Macro met Boot en Mujagić | BNR

Het conflict in het Midden-Oosten zorgt wereldwijd voor grote spanningen. Niet alleen geopolitiek, maar ook economisch zijn de gevolgen merkbaar. Zo is de Straat van Hormuz, waar ongeveer een vijfde van alle wereldwijde olietransport doorheen gaat, momenteel afgesloten. Dat brengt risico’s met zich mee, zegt Jan-Paul van de Kerke van het Economisch Bureau van ABN Amro. Toch blijft hij voorzichtig optimistisch. ‘Er zijn donkere wolken en interactie-effecten [van verschillende ontwikkelingen, red.], maar vooralsnog is het economische momentum nog stevig.’  De macro-impact van de situatie in het Midden-Oosten hangt af van de hevigheid en de duur van het conflict. ‘Even geen schip door de Straat van Hormuz is niet zo erg, maar als dat langer aanhoudt, dan komen we in de problemen.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eurostat publiceerde gisteren een voorlopige raming voor februari 2026: de inflatie in de eurozone komt uit op 1,9 procent. ‘Dat is iets hoger dan in januari, en dat is niet wat je graag wilt zien’, zegt macro-econoom Edin Mujagić. In Nederland ligt de inflatie met 2,4 procent bovendien opnieuw duidelijk boven het eurozonegemiddelde. Maar volgens Mujagić zegt dat vooral iets over het verleden: ‘Het is alsof je in de achteruitkijkspiegel kijkt. Belangrijker is wat je door de voorruit ziet.’ En die voorruit ziet er donker uit? Nou, ik heb het wel eens wat minder donker meegemaakt. Er gebeuren nu dingen in het Midden-Oosten met als gevolg dat de gas- en olieprijzen stijgen. Dat gaat direct in de inflatiecijfers zitten. De energiecomponent is namelijk een belangrijk deel van het totale inflatiecijfer, maar heeft ook een soort domino-effect. Als energie duurder wordt, wordt het niet alleen voor jou en mij duurder, maar ook voor bedrijven. En afhankelijk van hoe lang het duurt, gaan bedrijven die kosten in een soort slowmotiontraject doorberekenen, namelijk via de verwerking in goederen en diensten die zij maken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na de Amerikaanse aanval op Iran en de intense onrust in het Midden-Oosten gebeurde er iets opvallends: de dollar steeg in waarde. Wat eigenlijk heel gebruikelijk was: bij spanning vluchten beleggers in de Amerikaanse dollar. Alleen: afgelopen jaar gebeurde dat opvallend genoeg niet, terwijl ook toen rond Iran dezelfde soort spanningen waren. Edin Mujagic legt uit wat er is veranderd.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de aanvallen van Israël en de VS op Iran in juni vorig jaar leek de Amerikaanse president Donald Trump nog weinig te voelen voor buitenlandse interventies en zeker niet voor regime change. Die houding is – met de huidige aanvallen – inmiddels volledig verdwenen, zegt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Trump ziet buitenlandse interventies nu als een manier om zich te manifesteren, en dat doet hij hier ook. Dat is een wijziging die de onrust in de wereld en het militaire gevaar dramatisch heeft verhoogd.’  Wat betekent die beleidswijziging?   Het belangrijkste is dat het enorme onrust geeft, omdat je niet weet welke leider er vervolgens komt. Juist die voorspelbaarheid van een bestaande leider valt weg. Met de huidige militaire conflicten neemt de onvoorspelbaarheid enorm toe. Verrassend genoeg zie je dat nog nauwelijks terug op de financiële markten. Zelfs bij de olieprijs, het directe mechanisme waarmee de echte economie wordt geraakt, valt het vandaag op zichzelf reuze mee. De markten bewegen amper: één procent omlaag, de dollar iets omhoog en de olieprijs zes à zeven procent omhoog, wat logisch is omdat veel olie daar vandaan komt. Maar het prijsniveau is niet bijzonder als je naar de afgelopen twee jaar kijkt; het zit rond een gemiddeld niveau, zou je bijna kunnen zeggen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hans Stegeman, hoofdeconoom van Triodos Bank, plaatst vraagtekens bij de oproep van Europese topbankiers om banken meer ruimte te geven. In een ingezonden stuk in het FD waarschuwen zij voor het verslechterende concurrentievermogen en de afnemende productiviteitsgroei in Europa. Volgens de bankiers komt dat doordat banken de Europese economie onvoldoende kunnen financieren.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna de helft van alle werkenden merkt dat kunstmatige intelligentie (AI) invloed heeft op hun werk en denkt dat taken deels of zelfs volledig door AI kunnen worden overgenomen. Dat blijkt uit een enquête die het CBS vandaag heeft gepubliceerd. Ook Rabo Research deed onderzoek naar de impact van AI op de arbeidsmarkt. Volgens Menno Middeldorp van Rabo Research komen de resultaten grotendeels overeen. ‘Wij hebben net iets andere vragen gesteld, waardoor je iets andere uitkomsten krijgt, maar de resultaten zijn redelijk consistent.’   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat het Amerikaans hooggerechtshof een streep heeft gezet door de heffingen van Donald Trump is géén nederlaag voor de regering van de VS. Dat betoogt Peter Navarro, economisch adviseur van de president en brein achter de heffingenoorlog. Hij stelt dat het hoogste juridische orgaan van de VS weliswaar de ‘deur heeft gesloten’ voor deze heffingenvorm, maar dat er nu een ‘hele corridor’ is geopend voor door op een andere manier de heffingen in te voeren. ‘Dit is wensdenken’, zegt macro-econoom Edin Mujagic.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Financial Times onthult dat ECB-president Christine Lagarde jaarlijks 140.000 euro ontvangt voor een nevenfunctie bij de BIS, de bank voor internationale betalingen, ook vaak aangeduid als de bank der centrale banken. Maar is het wel echt een onthulling van de Britse krant, vraag macro-econoom Arnoud Boot zich af.  De Financial Times zegt er nog bij dat ECB-bestuurders geen bijverdiensten mogen hebben...  Laten we beginnen bij de onderliggende essentie. Wat hieronder ligt is dat de ECB een bepaalde mate van onafhankelijkheid moet hebben. Het moet zijn monetair beleid kunnen voeren zonder politieke invloed. En het probleem is niet dat ze die functie bij de BIS uitoefent, want dat hoort gewoon bij het taakpakket van de president van de centrale bank.  Dan is er dus geen probleem?  ...See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de notulen van de laatste rentevergadering van de Amerikaanse Fed staat dat de inflatie uiteindelijk zal zakken naar de 2 procent waar men al heel lang naar streeft. Maar dat zal waarschijnlijk langzamer  gaan en mogelijk ook wat hobbeliger zal verlopen dan eerder werd verwacht. ‘Dan zeg je in feite ook dat we zes jaar nadat de inflatie is begonnen op te lopen, het nog steeds niet hebben weten te verslaan’, zegt macro-econoom Edin Mujagic. Hoelang kan het volgens de Fed duren voordat die 2 procent wordt bereikt? Ik heb de dot plot-grafiek van december erbij gepakt, waarin alle leden van het rentecomité aangeven wat zij verwachten van de inflatie in de komende jaren. Daarin zie je dat zij toen verwachtten dat de Amerikaanse inflatie pas in 2028 op 2 procent zou uitkomen. Als je nu zegt dat het wellicht langzamer gaat, dan kom je al snel uit richting het einde van dit decennium. Eén van de kenmerken van dit decennium zal daarom gewoon zijn dat de inflatie te hoog is. Ik denk dat toekomstige economen over dit decennium tot op zekere hoogte zullen praten zoals wij nu over de jaren zeventig.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De aanpassingen in box 3 die ingaan vanaf 2028 – en dan helemaal de vermogensaanwasbelasting – worden door de gehaktmolen gehaald door zowel economen als analisten. Ook macro-econoom en hoogleraar Arnoud Boot heeft er weinig positiefs over te zeggen en noemt de aanwasbelasting ‘buitengewoon onredelijk’.   See omnystudio.com/listener for privacy information.