wegens ketterij. In het Bourgondisch epos zijn de restanten van het kasteel van Rupelmonde verbonden met een droevige gebeurtenis. In juni 1452 verslaat Filips de Goede hier op de Hanewijkkouter de Gentenaars en hun Waaslandse medestanders. Maar Corneille van Bourgondië sneuvelt. Hij is Filips geliefde bastaardzoon en zijn wraak is verschrikkelijk.