De Stoïcijnse Podcast

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Volgens de stoïcijnen worden mensen zonder aangeboren kennis geboren, maar ze hebben wel aangeboren morele intuïties. En die brengen ons vaak in de problemen. In dit college maken we kennis met de intuïties, vooroordelen of 'primaire noties', en hoe ze aan de basis staan van elk conflict. Hier geldt hetzelfde als bij het oordelen zelf. We moeten niet stoppen met oordelen, maar we moeten leren beter te oordelen. Net zo moeten we onze intuïties niet afl...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Klassieke filosofen spreken vrijwel unaniem over 'de rede', de logos of nous. Maar elke filosofische school geeft daar een andere functie of inhoud aan. Soms radicaal, soms subtiel. Epictetus keert terug naar de aard en functie van de rede. Wat daarbij in ieder geval belangrijk is, is dat de rede zichzelf kan onderzoeken. En dus ook vrij is om te kiezen. Soms lees je wel eens dat stoïcijnen niet in de vrije wil geloven, of dat het determin...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! In de oudheid was er geen gebrek aan tirannen. Overigens had het begrip 'tiran' niet dezelfde lading als bij ons vandaag. Een tiran is een alleenheerser, maar niet per sé een slechterik. De tirannen waar Epictetus hier over spreekt zijn wel boefjes. En de vraag is, hoe ga je daar nu precies mee om? Epictetus geeft een aantal praktische adviezen, benadrukt weer het verschil tussen wat wel en wat niet binnen je controle valt, en verkent de tragisc...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Dit is één van de moeilijkste colleges: we moeten niet boos worden op mensen die fouten maken. Voor Epictetus is het moreel goede doen net zoiets als schrijven. Het heeft geen zin boos te worden op iemand die niet kan schrijven. Net zo heeft het ook geen zin boos te worden op iemand die het slechte doet. Het staat op gespannen voet met andere stoïcijnse teksten over rechtvaardigheid, en tegelijkertijd is het ook logisch. Want wat een ander...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Wat is urgenter, de zorg voor de ziel of de logica waarmee je de zorg voor de ziel kunt begrijpen? Die laatste natuurlijk! Epictetus krijgt het regelmatig aan de stok met studenten die geen trek hebben in logica en liever hun filosofische belezenheid etaleren. Daar maakt Epictetus in dit college korte metten mee. Ik denk dat er wat wasbordjes door de collegezaal zijn gevlogen! De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleveringen...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Hedendaagse stoïcijnen verkondigen het graag: stoïcisme is een praktische filosofie! De verzwegen premisse: - ik hoef me niet bezig te houden met logica, metafysica en esthetica. Dit college wordt dan ook vaak geciteerd om te bewijzen dat Epictetus geen interesse had in logica. Maar het tegendeel is waar. Wie de logica niet beheerst kan ook niet op de juiste manier met zijn indrukken omgaan. De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Wéér een college over god en de voorzienigheid? Yep, voor Epictetus is de spirituele dimensie van de Stoa van groot belang! De stoïcijnen erkennen geen schepper-god die buiten de natuur staat. Nee, de natuur heeft zichzelf gemaakt en regelt alles zelf. In de Romeinse filosofie noemt men de natuur dan ook wel een causa sui, een oorzaak van zichzelf. In dit korte college zet Epictetus nog eens wat belangrijke elementen van de natuur uiteen. E...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! In dit korte college een verkenning van wat je nu eigenlijk écht aan filosofie hebt. De realiteit is dat filosofie voor het grote publiek een onbegrepen gebied was, en ook nog eens nutteloos. Filosofie heeft zichzelf dus altijd moeten 'verkopen'. Dat zie je nu nog steeds: opleidingen filosofie verkopen zich door te stellen dat het je wat oplevert in je carrière. Je bent een betere leider, een meer gewilde werknemers, je kunt beter luisteren, enzovoort...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Wederom een kort college over de verbinding tussen de mens en het grotere geheel. Hier liggen interessante connecties met metafysica, kosmologie en de oud-Griekse mysterie cultussen. De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleveringen luisteren? In deze Stoa van Epictetus playlist staan ze bij elkaar! Ik ben benieuwd naar jullie eigen bevindingen! Let op! Deze afleveringen waren alleen exclusief te luisteren op de P...

Stuur je verzoek voor een thema of vraag! Deze aflevering begint met mijn persoonlijke visie op moderne stoïcijnen, beetje gedateerd, maar toch. ;-) Ik checkte nog even of de AI app van Mark Tuitert nog steeds bestaat. Ja, dus. ;-) Dit is een kort college over 'de wet van de goden', een beginsel dat bij Epictetus regelmatig terugkomt. Het gaat hier om het juiste gedrag met de juiste intenties, en of deze de wet volgen. De originele Griekse tekst staat hier. Wil je de eerdere afleve...