Normale Mensen Bestaan Niet

Na een experiment van Nijmeegse onderzoekers kopte de Volkskrant dat er een soort “uitknop” voor angst zou bestaan. Thijs en Lennard duiken in het onderzoek naar de amygdala, het deel van het brein dat betrokken is bij dreiging en angstreacties, en bespreken wat aangeleerde angst, exposuretherapie en hypergeluid met ons brein doen. Want wat gebeurt er eigenlijk als je het angstcentrum van je brein verstoort? En is angst iets wat je ooit écht uit kunt zetten, of hebben we het juist nodig om niet telkens dezelfde fouten te maken?

Sommige mensen lijken het te hebben, anderen niet. Als ze het hebben, dan voelen we ons daar tot aangetrokken, willen we luisteren en vinden we dat boeiend. Charisma is een best vaag concept. Je kunt je vinger er niet echt op leggen hoe het zit en hoe je dat eventueel zou kunnen ontwikkelen. Toch zijn we er wel veel mee bezig. In deze aflevering duiken psychologen Thijs Launspach en Lennard Toma in het concept wat charisma heet. Wat zegt de psychologie erover en kun je het ontwikkelen? En zit er ook een dark side aan? Laat ons vooral weten hoe jij kijkt naar charisma door te commenten in Spotify of via de Instagram: NormaleMensenBestaanNiet.Bronnen:Antonakis, J., Fenley, M., & Liechti, S. (2012). Learning Charisma. Harvard Business Review.Antonakis, J., Bastardoz, N., Jacquart, P., & Shamir, B. (2016). Charisma: An ill-defined and ill-measured gift. Annual Review of Organizational Psychology.Banks, G.C. et al. (2017). A meta-analytic review and future research agenda of charismatic leadership. The Leadership Quarterly. (76 studies, N=36.031)Tskhay, K.O., Zhu, R., Zou, C., & Rule, N.O. (2017). Charisma in everyday life: Conceptualization and validation. Journal of Personality and Social Psychology.Keating, C.F. et al. (2020). Charismatic nonverbal displays by leaders signal receptivity and formidability. Frontiers in Psychology.Katz-Navon, T., Delegach, M., & Haim, E. (2023). Contagious charisma. Frontiers in Psychology.Friedman, H.S., Riggio, R.E., & Casella, D.F. (1988). Nonverbal skill, personal charisma, and initial attraction. Personality and Social Psychology Bulletin.Cabane, O.F. (2012). The Charisma Myth. Portfolio/Penguin.Carnegie, D. (1936). How to Win Friends and Influence People. Simon & Schuster.Weber, M. (1922). Wirtschaft und Gesellschaft (oorspronkelijke conceptualisering van charisma als sociologisch begrip).Bakker, A. B., & Xanthopoulou, D. (2013). Creativity and charisma among female leaders: The role of resources and work engagement. The International Journal of Human Resource Management, 24(14), 2760-2779.

Thijs heeft een nieuw boek aangekondigd: 'In ons schuilt ook een Trump', en Lennard schrikt een beetje van de titel... én van de cover! Samen duiken ze in het werk van Carl Jung, de schaduwkant van de mens en de vraag waarom figuren als Trump zoveel losmaken in de wereld.Volgens Jung projecteren we het kwaad graag op anderen, terwijl we die duistere kanten zelf ook bezitten. Lennard en Thijs praten over projectie, collectieve psychologie, massapsychologie en waarom Jung juist nu misschien relevanter is dan ooit.

Medicinale wiet wordt vaak gezien als de oplossing voor stress, angst of slaapproblemen. Maar klopt dat wel? Lennard duikt met Thijs in een grote meta-analyse en de conclusie is minder rooskleurig dan je denkt... Voor fysieke klachten zoals pijn of epilepsie lijkt cannabis soms te helpen. Maar bij mentale problematiek, zoals depressie of PTSS, is het effect zwak of zelfs negatief, met risico’s op verslaving en psychotische klachten.Kortom: wat voelt als ontspanning, kan ook iets anders zijn. Tijd om iets kritischer te kijken naar dat “medicinale” verhaal.

Je verjaardag: leuk voor de één, ongemakkelijk voor de ander. Thijs kijkt er elk jaar tegenop. Aandacht krijgen zonder “iets gepresteerd te hebben”, de druk om er iets van te maken en dat knagende besef dat de tijd gewoon doorgaat… In deze (eerder opgenomen) aflevering, toen hij nog “morgen” jarig was, duikt hij met Lennard in de psychologie achter de "birthday blues”, en waarom sommige mensen juist rond hun verjaardag meer stress of somberheid ervaren. Goed nieuws: je bent niet de enige! En een beetje humor helpt vaak meer dan je denkt.

Altijd moe van werk, of juist kapot van verveling: wat is nou het verschil tussen een burn-out en een bore-out? Thijs en Lennard leggen uit waarom “burn-out” eigenlijk een rommelige term is, hoe verveling óók stress kan geven en waarom bullshitbanen je net zo goed kunnen slopen als overwerken. Inclusief praktische tips: wanneer trek je aan de bel en wat kun je zelf doen als je werk je leeg trekt of juist totaal niet prikkelt?

Als we op zoek zijn naar een partner, willen we graag de juiste, de perfecte. Als het tegenzit in de relatie, dan is dat misschien niet zo goed als het kan zijn en zijn we geneigd verder te zoeken. Onze soulmate zal vast ergens daarbuiten rondlopen. Maar wat die notie van een soulmate zoeken en vinden verkeerd is? Misschien is het wel meer dat je je soulmate maakt in plaats van vindt. Hoe dat zit bespreken psychologen Lennard Toma en Thijs Launspach in deze aflevering over hoe je een goede langdurige relatie maakt. Wat is een goede relatie, wat maakt een goede partner, en misschien nog belangrijker: wat maakt jou een goede partner voor de ander. Laat vooral weten in de comments in Spotify of via Insta Normale Mensen Bestaan Niet hoe jij dat ziet.Bronnen:- Alain de Botton: https://www.youtube.com/watch?v=tWDcqt-Xj2w- Rubin, Z. (1970). Measurement of romantic love. Journal of personality and social psychology, 16(2), 265.- Sternberg, R. J. (1986). A triangular theory of love. Psychological review, 93(2), 119.- Zeki, S. (2007). The neurobiology of love. FEBS letters, 581(14), 2575-2579.- Romantisch misverstand

Links logisch en rechts creatief, maar klopt dat eigenlijk wel? Thijs en Lennard duiken in split-brain experimenten, hersenschade en bizarre cases waarin mensen gewoon functioneren met een halve hersenpan. Van patiënten die niet weten waarom ze iets doen tot het idee dat je brein achteraf verhalen verzint over je gedrag. Hoe één is je bewustzijn eigenlijk… en snappen we überhaupt iets van dat ding in ons hoofd?

Over het algemeen hebben we het idee dat we redelijk rationeel denken. Dat we logische beslissingen maken. Zoals Johan Cruijff zou zeggen: ‘Dat is logisch.’ Jammer genoeg is dat ver van de waarheid. Ons denken wordt overmand door allemaal soorten denkfouten en blinde vlekken. Psychologen Thijs Launspach en Lennard Toma bespreken in deze aflevering hoe het komt dat we dergelijke denkfouten hebben. Ze bespreken er een aantal. Ook die zij zelf met enige regelmaat maken. En hoe dat zit met Systeem 1 en Systeem 2, zoals bedacht door nobelprijswinnaar, psycholoog Daniel Kahneman.Bronnen:- Kahneman, Daniel; Tversky, Amos (1979). "Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk" (PDF). Econometrica. 47 (2): 263–291- Daniel Kahneman, Thinking fast and slow boek, in het Nederlands: Ons Feilbare Denken- Essay Thijs: https://www.vn.nl/niet-zonder-denkfouten

In deel 2 van hun Zwitserse Jung-reis duiken psychologen Thijs Launspach en Lennard Toma in de ideeën van Carl Gustav Jung. Van ego, persona en zelf tot de schaduw, individuatie, archetypen, het collectieve onbewuste en synchroniciteit. Geen brave wetenschapsles, maar een tocht langs een van de wildste denksystemen uit de psychologie: over de kanten van jezelf die je liever niet ziet, waarom oude verhalen en mythes ons nog steeds raken, en wat Jung ons kan leren over identiteit, boosheid, projectie, betekenis en de vreemde verbondenheid tussen binnenwereld en buitenwereld. Na de levensloop nu het echte werk: de ideeën.