De toekomst van ons water

De Toekomst aan Tafel is een methode waarmee Mare de Wit (30) haar werk doet bij het ministerie van verkeer en waterstaat, Rijkswaterstaat en het Deltaprogramma. In haar functie als Toekomst-Ambassadeur voor Water en Klimaatadaptie levert ze inbreng in beleidsprocessen en besluitvorming op het gebied van waterbeheer. Hoe ziet haar aanpak eruit? Daarover gaat Wim Eikelboom in gesprek met Mare de Wit.

Noord-Brabant is misschien wel de provincie in ons land die het meest gevoelig en kwetsbaar is voor droogte. Het provinciebestuur wil daarom zuiniger omgaan met grondwater. Als eerste worden de regels aangescherpt voor het oppompen van en sproeien met grondwater door boeren. Ook wordt gezocht naar nieuwe bronnen voor drinkwater. Water-gedeputeerde Saskia Boelema geeft een toelichting op de droogte-aanpak van Noord-Brabant, in samenwerking met waterschappen, drinkwaterbedrijven en landbouw- en natuurorganisaties. Daarnaast geeft ze een update over Ruimte voor de Rivier 2.0.Wim Eikelboom voert het gesprek in De Toekomst van Ons Water.

We moeten meer met het water samenleven, is het nieuwe adagium in de waterwereld. Maar hoe dat je dat? Destad Zwolle voegt de daad bij het woord. Wethouder Gerdien Rots geeft uitleg hoe Zwolle in de toekomst het water wil omarmen. Zwolle (133.000 inwoners) is omringd door IJssel en Overijsselse Vecht. Met name de historische binnenstad is kwetsbaar, omdat de Sallandse weteringen hun water richting IJsselmeer afvoeren via de Zwolse stadsgrachten.Wim Eikelboom bevraagt wethouder Rots over de wateruitdagingen van Zwolle en de wens om wonen op en met het water mogelijk te maken.

Hoe bereidt Zeeland zich voor op de zeespiegelstijging en tekorten aan zoetwater? Provinciebestuurder Arno Vael (BBB) geeft uitleg over de water-uitdagingen waarvoor Zeeland zich gesteld ziet. Zijn oproep is om zowel zeewaarts als landinwaarts te zoeken naar natuurvriendelijke alternatieven voor de kustverdediging, met behulp van zand, getijden en aanslibbing.Ook maakt Vael duidelijk dat er oplossingen moeten komen om de zoetwatervoorziening van Zeeland voor de toekomst veilig te stellen.

Het aantal planstudies voor een waterproject rijst de pan uit, waardoor er steeds minder geld overblijft voor uitvoering ervan. Dat constateert Gerard Litjens van Bureau Stroming, een adviesbureau gespecialiseerd in natuur- en landschapsontwikkeling langs rivieren en beken. "Aan een gemiddeld project liggen tegenwoordig honderden studies en rapporten ten grondslag. De overheid wil geen fouten makenen onderzoekt zich een ongeluk", zegt Litjens, die bekend staats als een visionair in ontwikkeling van riviernatuur. Op zijn naam staan ondermeer de inrichting van de Blauwe Kamer bij Rhenen en Uiterwaardenpark Meinerswijk bij Arnhem. Wim Eikelboom spreekt met Gerard Litjens over zijn kijk op meer ruimte voor natuur in het rivierengebied, met plek voor wonen en recreatie. Litjens viert dit jaar zijn 40-jarig jubilieum als werker in het riviergebied. Hij droeg het stokje over als directeur van Bureau Stroming.

Het rivierenlandschap staat aan de vooravond van een reeks nieuwe ingrepen voor herstel van riviernatuur. In 39 uiterwaarden langs de IJssel, Waal, Nederrijn en Lek worden nevengeulen gegraven en natuurvriendelijke oevers aangelegd. Het gaat om zogeheten KRW-projecten voor verbetering van de ecologische waterkwaliteit. Marjolijn van de Zandschulp is als coördinerendhoofdingenieur-directeur Natuur en Waterkwaliteit bij Rijkswaterstaat verantwoordelijk voor alle KRW-plannen. Wim Eikelboom voert met haar een gesprek over herstel van riviernatuur en alle uitdagingen en obstakels die daarbij horen. Waarom vraagt een gemiddeld KRW-project langs de rivier om een voorbereidingstijd van vijf jaar? Hoe zijn de oplopende kosten verklaarbaar? Hoe zorgt Rijkswaterstaat ervoor dat de nieuwe meestromende nevengeulen niet droogvallen? Dat en meer komt aan de orde in het gesprek met Marjolijn van de Zandschulp.

Bij de zuivering van afvalwater en de bereiding van drinkwater komen stoffen vrij die slim te gebruiken zijn als grondstof. Soms zijn zulke reststoffen zelfs goud waard.Voor de waterschappen en drinkwaterbedrijven vormt AquaMinerals de schakel tussen het terugwinnen van reststoffen en het vermarkten ervan. Wim Eikelboom voert met Olaf van der Kolk - directeur van AquaMinerals - een gesprek over kansrijke reststoffen, stroeve overheidsregels en een veelbelovende toekomst voor circulaire grondstoffen uit de afvalwater -en drinkwatersector.

Nederland heeft de afgelopen tijd twee wissels omgezet in de strijd tegen het water. We gaan meebewegen met het water en we maken meer ruimte voor nature based solutions. Dat is de analyse van de Amerikaanse professor Simon Richter, een onafhankelijk volger van het Nederlands waterbeleid. Richter is gefascineerd door de wijze waarop ons land plannen maakt om de gevolgen van de komende zeespiegelstijging te ondervangen.Over de omslagen die hij ziet in het watermanagement geeft hij een nadere toelichting in een gesprek met Wim Eikelboom in 'De Toekomst van Ons Water'. In deze podcast voert waterjournalist Wim Eikelboom maandelijks een gesprek over de grote en kleine vraagstukken die de toekomst bepalen van ons waterrijke Nederland. Uitgave: H2O Waternetwerk

Hebben waterschappen een kansrijke toekomst? Wat scheidend dijkgraaf Kees Jan de Vet betreft wel. Als dijkgraaf van Brabantse Delta blikt hij terug en vooruit op de rol van waterschappen in. Zijn stelling: Als waterschappen ondernemend zijn en aandacht vragen voor maatschappelijke waterproblemen, dan ligt er een gouden toekomst. Zelf heeft hij zich sterk gemaakt voor innovatieve oplossingen om de gevolgen van klimaatverandering te keren. Een voorbeeld daarvan is de opvang van wegzijgend zoet water uit de Brabantse Wal naar de Westerschelde. De Vet noemt dat een 'nationale verspilling'. Hij heeft zich er sterk voor gemaakt om dit water op te vangen en nuttig te gebruiken. Wim Eikelboom voert op het kantoor van Brabantse Delta in Breda een gesprek met Kees Jan de Vet, ter gelegenheid van zijn afscheid als dijkgraaf per 1 mei 2025.

Stevent ons land af op een watercrisis omdat onze wateren niet schoon genoeg zijn? Liz van Duin - directeur waterkwaliteit bij het ministerie van infrastructuur en waterstaat - denkt dat het zo'n vaart niet zal lopen. 'Ik ben optimistisch over de stappen die we zetten voor betere waterkwaliteit', zegt zij. Wandelend door de Reeuwijkse Plassen voert Liz van Duin met Wim Eikelboom een gesprek over de KRW-doelen, de zorgelijke berichten over onze waterkwaliteit, de gesprekken met buurlanden over het terugdringen van schadelijke emissies in beken en rivieren en wat er beter kan in het streven naar schoon water. Deze podcast is een uitgave van H2O Waternetwerk.