Wallet & Van Weezel over de joodse wereld

Amerikaanse Joden golden lang als een opvallend hechte en succesvolle gemeenschap: sterk verbonden met Amerika, overwegend liberaal en nauw betrokken bij Israël. Maar die oude vanzelfsprekendheden staan steeds meer onder druk. Aan de hand van Joshua Leifers boek Tablets Shattered onderzoeken Natascha van Weezel en Bart Wallet wat er verandert. Waarom groeien orthodoxe gemeenschappen terwijl andere Joodse instituties terrein verliezen? Hoe werd Israël van bindmiddel steeds vaker een breuklijn? En wat betekent Joods-zijn nog als religie, politiek en gemeenschap niet langer vanzelfsprekend samenvallen?  Wat houdt Amerikaanse Joden vandaag nog bij elkaar?

Terwijl de slachtoffers van 7 oktober onder zware beveiliging worden herdacht, klinkt elders openlijke steun voor Hamas. Tegelijk verklaart de Britse Green Party zich anti-zionistisch en duikt de oude beschuldiging ‘zionisme is racisme’ opnieuw op. Antisemitisme neemt toe. Hoe zijn we hier beland? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken waarom feiten, historische context en nuance in het debat over Israël en Joden steeds minder lijken te overtuigen. Valt het tij nog keren met redelijkheid  of vraagt deze tijd ook om duidelijker grenzen?

Jemen kennen we nu vooral van oorlog, Houthi’s en raketten. Maar ooit regeerde er in Zuid-Arabië een Joodse koning en leefde er eeuwenlang een van de oudste Joodse gemeenschappen ter wereld. Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in die vrijwel vergeten geschiedenis. Hoe werd een Arabisch koninkrijk Joods? En waarom vertrok uiteindelijk vrijwel de hele gemeenschap naar Israël? Een reis van een Joods koninkrijk naar het Jemen van vandaag, waar de Houthi’s opnieuw een hoofdrol spelen in het conflict in het Midden-Oosten.

Onderdeel van de klimaatmars in Amsterdam van 12 september was een spandoek met de teksten 'Hamas is nature defending itself’ en 'Hup Hamas’.  Hoe kan dit? Hoe zijn we op een punt beland waarbij openlijke steun voor moord en doodslag, verkrachtingen en extremistische religieuze opvattingen van Hamas deel kan worden van een protest dat juist draait om een leefbare aarde voor iedereen? Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken wat er sinds 7 oktober is veranderd in het protest rond Israël en Gaza. En hoe verhoudt deze ontwikkeling  zich tot de ingestelde boycot van Israëlische producten afkomstig uit nederzettingen op de Westbank en de Golanhoogte, terwijl tegelijkertijd het nieuwste seizoen van de Israëlische serie Fauda wereldwijd juist bovenaan de Netflixlijsten  staat?

Rosj Hasjana markeert het begin van een nieuw Joods jaar: een moment van terugkijken, rekenschap afgeven van het voorbije jaar en opnieuw beginnen. Maar kan dat ook voor een land? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken wat Rosj Hasjana betekent  en kijken vooruit naar de Israëlische verkiezingen. Welke partijen en politieke blokken doen ertoe en is er werkelijk ruimte voor een andere koers? Staat Israël aan de vooravond van verandering en hoe ziet de gelaagdheid van de Israëlische politiek eruit? Wat moet je weten als je de verkiezingen in Israël beter wilt begrijpen?

Bijna drie jaar na 7 oktober maken Bart Wallet en Natascha van Weezel de balans op. Hoe staat Israël ervoor? Hoe voelen Joodse gemeenschappen zich in Nederland en Europa? Wat is er veranderd? Een gesprek over veiligheid, identiteit, antisemitisme en hoop.

Italië herbergt tweeduizend jaar Joodse geschiedenis. Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken hierin: van het oude Rome tot de situatie van de Joden nu, na 7 oktober. Het is een geschiedenis die niet algemeen bekend is. In deze aflevering  word je helemaal bijgepraat hierover. Over het eerste getto in Venetië, de rol van het Vaticaan door de eeuwen heen wat betreft de  positie van Joden, én over de vraag waarom er in Italië relatief meer Joden de oorlog overleefden.

Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de geschiedenis van de Joden in Spanje. Van de bloeiende Sefardische cultuur tot de verdrijving van 1492 en de sporen die dat verleden heeft nagelaten. Ze bespreken hoe Spanje vandaag omgaat met zijn Joodse geschiedenis en onderzoeken of die eeuwenoude erfenis nog doorwerkt in de relatie met Israël en het hedendaagse maatschappelijke debat.

Wanneer maakt diplomatie plaatsvoor militair ingrijpen? Aan de hand van de recente spanningen tussen Israël en Iran bespreken Natascha van Weezel en Bart Wallet de geschiedenis van onderhandelingen in het Midden-Oosten en de momenten waarop vrede plaatsmaakte voor oorlog. Een gesprek over diplomatie, veiligheid en de moeilijke keuzes waarvoor landen zich gesteld zien.

Van het bruisende Joodse leven in Thessaloniki tot het bijzondere verhaal van Zakynthos tijdens de Tweede Wereldoorlog. Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan in gesprek over cultuur, herinnering en een vrijwel verdwenen Joodse wereld aan de Middellandse Zee.