Wetenschap Vandaag | BNR

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML. In de jaren '90 ontsnapt ASML ternauwernood aan de ondergang. Op het moment dat moederbedrijf Philips het eigenlijk allemaal te duur vindt, is er nog maar één reddingsboei over: een deal met het grootste techbedrijf ter wereld. Maar ook dan al gooit de geopolitiek roet in het eten. De grote oplossing? Een simpele videoband, onder de arm van ingenieur Martin van den Brink. Een videoband die nooit eerder werd vertoond. Maar wij krijgen 'm te zien. In deze derde aflevering beleef je de spannende jaren '90 van de ASML'ers, de jaren waarin ze hun eerste successen meemaken. We gaan nog eens in het archief rondneuzen voor documenten uit die tijd, vertellen je over de tegendraadse aanpak van de Veldhovenaren in de chipmachinemarkt, en komen erachter wat voor keerpunt die ene videoband voor het bedrijf was. Over Ons ASML De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren. In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld. Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen? Je hoort: Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken. Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte. Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt. Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt. En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden. Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen. Over de makers Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht. Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie. Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans Muziek: Gijs Friesen Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASMLSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML. Je zou het niet zeggen als je nu over het bedrijventerrein in Veldhoven rondloopt, maar de oprichting van ASML was absoluut geen glorieuze gelegenheid. In een oude fabriekshal van Philips, met daarnaast een lekkende bouwvakkershut, gaat een stel ingenieurs van start. Ze zijn ervan overtuigd dat ze in een sterfhuisconstructie zijn beland, dat Philips van hen af wil. En misschien hebben ze daar nog wel gelijk in ook. In deze tweede aflevering duiken we de vroege geschiedenis van ASML in. We ontdekken het archief van het bedrijf, weggestopt op de bovenste verdieping van het hoofdkantoor. En daar vinden we onder meer de geboorteakte van het bedrijf.  Ook reizen we samen met Frits van Hout af naar 1984, en gaan we terug naar de plek waar het allemaal begon. Hoe was die tijd voor hem en zijn collega's? En hoe wisten ze de wanhoop toch van zich af te schudden? Een sleutelfiguur daarin was de eerste CEO, Gjalt Smit. Ook hem hebben we voor de microfoon weten te krijgen. Hij vertelt hoe hij de ASML'ers nieuwe hoop in wist te praten. Hoop, die essentieel zou blijken voor ASML, tot op de dag van vandaag. Over Ons ASML De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren. In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld. Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen? Je hoort: Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken. Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte. Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt. Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt. En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden. Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen. Over de makers Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht. Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie. Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans Muziek: Gijs Friesen Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, laten we je graag ook een nieuwe podcastserie van BNR horen: Ons ASML. Iedereen heeft het over ASML. Bij BNR raken we er niet over uitgepraat, in de media is elke beweging van het bedrijf nieuws, en zelfs wereldmachten bemoeien zich met wat er in Veldhoven gebeurt. Daar wordt de belangrijkste en meest complexe machine ter wereld gemaakt. Maar die club technologische meesterbreinen blijkt een nogal eigenzinnige, tegendraadse instelling te hebben. Kunnen ze zich dat nog permitteren, ook nu ze een technologische supermacht zijn? In deze eerste aflevering maak je kennis met die machine van ASML. En dan leer je ook een van de gezichten achter het bedrijf kennen. We reizen af naar Veldhoven voor een bezoek aan de mysterieuze en futuristische cleanroom, en we verkennen het terrein met de eerste ASML’er. We ontmoeten ook de vrouw die twaalf jaar van haar leven wijdde aan een zoektocht naar de succesfactor van het bedrijf. En we gaan naar Instituut Clingendael, waar de chipmachinemaker nauwlettend in de gaten wordt gehouden door geopolitieke analisten. Over Ons ASML De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML’ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren. In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld. Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitieke analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen? Je hoort: Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken. Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte. Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt. Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt. En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden. Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen. Over de makers Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht. Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie. Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans Muziek: Gijs Friesen Speciale dank aan iedereen die meewerkte aan deze podcast. Jullie gaven ons een unieke inkijk in de wereld van ASML.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omdat je Wetenschap Vandaag leuk vindt, tippen we je graag een nieuwe podcast die je misschien ook interessant vindt: Ons ASML. Benieuwd? Luister hier alvast de trailer!De meest complexe machine ter wereld: ASML bouwde hem. De ingenieurs uit Veldhoven trotseerden er de wetten van de natuurkunde voor. Maar de ASML'ers hadden nooit gedacht dat juist díe machine hun grootste obstakel ooit zou opleveren. In Ons ASML neemt tech- en beursjournalist Maxim van Mil je mee in het turbulente verleden en heden van de chipmachinemaker uit Veldhoven. Twee jaar lang kreeg hij een unieke kijk achter de schermen bij het belangrijkste bedrijf van Nederland, van Europa en misschien zelfs wel van de hele wereld. Hij sprak medewerker 001 en de allereerste directeur, dook met de archivaris in dozen die geen buitenstaander eerder had gezien, kreeg privécollege over de meest complexe machine ter wereld, en vroeg geopolitiek analisten hoe Nederland zo klem kon komen te zitten tussen Amerika en China. Want dat is het obstakel waar ASML nu mee om moet leren gaan. Hoe stel je je op als de belangrijkste politici ter wereld opeens de zeggenschap over jouw machine opeisen? Dit hoor je vanaf 16 oktober in Ons ASML: Hoe ASML in 1984 begon als afdankertje van Philips, in een lekkende bouwkeet waar niemand vrijwillig kwam werken. Hoe een enkele videoband, onder de arm van een jonge ingenieur, de belangrijkste deal uit de bedrijfsgeschiedenis binnenhaalde en een beursgang mogelijk maakte. Hoe er twintig jaar en twaalf miljard euro nodig waren om de EUV-machine te laten werken. En hoe die machine van binnen precies werkt. Hoe ASML in 2020 een pion werd op het schaakbord van wereldmachten, en waarom China daardoor juist harder aan een eigen chipmachine werkt. En hoe het kabinet in het diepste geheim tweeëneenhalf miljard euro vrijmaakte om ASML in Nederland te houden. Acht afleveringen over bedrijfsgeheimen, grensverleggende technologie en geopolitieke intrige. Over een club vrijbuiters uit Veldhoven die uitgroeide tot technologische supermacht, en die nu moet leren zich daarnaar te gedragen. Over de makers Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR Nieuwsradio. Hij volgt de financiële markten en de techsector, en wordt het meest enthousiast als hij over ASML of oer-Hollandse bedrijven kan praten. Voor Ons ASML dook hij twee jaar lang in het bedrijf waar hij in zijn werk bijna dagelijks over bericht. Daniël Mol is programmamaker bij BNR Nieuwsradio. Hij presenteert de Cryptocast, is samensteller van De Grote Tech Show en co-producer van De Technoloog. Voor Ons ASML deed hij samen met Maxim de redactie. Eindredactie: Annick van der Leeuw en Wesley Schouwenaars Eindmontage en mixage: Jeanne Heeremans Muziek: Gijs Friesen Ons ASML is een journalistiek onafhankelijke podcast van BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Diepte is terug! Vanaf volgende week hoor je de eerste twee afleveringen van het derde seizoen. Na Terug naar de Oerknal met Govert Schilling en Baan door het Brein met Iris Sommer is het nu tijd voor een nieuw avontuur: Reis naar de kern. Een fascinerende duik in de wereld van de allerkleinste deeltjes, waar de allergrootste vragen worden beantwoord. Waar is alle materie uit opgebouwd, en welke wetten volgen die deeltjes om alles op aarde en de rest van het heelal vorm te geven? Wat is antimaterie, en wat heeft quantumtheorie daarmee te maken? Je denkt misschien dat dat ver van je normale belevingswereld afstaat, maar al deze inzichten worden dagelijks gebruikt. Van de GPS op je telefoon, tot de scanners in ziekenhuizen. Reis naar de kern wordt gepresenteerd door Ivo van Vulpen, deeltjesonderzoeker bij CERN in Genève en verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In vijf afleveringen zoomen we in op de wereld van het atoom, de quantummechanica, antimaterie en de ontdekking van het Higgs Boson. Abonneer je op Reis naar de kern via Spotify of Apple Podcasts en mis geen aflevering. Wil je alles in één keer luisteren? Je vindt de hele serie vanaf 10 juli in de BNR-app. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanaf vandaag in je podcastapp: Kuipers en de Kosmos. André Kuipers vertelt zijn onwaarschijnlijke verhaal. Van zijn selectie door de ESA en zijn training in Sterrenstad tot zijn reizen naar het ISS en terugkeer naar de Aarde.   Je vindt Kuipers en de kosmos op BNR.nl/Kuipers  Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/kuipers-en-de-kosmos-bnr/id1766499928 Spotify: https://open.spotify.com/show/5K0cY1lPTbIQDIKEufTiyV?si=415c57562ecd4fde Kuipers en de Kosmos is een podcast van BNR en QuestSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sneeuwkrab, of Snow Crab, bekend van het TV programma "The Deadliest Catch", doen het niet goed. Door een onderzeese hittegolf is 90% van de krabben verdwenen. De krabvisserij in Alaska zette tot voor kort 200 miljoewn dollar per jaar om. Dat is nu wel anders. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onderzoek aan een 6000 jaar oud Hunebed in Spanje, de Dolmen van Menga, leerde wetenschappers dat de mensen in de steentijd over zeer veel technische kennis beschikten.  De onderzoekers stelden vast dat de stenen waaruit het monument is opgetrokken met marges van een paar millimeter zijn geplaatst.  Ook is de grafkamer aardbevingsbestendig gebouwd. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is een virus actief in de Amerika's, het heet Oropouche. De diverse gezondheidsorganisaties maken zich zorgen, de eerste dodelijke slachtoffers zijn al gemeld. Het is wel zo dat maar een klein deel van de besmette mensen ernstige klachten krijgt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat het steeds warmer wordt is vooral in grote steden een probleem.  Wetenschappers werken wereldwijd aan technologieën die steden koeler moeten maken. In Nature staat een groot artikel dat een aantal oplossingen op een rij zet.  Het artikel heeft de kop: "De coolste wetenschap om hitte in de stad minder gevaarlijk te maken" Sommige oplossingen zijn high tec, zoals nieuwe materialen die in de zomer koelen en in de winter verwarmen, anderen zijn erg simpel; het wit verven van zwart asfalt bijvoorbeeld.       See omnystudio.com/listener for privacy information.