DS Vandaag

De Tiktok-generatie protesteert vandaag tegen verschillende maatregelen van Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA). Er is niet één eisenpakket, noch één organisator: de beweging is organisch ontstaan op de sociale media. Hoe breed is ze gedragen, en (wanneer) zal ze impact hebben? ­ De Vlaamse leerlingen zijn boos. Het beleid van Onderwijsminister Zuhal Demir is voor hen een doorn in het oog. Niet alleen neemt ze “pestmaatregelen” zoals het smartphoneverbod of het afschaffen van pedagogische studiedagen, ook gaat ze volgens hen totaal voorbij aan het mentaal welzijn van de scholieren. ­ En dus staken ze, vandaag. Opvallend: het protest is ontstaan op sociale media, via accounts en berichten die plots driftig werden gedeeld. Er is geen centrale aansturing of aanspreekpunt, en ook geen gecoördineerde actie. “Het wordt dus koffiedik kijken hoeveel leerlingen er gaan deelnemen”, zegt journalist Anna Claes. De politieke partij PVDA sluit zich gretig aan bij het protest, tot afgrijzen van de minister. ­ “Toch is dit absoluut geen politiek geïnspireerd protest”, zegt scholier Nicky (17) uit Vorst. “Het is een uiting van gedeelde onvrede, omdat we willen dat de minister naar ons luistert.” De leerkrachten en directies lijken wél te luisteren. Ook al leidt staken tot een “onwettige afwezigheid”, toch tonen ze veel begrip voor de jongeren. De grote vraag is wat ze zullen bereiken met hun actie. ­ CREDITS ­ Journalist Anna Claes | Gast Nicky Carlier | Presentatie en eindredactie Marjan Justaert | Redactie Gijs op ‘t Roodt, Kaja Verbeke | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donderdag verschijnt prins Harry in de getuigenbank tegen de uitgever van onder meer de Daily Mail. Het is al zijn derde rechtszaak tegen de roddelpers, deze keer doen ook Elton John, Liz Hurley en een handvol andere belaagden mee. Kan de groep celebrities een cultuuromslag veroorzaken in de tabloidcultuur? Negen weken, zo lang zou het proces tegen de uitgever van onder meer de Daily Mail duren. Prins Harry is er speciaal voor overgevlogen van Los Angeles naar Londen, zijn komst bewijst hoe belangrijk hij de strijd tegen de roddelpers noemt. De constante stroom aan berichten – waar en onwaar – hebben hem paranoïde en wantrouwig gemaakt, zegt hij. “Smeuïge verhalen uit iemands privéleven zijn één ding”, zegt cultuurredacteur Inge Schelstraete, “maar illegale praktijken zijn iets anders.” Precies dát verwijten prins Harry, zanger Elton John en de anderen aan de tabloid in kwestie. Via omkoping van agenten en entourage, afluisterpraktijken, trackers onder auto’s, de inzet van privédetectives en andere ongeoorloofde middelen zou de Daily Mail aan onder meer vlucht- en ziekenhuisgegevens geraakt zijn, alsook aan andere private informatie. “Harry daagde al twee keer eerder een tabloid voor de rechter”, weet Inge Schelstraete, “en twee keer won hij. Nu, niet iedereen kan zich dat veroorloven. Zelfs een grote naam als Hugh Grant zag af van de rechtszaak en trof een schikking omdat de gerechtskosten zouden oplopen tot in de miljoenen euro’s.” “De tabloidcultuur zoals ze in het Verenigd Koninkrijk bestaat, kennen we hier niet”, vervolgt Inge. Lang leken ze ongenaakbaar, maar in 2011 is al een eerste omslag gekomen, met het proces tegen (het intussen ter ziele gegane) News of the World, dat maandenlang de voicemail hackte van een vermist meisje. Er is nog altijd een groot publiek dat smult dat schandalen, al lijken ook veel of misschien zelfs steeds meer mensen te vinden dat celebs gerust gelaten moeten worden. Wordt de uitspraak een dijkbreuk, da’s de vraag. CREDITS Journalist Inge Schelstraete | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Marjan Justaert, Kaja Verbeke | Eindredactie Kaja Verbeke | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Amerikaanse president Trump dreigt met een handelsoorlog tegen Europa als hij niet krijgt wat hij wil: Groenland. Opnieuw zit Europa in crisismodus. Is het tijd dat we een krachtige vuist maken tegen de dreigementen van Trump, of moeten we blijven praten? ­ De Europese Unie staat voor een cruciale week nu Trump dreigt met nieuwe importtarieven voor landen die militairen naar Groenland sturen. Áls blijkt dat hij niet bluft, is niét reageren geen optie. Maar Europa hoopt nog altijd om via diplomatieke weg tot een oplossing te komen, zegt onze journalist Bart Beirlant. ­ Het Wereld Economisch Forum in Davos vormt het decor voor gesprekken op woensdag, daar wordt ook Trump verwacht. Donderdag vindt een speciale EU-top plaats – noem het gerust een crisisberaad. Tijdens een diner zullen de Europese leiders het resultaat van de ontmoetingen in Davos bespreken en de EU-reactie daarop. ­ Europa is zeker niet tandeloos en houdt onder andere een “handelsbazooka” als vergeldingsmaatregel achter de hand. Maar wat doet de Navo, da’s ook een belangrijke vraag volgens Beirlant. En vooral ook: wat zijn de gevolgen voor Oekraïne? Want als hier één land bekaaid vanaf dreigt te komen, zou het wel eens Oekraïne kunnen zijn. ­ Credits: Journalist Bart Beirlant | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Gijs op ‘t Roodt, Kaja Verbeke | Eindredactie Kaja Verbeke | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de start na de winterstop van Kop of munt geven we de aflevering mee in de feed van DS Vandaag. Wil je het economische nieuws van de week elke maandag in je playlist? Volg Kop of munt dan hier: Spotify Apple podcasts DS Podcast  De Standaard ­ Elk jaar verzamelt de politieke en economische elite in Davos, een klein Zwitsers skidorpje. Zij komen naar het Wereld Economisch Forum, de hoogmis van het kapitalisme, zeg maar. En die start vandaag. Met welke bedoelingen gaan die toplui naar Davos? Is het echt alleen maar om te netwerken? Of om tussen pot en pint mega deals te sluiten? Alina Churikova praat erover in Kop of munt met economiejournalisten Pascal Dendooven en Stijn Decock. ­ Journalisten Pascal Dendooven, Stijn Decock | Presentatie en redactie Alina Churikova | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie en muziek Pieter Santens | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Komt de PS deze week op haar nieuwjaarsreceptie met een nieuw project en nieuwe naam? Er gebeurt in elk geval wel wat ten zuiden van de taalgrens. Het grootste nieuws is dat de romance tussen de MR en Les Engagés definitief verleden tijd lijkt: de overstap van Kamerlid Michel De Maegd heeft de deur dichtgedaan. Welke impact zal dat hebben op de regeringen? En wat met Brussel? Een “aardverschuiving”, zo werd de overstap van ex-televisiepresentator en huidig parlementslid Michel De Maegd, van de MR naar Les Engagés beschreven op LN24. Bij de centrumpartij werd hij binnengehaald als een trofee, op de Nieuwjaarsreceptie werd zelfs gesuggereerd dat hij niet de laatste zou zijn. Les Engagés droomt er al luidop van om de grootste partij te worden. Is dat realistisch? Opvallend: ook de PS zou aan een remonte bezig zijn, tenminste volgens de laatste peiling. De Franstalige socialisten onder leiding van Paul Magnette gebruiken hun oppositiekuur om te herbronnen, en komen snel – misschien deze week al – met een “sortie”. Op links hebben ze alvast (bijna) geen concurrentie meer van Ecolo, want die partij ligt in de lappenmand. Op rechts is het vooral MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez die kopzorgen heeft. Behalve de overstap van De Maegd, is er ook de aanzwellende kritiek uit de eigen geledingen, op ‘s mans rechts-populistische stijl. Hij weigert voorlopig te reageren en doet naarstig voort, maar van federaal premier Bart De Wever weten we wél dat hij not amused is met al dat gerommel in Franstalig België. Hij moet nog minstens 3,5 jaar MR en Les Engagés aan boord houden in zijn Arizonaregering. Journalist Bart Dobbelaere | Presentatie en eindredactie Marjan Justaert | Redactie Gijs Op ‘t Roodt | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld See omnystudio.com/listener for privacy information.

Roodharig zijn is niet per se een voordeel. Zo zouden roodharige mensen bijvoorbeeld meer kans op huidkanker hebben. Maar goed nieuws: er zijn niet alleen nadelen. Pieter Van Dooren vertelt er alles over in Bits & atomen. Verder blikt Dominique Deckmyn terug op zijn bezoek aan de CES-beurs in Las Vegas, hebben we het over de chatbot van Elon Musk die zich weer misdraagt en over hoe lang we al op twee benen lopen. Journalist Pieter Van Dooren, Dominique Deckmyn | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld See omnystudio.com/listener for privacy information.

Verschillende Europese landen sturen troepen naar Groenland. Want de Amerikaanse president Donald Trump houdt voet bij stuk: hij moet en zal Groenland bezitten. Een absurde situatie, want zowel Denemarken als de VS zijn lid van de NAVO. Maar voor hoe lang nog? Betekent dit het einde van de NAVO? Waarom blijft Trump vasthouden aan het annexeren van Groenland? “Groenland is strategisch erg belangrijk,” zegt buitenlandjournalist Dominique Minten. “Door de klimaatverandering ontstaan er nieuwe vaarroutes en militaire kansen rond Groenland. Maar er speelt meer: in de Groenlandse bodem zitten zeldzame aardmetalen, cruciaal voor de energietransitie en militaire technologie. Trump wil die grondstoffen veiligstellen – en tegelijk geschiedenis schrijven door Amerika’s grondgebied uit te breiden.” De Denen, de Zweden, de Duitsers, de Noren en de Fransen sturen allemaal troepen naar Groenland. “Maar zijn die militairen daar om Groenland te helpen beveiligen tegen de zogezegde dreiging van China en Rusland? Of zijn ze daar om, indien nodig, de Amerikanen te bevechten?” vraagt Dominique Minten zich af. In het laatste geval betekent dit het einde van de NAVO. Maar is die niet al een stille dood aan het sterven? Journalist Dominique Minten | Presentatie Alexander Lippeveld | Redactie Alexander Lippeveld, Sofie Steenhaut, Gijs op 't Roodt | Eindredactie Sofie Steenhaut | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een eerste grote groep van ongeveer 20.000 werklozen krijgt al sinds 1 januari geen uitkering meer, en er volgen er nog. Bij heel wat OCMW’s is het nu al doorwerken, want veel van die mensen vragen nu een leefloon. Meer dan gedacht? De beperking van de werkloosheid wordt wel eens één groot sociaal experiment genoemd. Want wat zal er met die bijna 200.000 mensen gebeuren die het komende anderhalf jaar hun uitkering verliezen? Zullen die een leefloon krijgen? Of krijgen we hen aan het werk? Nu het nieuwe jaar twee weken ver is, hebben sommige OCMW’s zich al danig in hun koffie verslikt, want: “De eerste dinsdag van het jaar waren er in Charleroi al 500 aanvragen voor een leefloon ingediend, op een totaal van 1.300 mensen die in januari hun uitkering verliezen”, vertelt Tine Reynaers van onze economieredactie. “Dat is toch al heel wat.” “Wie als eersten zonder uitkering vallen, zijn de mensen die al 20 jaar werkloos zijn”, vertelt Wetstraatredacteur Bart Dobbelaere. “Ik weet niet of het bewust was, maar minister van Arbeid David Clarinval zei me: als die mensen in de media komen, zal de meerderheid van de bevolking het wel terecht vinden dat zij geen uitkering meer krijgen. Je zou dat ook een zeer cynische redenering kunnen noemen, ja.” Hoe loopt het met die belangrijke hervorming van de regering De Wever? En is die echt definitief verworven, of kan er nog een verrassing uit de bus komen? CREDITS Journalisten Tine Reynaers, Bart Dobbelaere | Presentatie en redactie Yves Delepeleire | Eindredactie Yves Delepeleire, Gijs Op ’t Roodt, Sofie Steenhaut | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na het dodelijk incident in de Amerikaanse stad Minneapolis vorige week was de regering-Trump er als de kippen bij om te zeggen dat de ICE-agent die drie schoten had gelost, handelde uit zelfverdediging. Maar de roep om een onafhankelijk onderzoek klinkt steeds luider. Na gewone burgers staan nu ook staten recht om een vuist te maken tegen het gewelddadige, willekeurige optreden van ICE. ­ De beelden uit Minneapolis gaan de wereld rond. Renee Nicole Good, een 37-jarige moeder van drie, zit achter het stuur van haar wagen wanneer ze tijdens een confrontatie met agenten van de immigratiedienst ICE, plots wordt doodgeschoten. Volgens minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem werd Good verdacht van “binnenlands terrorisme”, en waren de schoten een daad van “wettige zelfverdediging”. De president zelve voegde eraan toe dat de agent “immuniteit genoot”. ­ Komt de ICE-agent er gewoon mee weg, dan? Het ziet er hoe langer hoe meer naar uit van niet. In een Amerika waar betogen vaak niét gebeurt uit schrik, kwamen honderdduizenden Amerikanen de straat op om te protesteren tegen het drieste optreden van ICE. Sinds het opnieuw aantreden van president Donald Trump, gaat de immigratiedienst actief op zoek naar mensen zonder papieren, strafblad of niet. Ze worden zonder boe of ba uit scholen, kerken of bibliotheken geplukt en met veel geweld meegenomen. Pas in de cel krijgen ze de ‘kans’ om te bewijzen dat ze wél legaal in de VS verblijven... ­ Verschillende democratische staten, maar evengoed een red state als Tennessee, hebben nu wetgeving uitgevaardigd om paal en perk te stellen aan de willekeur. “Er zijn staten die een gemaskerd optreden van ICE verbieden, maar evengoed staten die hun politiemensen verbieden om nog samen te werken met ICE – toch een federale overheidsdienst”, vertelt onze Amerikakenner Steven De Foer. ­ Intussen hebben Minnesota en Illionois al officieel klacht ingediend tegen het optreden van ICE, en ook de Verenigde Naties (VN) roeren zich. Zij eisen een onafhankelijk onderzoek naar de dood van Renee Good. De vraag is: hoelang blijft ICE nog buiten schot? ­ Journalist Steven De Foer   | Presentatie en redactie Marjan Justaert | Eindredactie Sofie   Steenhaut | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef   podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Werkelijk overal in Iran komen mensen op straat tegen het wreedaardige regime. “De Iraniërs hebben het gevoel dat ze in een doodlopend straatje zitten en dat de enige oplossing de val van het regime is”, zegt Jorn De Cock. Maar kan dat zonder buitenlandse hulp, en wat na de val?  Het is lang niet de eerste protestgolf in Iran. Telkens drukte het regime die met harde repressie de kop in, zonder de bevolking beterschap te bieden. “Maar of het regime van de ayatollahs dat nog heel lang kan volhouden, is eerder onwaarschijnlijk”, zegt Jorn De Cock, onze correspondent in het Midden-Oosten. “Khamenei is een oude man en een koppigaard die geen toegevingen wil doen.” Volgens Jorn is het daarom niet uitgesloten dat een kliek binnen het regime bereid is om Khamenei op te offeren als het islamitische regime daardoor kan overleven. Alleen weten we niet wat er zich achter de schermen van dat regime allemaal afspeelt. Feit is wel dat de ayatollahs enorm zwak staan, en in de regio steeds eenzamer zijn. Ziet Israël het moment gekomen om Iran de genadeslag toe te dienen? Wat wil Trump? En zitten de Iraniërs wel te wachten op de terugkeer van de zoon van de vroegere koning, die in 1979 werd verdreven? CREDITS Journalist Jorn De Cock | Presentatie en redactie Alexander Lippeveld | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.