Het Mediaforum

De landelijke stroomuitval in Spanje en Portugal houdt de gemoederen flink bezig. Het is nog altijd onduidelijk wat precies de oorzaak was, maar de "verlaten" steden lieten een diepe indruk achter op Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur van NRC. Vooral toen "heel langzaam" het licht weer aanging. "Het is een drama geweest, het is ingrijpend, maar het levert wel prachtige beelden op. Het is bijna Rembrandtiaans." In talkshows gingen ze over op speculeren over de oorzaak van de storing. "Het is kennelijk iets wat in de mens zit om dat te doen en krijg je er ook niet uit", reageert onderzoeksjournalist Bas van Sluis. "Juist in de eerste uren na zo’n ramp moet je je houden aan de feiten en niet jungleverhalen de wereld in sturen", aldus Van de Wiel.

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Laurens Freekamp en Spraakmaker Michiel Servaes. De foto die van Donald Trump en Volodymyr Zelensky gemaakt werd tijdens de uitvaart van paus Franciscus maakte al snel de ronde. De twee presidenten, die eerder tijdens een bezoek aan het Witte Huis nog mot met elkaar hadden, zouden de vredesbesprekingen voortgezet hebben in het Vaticaan. Het is "een mooie foto", zegt journalist Tom Kleijn, omdat "je ziet hoe heel veel dingen geregeld worden, ook in de wereldpolitiek." AI-expert Laurens Vreekamp is vooral benieuwd hoe het tot stand is gekomen. "Zelensky heeft dit naar buiten gebracht en heeft er het meest mee te winnen. Het lijkt ad hoc en geïmproviseerd." Volgens Kleijn kan deze foto "grote gevolgen" hebben. "Je ziet wel vaker vredesakkoorden die op de achterkant van een bierviltje ergens zijn geschreven die dan de blauwdruk blijken te zijn. Maar dat weten we pas achteraf." Michiel Servaes, directeur van Oxfam Novib, noemt het een "iconische" foto, die volgens geruchten is opgezet door de Britse premier Starmer en de Franse president Macron.

Aan tafel zitten Lindsay Mossink, Anna Dijkman en Spraakmaker Hans Goedkoop. Kiki Schippers van het Taalteam sluit mediaforum af. NSC-partijleider Nicolien van Vroonhoven zei in het programma 'Bar Laat' te 'denken' dat ze lijsttrekker voor de partij gaat worden. Gaat ze dit dan echt doen en is er nog wel toekomst voor NSC? 'Ik denk dat de partij hierna verleden tijd zal zijn', stelt Anna Dijkman (journalist FD). Ook heeft ze weinig vertrouwen in een eventueel lijsttrekkerschap van Van Vroohoven. 'Ze is niet de nieuwe politieke ster van NSC. 'Ze heeft de politieke X-factor niet.' Nu.nl-hoofdredacteur Lindsay Mossink vindt een eventueel lijsttrekkerschap eigenlijk ook niet zo relevant. 'Er zijn nog helemaal geen verkiezingen.'

Aan tafel zitten Andrew Makkinga, Hansje van de Beek en Spraakmaker Nic Vrieselaar. In een advertentie in de krant Trouw onderstrepen 43 asielambtenaren hun steun voor lintjes voor asielmedewerkers. Daarmee lijken zij zich te distantiëren van minister Fabers eerdere uitspraken tegen de lintjes voor deze medewerkers, ook al heeft Faber later gezegd het "100 procent" te steunen. "Het is opmerkelijk, dit gebeurt niet vaak", zegt Hansje van de Beek, onderzoeksjournalist bij Omroep Human, over de advertentie. "Het is indirecte kritiek op dat Faber het eerst niet wilde doen. Het is een statement." Hoewel ambtenaren zich eigenlijk neutraal dienen te houden, vindt Van de Beek dit "respectvol" gedaan. "Het zegt iets over hoe ze uit elkaar zijn gedreven, die ambtenaren en Faber." Kunststof-presentator Andrew Makkinga stelt dat het de ambtenaren vrij staat zich uit te spreken. "Ik denk dat het heel bewust is." Nic Vrieselaar, senior econoom bij Rabobank, vindt het begrijpelijk dat de ambtenaren zich uitspreken, omdat "de werkrelaties op het spel" gezet zijn.

Ook twee dagen na de dood van de Paus gaat de berichtgeving vanuit het Vaticaan, omvangrijk en in hoog tempo door. Op de voorpagina bij de Telegraaf en bij het AD staat een foto van de open kist met daarin de Paus. Andere kranten kiezen er niet voor. "Als er iets bij het leven hoort is het wel de dood", zegt Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD. Zaterdag is de uitvaart van de Paus, precies op Koningsdag. Dit diende als voer voor een hoop speculatie in de media. Inmiddels weten we dat het koningspaar alsnog naar Doetinchem gaat, dat premier Schoof en minister Veldkamp naar de uitvaart gaan en dat de feestelijkheden in de achterhoek doorgaan, maar dan wel een uurtje later. Tim Hofman, programmamaker en presentator, noemt het speculeren hierover een 'niet boeiend vraagstuk'. Rijpma denkt dat het meer een 'guilty plessure' is om hiermee bezig te zijn. Sinds dinsdag 22 april is er een Pausjournaal: met de actualiteiten uit het Vaticaan en zijn belangrijkste inwoner, de paus. Femke Hameetman, directeur van het Dordrechts Museum en Spraakmaker doet dit erg denken aan het Sinterklaasjournaal. "Na een hele dag Radio 1 luisteren denk ik toch dat ik er wel alles over gehoord heb."  Aan tafel zitten Rennie Rijpma, Tim Hofman en Spraakmaker Femke Hameetman.

De woorden 'zoet' en 'zuur' vielen zelden zo vaak in drie dagen tijd. Hoe deze smaken aan ons werden uitgeserveerd heeft natuurlijk effect. De media waren er wel uit: door eerst het zoet van de voorjaarsnota uit te serveren en daarna pas het zuur, zouden de heren en dames politici beter voor de dag proberen te komen. Pure strategie dus. Maar werkt deze tactiek? Volgens Daan Bonenkamp hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia heeft 'het zoet' erg veel aandacht gekregen, maar zonder het gewenste effect. "De kiezer is niet gek. Een matig geslaagde poging", zegt Bonenkamp. "Er is dan wel een voorjaarsnota gesloten, maar er was weinig 'gezamenlijk' aan. Mensen prikken daar doorheen." "Zoet-zuur-strategie heeft gewerkt voor wie?" vraagt Sakina Elkayouhi, freelance journalist en docent onderzoeker aan de Hogeschool Windesheim, zich af. "Wellicht voor het politiek spel, maar niet voor de burger." De journalist stelt dat de strategie zeer gevoelig is voor framing. Regisseur en Spraakmaker Bobby Boermans zegt dat het wel een serie lijkt waar de Nederlandse politiek zich in bevindt. "Ik zie er theater in. Het lijkt me wel steeds lastiger als"  Frank van Pamelen van het Taalteam sluit het Mediaforum af.

De presentatie van de voorjaarsnota laat nog op zich wachten, maar de fractievoorzitters van de PVV, VVD, NSC en BBB zijn vol lof over de uitkomst ervan. De partijleiders vertellen enthousiast over welke verkiezingsbeloftes zij er stuk voor stuk doorheen hebben gekregen, maar vertellen niet hoe dat betaald moet gaan worden. Bovendien is het gangbaar dat de ministers zich mengen in de begroting, maar zij waren hier niet bij betrokken en krijgen vandaag de stukken onder ogen te zien. "Het is gewoon campagne die nooit gestopt is. Als de fractievoorzitters het alleen maar over hun achterban hebben, wat is er dan voor de rest van Nederland? Waar is de visie?" vraagt presentator Nadia Moussaid zich af. "Schoof moet ook van alles uitleggen en dingen aan elkaar plakken die niet aan elkaar te plakken zijn. Het is niet te doen", zegt columnist Roos Schlikker. Zo krijgt het migratiebudget er 900 miljoen bij, terwijl minister Faber juist wilde bezuinigen. "Faber heeft wat uit te leggen", stelt Moussaid.  Aan tafel zitten Nadia Moussaid, Roos Schlikker en Spraakmaker Pieter Hulst.

Na meer dan 25 uur overleg is kabinet-Schoof eindelijk tot een deal gekomen over de voorjaarsnota. In de aanloop ernaartoe was het journaille er maar druk mee en hielden de deur van het ministerie van Financiën nauwlettend in de gaten. "Met Rome zitten we ook met de hele wereld te kijken of er witte rook is", zegt presentatrice Roos Moggré, die het nut inziet van verslaggevers die buiten de deur staan te wachten. "Het is typisch voor de media die navelstaarderig kan doen", reageert online-specialist Elger van der Wel. "Voor politieke junkies is dit leuk, maar die zijn op twee handen te tellen in Nederland. Het gros wil dat het kabinet dingen gaat doen", meent Amerikadeskundige Kirsten Verdel. "De dingen die verslaggevers zeggen, komen door wat ze horen en ervaring uit het verleden", stelt Moggré. "Ze kunnen het proces duiden omdat ze ervaring hebben met het proces."

Een hardloopster werd gebeten in Park Hoge Veluwe. Volgens een expert in de Gelderlander lijkt de dader een wolf te zijn, ook De Telegraaf schrijft dat de provincie 'vermoedt dat het een wolf was'. Een boel speculaties dus, maar nog zonder zekerheid. Ook bij NOS Nieuws was te lezen dat het 'vermoedelijk om een wolf gaat'. Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur NOS Nieuws, vindt dat er genoeg redenen zijn om hier nieuws van te maken. "We horen veel over de wolf, maar het gebeurt niet iedere dag dat iemand gebeten wordt. Daarnaast zit er meer verhaal achter, zoals maatregelen vanuit de gemeente en het geluid vanuit de politiek." Jan Slagter, directeur van Omroep Max, noemt de wolf een 'hot item'. "Ik begrijp wel dat mensen zich daar zorgen over maken." Karim Amghar, programmamaker, schrijver, docent én Spraakmaker, vraagt zich vooral af waarom we altijd zo bezig zijn met de wolf. "Er zijn zoveel grote vraagstukken in de wereld, waarom houdt dit ons dan zo bezig." Volgens Haan is er politieke discussie over. "En dat beschrijven we." Al is de reactie van Amghar niet nieuw voor de adjunct-hoofdredacteur. "We beschrijven natuurlijk veel geopolitieke ontwikkelingen, maar we doen ook verslag van problemen dichter bij huis."

De deadline voor invulling van de voorjaarsnota zorgt voor een boel spanning in Den Haag. Een overeenstemming lijkt nog ver van de werkelijkheid, maar wat weten we nu van de onderhandelingen? Kamran Ullah, hoofdredacteur van de Telegraaf, stelt dat zijn politieke redactie bij dit kabinet constant op scherp staat. "Er gebeurt iedere week wel weer iets in Den Haag", zegt hij. Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw, stemt hiermee in en noemt geldzaken de 'Achilleshiel van dit kabinet.' De Trouw-hoodredacteur stelt dat het te verwachten was dat de voorjaarsnota een heikel punt zou worden. Zowel Boersema als Ullah dat zij als pers een bron nooit vrij zullen geven. "Bronbescherming is vrijwel heilig", zegt Ullah. Sicco de Knecht, directeur Nationaal Expertisecentrum Wetenschap & Samenleving en Spraakmaker, stelt dat informatie via lekken een hoge prioriteit lijken te krijgen, omdat men in Den Haag 'zo krampachtig naar de pers toe is.' "Als er dan een keer informatie gedeeld wordt, krijgt dit een veel groter belang." Boersema stemt hiermee in: "Er is wel een zekere krampachtigheid ingeslopen. Volgens de hoofdredacteur moet er altijd kritisch gekeken worden dat pers niet voor het karretje gespannen wordt: "Het is zeker niet: 'u lekt, wij draaien'."