De Wereld | BNR

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is zijn meerderheid kwijtgeraakt bij de Israëlische verkiezingen, maar zijn partij is wel de grootste geworden. Volgens Israël-kenner Martine van den Berg komt dit door het thema veiligheid en demografische ontwikkelingen. Ze is te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'Als Oekraïne het niet redt, zou de EU het niet overleven' Van den Berg, schrijver van het boek De Genesis van het Verraad, over het Israël van na 7 oktober, ziet dat de Likoed-partij van Netanyahu het vooral goed doet bij de orthodoxe kiezer. Die krijgen over het algemeen meer kinderen dan andere groepen in Israël. Ook speelt mee dat de Israëlische jeugd rechtser is dan hun ouders. 'Ze zijn veel rechtser dan de oude elite.' Luister ook | De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 1) Luister ook | De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 2) ‘Rusland is intern minder sterk dan het lijkt’ De Russische oorlogseconomie gaat een nieuwe fase in. Net op dat moment komt president Trump zijn vriend Poetin te hulp. Hij wil Rusland weer betrekken bij de wereldeconomie en sancties opheffen. Volgens Hubert Smeets, Rusland-expert en medeoprichter van het platform RAAM, komt dit geen dag te vroeg. De oorlog vraagt steeds meer offers van de Russische economie, maar dat wil niet zeggen dat Rusland kopje ondergaat. Luister ook | Na diesel-deal met Rusland lijken nu ook sancties voor Trump niet meer heilig Campagne met cheesecake | Postma in Amerika De Midterms komen steeds dichterbij en in de campagne gaat het nu over cheesecake. Om precies te zijn The Cheese Cake Factory. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe oud-president Barack Obama dit relletje heeft veroorzaakt. Luister ook | Amerika Podcast Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen. Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de verkiezingsuitslag geeft geen duidelijke winnaar aan. De Likoed-partij van premier Netanyahu is weliswaar opnieuw de grootste partij geworden, maar zijn coalitie is de meerderheid kwijt. Maar Netanyahu’s grootste uitdager Gadi Eisenkot en zijn partij Yashar heeft ook geen meerderheid. En dus wordt het vormen van een regering nog een hele opgave. Wat betekent dit voor Israël? En daarmee ook voor de situatie in het Midden-Oosten, met oorlogen in Gaza, Libanon, Iran en de annexaties op de Westelijke Jordaanoever? Voor BNR de gelegenheid om onze eigen geopolitieke kopstukken weer bijeen te roepen in een Alliantie. De geopolitieke kopstukken van BNR: - Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis- Israël-correspondent Ralph Dekkers- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg En speciaal voor deze editie van De Alliantie hebben we militaire versterking ingeroepen van:- Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Over De Alliantie In De Alliantie komen de geopolitieke kopstukken van BNR bij elkaar als de situatie daarom vraagt. Presentatie: Liesbeth StaatsRedactie: Michaël RoeleSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen. Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de verkiezingsuitslag geeft geen duidelijke winnaar aan. De Likoed-partij van premier Netanyahu is weliswaar opnieuw de grootste partij geworden, maar zijn coalitie is de meerderheid kwijt. Maar Netanyahu’s grootste uitdager Gadi Eisenkot en zijn partij Yashar heeft ook geen meerderheid. En dus wordt het vormen van een regering nog een hele opgave. Wat betekent dit voor Israël? En daarmee ook voor de situatie in het Midden-Oosten, met oorlogen in Gaza, Libanon, Iran en de annexaties op de Westelijke Jordaanoever? Voor BNR de gelegenheid om onze eigen geopolitieke kopstukken weer bijeen te roepen in een Alliantie. De geopolitieke kopstukken van BNR: - Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis- Israël-correspondent Ralph Dekkers- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg En speciaal voor deze editie van De Alliantie hebben we militaire versterking ingeroepen van:- Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Over De Alliantie In De Alliantie komen de geopolitieke kopstukken van BNR bij elkaar als de situatie daarom vraagt. Presentatie: Liesbeth StaatsRedactie: Michaël RoeleSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Je kunt het met recht een exodus noemen: vanuit de hele wereld stromen ze naar hun beloofde land – Israëlische staatsburgers die volgende week bij de verkiezingen hun stem willen uitbrengen. Want volgens de kieswet kan dat alleen in Israël zelf. De oppositie hoopt op een wonder: een paar zeteltjes meer – voldoende om premier Bibi Netanyahu te dumpen. Wat politieke signatuur betreft is die hoop gerechtvaardigd. Een stevige meerderheid onder Israëlische expats is liberaal of progressief. En het gaat om een hoop kiezers. Er wonen zo’n 630.000 Israëliërs in het buitenland. Of die allemaal op 26 oktober naar de stembus gaan valt te betwijfelen, maar een hoop doen dat wel degelijk. Van de 180.000 expats in Amerika maken naar schatting 50.000 gebruik van speciale chartervluchten die nu al af en aan vliegen. Het is een enorme organisatie, waaraan maanden is gewerkt. In het VK wonen 23.000 Israëliërs, in Frankrijk 12.000. Israëliërs zijn erg van de complotten. Een daarvan is dat zoveel expats nu al aankomen omdat ze Netanyahu ervan verdenken vlak voor de verkiezingen het internationale vliegveld te sluiten, met de ‘nationale veiligheid’ als argument. Ook onder in Nederland wonende expats is zo’n snelle ‘stem-reis’ vanzelfsprekend. Het is een beetje lastig schatten hoeveel het er zijn. 2500 inwoners van Nederland hebben de Israëlische nationaliteit, maar bijna 9000 van de eerste generatie en 5000 van de tweede generatie, dus geboren in Nederland, zijn volgens de Israëlische wet ook staatsburger. Wat levert het nou op? Israël heeft een kiesdrempel van 3.25 procent, en gemiddeld zijn 30.000 tot 40.000 stemmen nodig voor één zetel. De in Amerika wonende expats kunnen theoretisch twee zetels kiezen en de Nederlandse samen met die uit het VK en Frankrijk ook wel eentje. Op een totaal van 120 zetels in het parlement kan dat doorslaggevend zijn. Israël heeft, net als Nederland, een coalitiesysteem. In de peilingen ligt de belangrijkste uitdager, voormalig legerchef Gadi Eisenkot, met zijn partij ‘Recht Vooruit’ aan kop met 23 zetels, Netanyahu met zijn Liukud staat op 19. Het probleem is dat Eisenkots gematigde coalitie op 58 zetels staat en Netanyahu met zijn ultraconservatieve coalitie op 48 – geen van beide halen de benodigde meerderheid van 61 zetels. En daarmee worden die paar zeteltjes verschil die de exodus uit de diaspora kunnen maken goud waard. Als het klopt. Peilingen zijn maar peilingen, en van die expat-stemmen gaan er natuurlijk ook een hoop naar Netanyahu’s coalitie. Maar het anti-Bibi sentiment is nu zo groot dat we Israël, en feitelijk ook onszelf, op zijn minst de hoop moeten gunnen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De problemen rond het functioneren van het satellietsysteem Starlink in Oekraïne gaan iedereen aan, zegt voormalig Navo-baas Jaap de Hoop Scheffer. ‘Dat dit enkel de Amerikanen en Oekraïners betreft, kan niet het correcte antwoord zijn.’ Dat zegt hij in BNR De Wereld. Luister ook | 'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede' Woensdag werd het voor de Oekraïense defensie kritieke Starlink-internetsysteem plotseling vanuit de VS begrensd, waardoor een snelle respons op luchtaanvallen werd gefrustreerd. Vandaag, een dag later pas, meldde Oekraïne dat de systemen waren hersteld. Rutte laat via een woordvoerder desgevraagd aan BNR weten dat het gebruik van Starlink iets tussen de Amerikanen en Oekraïne is. De Hoop Scheffer begrijpt dat Rutte zich diplomatiek uitlaat, maar is het er niet mee eens. ‘Ik vind het toch wel iets serieuzer dan uit dit formele antwoord van de Navo blijkt,’ zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo. ‘Dit gaat iedereen aan.’ President Zelensky wees na het incident vooral naar de eigenaar van Starlink, SpaceX-baas Elon Musk. Die wijst op zijn beurt weer naar de Amerikaanse regering. ‘Hij zit indirect natuurlijk wel aan de knoppen, want hij is eigenaar van het systeem. Maar het kan best zijn dat Elon Musk instructies heeft gekregen uit het Witte Huis.’ Lees ook | ‘Starlink weer operationeel voor Oekraïne’, waarom verbinding werd beperkt blijft onduidelijk Saoedi-Arabië worstelt met de Houthi's Saoedi-Arabië mag dan heel veel geld hebben en ontzettend veel wapens van de VS krijgen, het lukt het land maar niet om de Houthi-rebellen te verslaan. Bij een aanval op de luchthaven van de Saoedische hoofdstad Riyad vielen 18 doden en raakten honderden mensen gewond. Ook hadden zij het gemunt op het hoofdkantoor van de oliegigant Aramco. Defensiespecialist Peter Wijninga legt uit dat het Saoedische leger op het oog heel goed is, maar dat dat in werkelijkheid enorm tegenvalt. Lees ook | Tot de tanden bewapend en onbevreesd. Wie zijn de Houthi’s? Trump speelt in op 'het rode gevaar' | Postma in Amerika De tijden van Joe McCarthy lijken te herleven. Het communisme speelt een belangrijke rol de campagne van president Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Maar hoeveel 'communisten' er nou echt meedoen? Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Saoedi-Arabië heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi’s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden. Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabië is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen – al raken de raketten snel op – een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de verkoop van 48 F-35’s goedgekeurd. Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet. Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de krijgsmacht slecht getraind. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden door Amerikanen en Britten onderhouden. Een rigide, archaïsche commandostructuur van loyale leden van het koninklijk huis verhindert officieren en soldaten in het veld zelf beslissingen te nemen. Maar de belangrijkste factor is dat het land een dictatuur is, waarvan de leiders zich grotere zorgen maken over hun veiligheid in eigen land dan over vijanden van buiten.  Er zijn twee legers: een reguliere krijgsmacht die onder het ministerie van defensie valt en de Saoedi-Arabische Nationale Garde, die is samengesteld uit loyale tribale milities. Ze hebben aparte inlichtingendiensten, gescheiden commandostructuur en inkoopafdelingen. Daarmee is de veiligheid van de omvangrijke koninklijke elite gewaarborgd, maar het samenstellen van een leger dat het kan opnemen tegen vijanden van buiten is een logistieke nachtmerrie. Daartegenover staan de Houthi’s, die vechten als een guerrillamacht, met een goed getraind leger, uitgerust en van wapens voorzien door Iran, maar inmiddels zeer behendig in de eigen productie van raketten en drones. Kroonprins Mohammed bin Salman kijkt bijna smekend naar Amerika, dat vorig jaar een bombardement op de Houthi’s uitvoerde, en dat wil hij weer. Washington helpt met inlichtingen en satellietinformatie voor het zoeken naar doelen, maar Donald Trump houdt zich verder op de vlakte. ‘Ik moet nog beslissen’, zegt hij. Begrijpelijk, want een aanval op de Houthi’s leidt onherroepelijk tot Iraanse represailles tegen andere Golfstaten. Als, zoals bij Trump, je grootste zorg de dieselprijs is, bemoei je dan niet met deze burenruzie.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geen veto meer in de Veiligheidsraad, andere stemverhoudingen in de Algemene Vergadering en een betere handhaving van besluiten. Het zijn drie hervormingen waar oud-diplomaat Ron Keller voor pleit in het boek Project Wereld – blauwdruk voor een nieuwe wereldorde, dat hij samen schreef met politicoloog Paul van der Werve. Luister ook | 'Dreiging Rusland nog niet voorbij bij oplossing conflict Oekraïne' Keller, die zelf jarenlang ambassadeur was in onder meer Rusland, Oekraïne, China en Turkije, ziet dat de VN geen antwoord heeft op de prangende kwesties die nu spelen. Die moeten volgens hem met name gaan over veiligheid, klimaat en migratie. ‘In toenemende mate zijn dat de onderwerpen waar ook Nederlanders problemen ervaren. Maar de kansen om dat op te lossen liggen door de globalisering ook steeds meer in het buitenland.’, ziet Keller. De VN moet dus drastisch hervormd worden wat Keller en Van der Werve betreft. ‘Landen voelen zich niet echt goed vertegenwoordigd. Grote landen hebben te veel macht in de veiligheidsraad en in de Algemene Vergadering hebben kleine landen te veel macht omdat elk land één stem heeft. En dan zeggen de grote landen sorry hoor, maar daar gaan we ons niet aan houden.’ De auteurs van het boek pleiten dan ook voor andere stemverhoudingen en het afschaffen van het vetorecht om de daadkracht van de VN te vergroten. Alleen dan kan het gevoel wat mensen bij de VN hebben herstellen. Luister ook | EXTRA | Navo-baas Rutte: ‘Russische dreiging bewijst Poetins paniek’ Rusland waarschuwt Navo Rusland waarschuwt de Navo voor een conflict rondom de Russische enclave Kaliningrad. In een diplomatiek memo wordt volgens persbureau Reuters zelfs gedreigd met de inzet van kernwapens. In een reactie roept Navo-baas Mark Rutte Rusland op om te stoppen met dit soort nucleaire dreigementen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat we weten over dat Russische dreigement. Kijk ook | Zelensky verklapt overdracht Noord-Koreaanse krijgsgevangenen, Zuid-Korea reageert woedend Ruzie tussen Zuid-Korea en Oekraïne loopt uit de hand De diplomatieke rel tussen Oekraïne en Zuid-Korea loopt verder uit de hand. President Zelensky maakte vorige week bij de Verenigde Naties bekend dat zijn land 2 Noord-Koreaanse krijgsgevangenen aan Zuid-Korea heeft uitgeleverd. Zuid-Korea reageert woest op die ontboezeming. Volgens Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden, is dat merkwaardig en schuilt er iets anders achter: ontspanning met Noord-Korea. Luister ook | Amerika Podcast Trump voert campagne voor midterms met overheidsgeld | Postma in Amerika Er is ophef ontstaan over campagnespotjes waarin Trump de hoofdrol speelt voor de midterms. De vraag is hoe legaal die zijn. Amerika-correspondent Jan Postma denkt er het zijne van en laat enkele spotjes horen. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bekend verhaal, maar altijd weer verrassend. In 1880 vraagt een groep boeren in het Ierse Ballinrobe aan hun rentmeester om verlaging van de pacht omdat de aardappeloogst al twee jaar achtereen is mislukt. De rentmeester ontsteekt in grote woede en stuurt een deurwaarder om de pacht te innen. Het gevolg is grote verontwaardiging onder de bevolking en het bedrijfsleven, dat weigert nog zaken te doen met de rentmeester. Er wordt zelfs een poging tot moord op hem gedaan. De rentmeester heette Charles Boycott, en zijn naam werd als werkwoord en zelfstandig naamwoord aan vele talen toegevoegd. De boycot tegen Boycott werkte, maar hoe zit het met boycots in het algemeen? Matig, maar ongeveer een kwart heeft succes, meestal omdat de animo om mee te doen ontbreekt, of omdat het bedrijf of land dat het doelwit is de verkoop via andere kanalen voortzet. Een ding staat vast: met een boycot raak je zelden de personen tegen wie de actie is bedoeld. De boycot tegen producten uit de door Israël bezette gebieden, bijna allemaal agrarisch, treft ongetwijfeld een aantal kolonisten, maar vooral Palestijnse kwekers van dadels, avocado’s, druiven en kruiden. Bibi Netanyahu en de ministers die zijn bezettingsbeleid steunen, merken er niets van. De sancties zijn bovendien financiële peuters. De Nederlandse uitvoer naar de bezette gebieden bedraagt enkele tientallen miljoenen, de invoer nog geen 15 miljoen. De totale uitvoer naar Israël beloopt 5 miljard euro, de invoer 2 miljard, waarvan meer dan een kwart aan wapens. Het gaat dus om symboliek. En die heeft meteen grimmige vormen aangenomen. Israël wijst de diplomaten uit die Nederland in Ramallah vertegenwoordigen, Nederland geeft de Israëlische ambassadeur een diplomatieke veeg uit de pan.  Van een aankomend Israëlisch vliegtuig op Schiphol werden 15 passagiers door de douane gecontroleerd op het meebrengen van spulletjes uit bezet gebied, wat in Israël leidde tot een waarschuwing voor reizen naar Nederland. Het Israëlische frame: voor het doodrijden van een zwangere vrouw krijg je in Nederland 8 maanden, op het meebrengen van doosje dadels uit de Golan of West Bank staat 6 jaar. Dat is onzin, maar zo kijkt de Israëliër naar Nederland. Het doel van de actie is het in het nauw brengen van Netanyahu en het ondermijnen van diens positie bij de verkiezingen van 27 oktober. Het navrante is dat een ruime meerderheid in Israël het met dat doel eens is. Het is jammer dat Nederland het zoekt in boycotsymboliek, en niet meer moeite doet om de contacten met de oppositie te verstevigen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is een exclusief interview met Navo-baas Rutte met Bernard Hammelburg voor BNR, bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Meerdere inlichtingendiensten waarschuwen voor Russische hybride aanvallen op Europa. Volgens Mark Rutte, bewijst dit ‘Poetins paniek’. De dreiging vanuit Rusland is een belangrijk gespreksonderwerp bij de VN beaamt Rutte. ‘Daar moeten we niet naïef over zijn.’ Tegelijkertijd probeert hij iedereen gerust te stellen. ‘Als het gaat om hybride, daar zijn we op voorbereid. We hebben alle antwoorden die nodig zijn.’ Volgens hem is het probleem dat je dat aan de buitenwereld niet altijd kan laten zien, omdat elke situatie anders is. ‘Het is niet altijd dat als Rusland iets hyride doet, dat we dan precies zo reageren en dat we dan aan journalisten kunnen laten zien dat dit het antwoord van Europa is. Maar ik zeg tegen mijn collega’s: jongens blijf kalm. Wij zijn sterker.’ Bernard stipt bij Rutte ook de actuele situatie rond de Straat van Hormuz en Groenland aan. ‘Wat je gelukkig ziet is dat Europa heeft geluisterd naar Trump en dat je meer landen ziet die daar helpen met ontmijnen.’ Hij verwijst daarbij onder meer naar de Baltische staten die er hardop over praten. Wel onderkent Rutte dat de situatie in de Rode Zee met de Houthi’s kan uitdraaien op een ‘economische ramp’ voor Europa. De Navo zal hier volgens Rutte niet zelf bij betrokken raken, omdat het geen Navo-gebied is. ‘Maar wat wij als Navo doen is altijd proberen als geallieerden buiten ons gebied iets te doen.’ Vlak voordat de VN-vergadering deze week begon kwam het nieuws naar buiten dat de VS en Denemarken een deal hebben gesloten over Groenland. Volgens Rutte is deze deal wel degelijk anders dan de deal die er al lag vanuit 1951. ‘Eén, het is nu eeuwig en twee, als Groenland ooit onafhankelijk wordt binnen het koninkrijk Denemarken, dan blijven alle afspraken overeind. Dat was niet het geval bij het verdrag uit 1951.’ Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De dreiging vanuit Rusland stopt niet zodra er een einde komt aan de oorlog in Oekraïne. Daarvoor waarschuwt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen. Hij is te gast in BNR De Wereld die deze week in zijn geheel afkomstig is vanaf de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Luister ook | Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur' Berendsen ziet die signalen nog niet. ‘We hebben tot op heden onvoldoende gezien dat Rusland aan tafel wil komen praten over een oplossing.’ Daarom is volgens hem meer druk op Rusland nodig. ‘Wat daar ook belangrijk in is, is bijvoorbeeld premier Modi van India die publiekelijk voor de camera Poetin heeft aangesproken op deze oorlog. Dat zijn kleine stappen, maar wel hele belangrijke.’ Wat daar volgens hem ook bij hoort is steun aan Oekraïne. ‘We moeten ze blijven steunen. Als we Oekraïne niet steunen, dan verdwijnt Oekraïne.’ Het is niet het enige onderwerp waarmee Berendsen naar de VN is afgereisd. Een belangrijk onderdeel vormde een grote maritieme veiligheidsconferentie die Nederland samen met onder meer de EU, Japan en de Filipijnen. Landen die hier niet bij waren zijn onder meer de Verenigde Staten, China, Rusland en Iran. Toch de veroorzakers van het probleem. Berendsen denkt toch dat dit soort ontmoetingen zin hebben, ook al zijn de grote partijen er niet bij. ‘Je laat hiermee zien dat een oplossing voor iets als de Straat van Hormuz niet iets is wat alleen speelt tussen de VS en Iran, maar dat het iets is waar de hele internationale gemeenschap bij meekijkt en iets van vindt en daarmee ook druk uitoefent.’ Lees ook | ‘Europese passiviteit bij burgeroorlog Soedan is een politieke keuze’ Minister Sjoerdsma: ‘Nieuwe sancties op grondstoffen Soedan onderzoeken’ Nederland wil met andere Europese landen onderzoeken of er naast goud ook sancties kunnen worden ingesteld op andere grondstoffen uit Soedan. Dat zegt Sjoerd Sjoerdsma, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. 'Wij willen drukken op de oorlogseconomie die is ontstaan om ervoor te zorgen dat landen steeds minder profijt kunnen hebben van de handel hierin', zegt Sjoerdsma. De burgeroorlog in Soedan gaat tussen het regeringsleger en de paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF). Naar schatting kampt meer dan de helft van de bevolking – zo'n dertig miljoen mensen – met voedseltekorten. Zeker dertien miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen. 'Soedan is de grootste humanitaire ramp op aarde op dit moment, als je ziet hoeveel slachtoffers daar vallen, maar ook op welke barbaarse wijze', schetst Sjoerdsma de situatie. Hij verwijst daarbij naar het bloedbad van El-Fasher. 'De hele stad werd maandenlang omsingeld en vervolgens werd iedereen op een brute manier vermoord. Je krijgt er kippenvel van.' Het ergste vindt Sjoerdsma nog dat niemand ernaar kijkt. 'Ik vind dat we ons dat niet kunnen veroorloven.' Dat wegkijken heeft volgens hem niet alleen te maken met politieke belangen. 'Het is ook een kwestie van moraal. Wat zegt het over ons als dit niet genoeg is voor ons, als er ondraaglijk en onnoemelijk lijden is, om iets te doen?' Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.