Bureau Buitenland

Premier Jetten kondigde deze week aan dat hij samen met zijn partner een kind krijgt via een draagmoeder. Niet in alle Europese landen is dit mogelijk. In Italië bijvoorbeeld, is het verboden een beroep te doen op een draagmoeder, ook als dat in een ander land gebeurt waar het wel is toegestaan. De regering Meloni vindt het een ‘universeel misdrijf’, en wie dit verbod negeert riskeert een hoge geldboete of zelfs gevangenisstraf. Correspondent Angelo van Schaik maakte een reportage over Alessandro en Andrea, twee mannen die samen al jaren een kind willen en toch een beroep deden op een draagmoeder. (12:47) In de Sahel vechten IS en Al-Qaida met elkaar Opnieuw tientallen slachtoffers in Mali wegens een grootschalige terreuraanval. Het onderstreept hoe instabiel de Sahel is, de regio in West-Afrika die is uitgegroeid tot de belangrijkste brandhaard van jihadistisch geweld. Vooral in Mali, Niger en Burkina Faso rukken terreurgroepen op, van Islamitische Staat tot aan Al-Qaida gelieerde bewegingen. Maar nu keren die groepen zich steeds vaker ook tegen elkaar. Wat betekent die strijd voor de veiligheid en stabiliteit in de regio, en wat is de dreiging hiervan voor ons, in Europa? Daarover West-Afrika-correspondent Eva Oude Elferink van NRC, en Saheldeskundige Mirjam de Bruijn.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Oekraïne zit bijna zonder Amerikaanse Patriotraketten, die ze gebruiken voor hun verdediging. Volgens president Zelensky vertraagd Washington leveringen van deze raketten en voelen ze zich hierdoor verraden. Ook bleven Amerikaanse waarschuwingen voor Russische raketaanvallen meerdere keren uit. Dit alles gebeurt juist op een moment dat Trump toenadering zoekt tot Rusland. Maakt dit Oekraïne kwetsbaar? En hoe reageren de Europese bondgenoten van Oekraïne? Daarover Bob Deen, directeur van Instituut Clingendael. (13:02) Toekomst Israëlische democratie Over precies een week gaat Israël naar de stembus. Daar is veel te doen over de koers van de Israëlische democratie. De nieuwe documentaire Awakening werpt een licht op activisten die zich al drieënhalfjaar inzetten voor het behoud van de rechtsstaat en de democratie. Antropoloog en Israëlkenner Erella Grassiani heeft deze documentaire voor ons bekeken, en blikt vooruit op de komende verkiezingen.  Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de ogen gericht zijn op Frankrijk, is dat niet de enige plek waar mensen de afgelopen maanden de straat op zijn gegaan. Van Spanje en Italië tot Albanië: Europeanen zijn boos over het onderwijs, het gebrek aan woningen en kansen op de arbeidsmarkt in hun landen. In deze uitzending bespreken we de golf van protesten met hoogleraar politieke wetenschappen Catherine de Vries: wat hebben de demonstraties met elkaar gemeen? Met historicus en Frankrijkkenner Niek Pas bespreken we het laatste nieuws over de geweldsescalatie.  En we staan uitgebreid stil bij de heviger wordende protesten in Albanië met schrijver en journalist Pieter van Os. Presentatie: Sophie Derkzen

Hij verbond zijn lot aan oorlog: in Iran, Libanon, Syrië en natuurlijk Gaza. Maar is het nu toch gedaan met de langstzittende premier van Israël, Benjamin Netanyahu? Bij de aanstaande verkiezingen heeft hij geduchte concurrentie; die van oud-generaal Gadi Eisenkot. Wat zou het vertrek van Netanyahu betekenen voor Israël, en de regio? antropoloog Erella Grassiani, journalist Derk Walters, en onze eigen Abdou Bouzerda leggen het uit. Presentatie: Bram Vermeulen

In aanloop naar de Amerikaanse midterms zijn alle ogen gericht op Texas. Volgens velen is die staat het symbool voor de landelijke strijd in de VS. Daar neemt Trumps favoriet Ken Paxton het op tegen de jonge Democraat James Talarico. Weten de Democraten de Lone Star State na bijna dertig jaar voor zich te winnen? Daarover journalist Jan Postma, die net terug is uit Texas. (12:20) West Bank: leven onder bezetting Wat betekent het om te leven onder een bezetting? In haar nieuwe boek Van de Zee en de Rivier vertelt journalist Eva Ludemann hoe geweld, onderdrukking en ontmenselijking het dagelijks leven van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever bepalen. Ze bracht er ruim zeven maanden door en zag dat sinds 7 oktober 2023 ook daar het leven ingrijpend is veranderd. Eva Ludemann is bij ons in de studio en vertelt over haar ontmoetingen en ervaringen op de West Bank.  Presentatie: Laila Frank

Al dagen gaan Franse scholieren en docenten de straat op tegen lege lerarenkamers en scholen die uit elkaar vallen, en op verschillende plekken komt het tot botsingen met de politie. Ook verpleegkundigen, brandweer en ander overheidspersoneel leggen het werk neer, net nu de premier morgen een begroting presenteert die moet bezuinigen op een recordschuld. Hoe lang houdt de regering het vol als zowel de straat als het parlement zich tegen haar keert? In Bureau Buitenland: Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo. (11:52) Vrouwelijke premier: Marokko lukt het wel Een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis krijgt Marokko een vrouwelijke premier en dat kan Nederland nog niet zeggen. Vorige week won Fatima Zahra El Mansouri de verkiezingen waarop de Marokkaanse koning haar als leider van de nieuwe regering koos. Wat betekent haar benoeming voor de positie van vrouwen in Marokko? En, zal het deze kersverse premier lukken iets te doen aan de grote sociaaleconomische problemen in het land? Daarover te gast Nadia Bouras, historicus aan de Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid

Na zeventig dagen acclimatiseren aan de macht, spreekt Andy Burnham vanmiddag voor het eerst zijn partij toe als partijleider en premier. Het wordt zijn belangrijkste speech tot nu. Gebrek aan visie heeft hij alvast niet. Burnham heeft grootse plannen, zo wil hij een universeel systeem optuigen voor de zorg. Maar daar is ook groot geld voor nodig, en dat brengt de vraag ter tafel: hoe realistisch is Burnhams nieuwe koers? Daarover VK-kenner en politicoloog aan de Radboud Universiteit, Casper Kirkels. (10:38) De frontlinie van AI-oorlogsvoering  Volgend jaar al kan het zo zijn dat niet langer de mensen maar AI bepaalt wat er gebeurt op het slagveld. Dat zei de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de VN. En, zei hij: voordat het zover is, kunnen we maar beter vrede hebben. De oorlog in Oekraïne is een proeftuin voor razendsnelle technologische ontwikkeling. Oekraïne loopt voorop, maar is het ook een goed voorbeeld voor ons, in Europa, in Nederland? Te gast is Jessica Dorsey, universitair docent Internationaal recht aan de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van AI in militaire context.  Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de macht in Venezuela grotendeels in handen blijft van de Verenigde-Staten, neemt de onrust onder de bevolking toe. Op meerdere plaatsen kwamen mensen de straten op tegen de regering vanwege de voortdurende stroomuitval. Ook eisten de demonstranten dat oppositieleider Maria Corina Machado terugkeert naar Venezuela en dat er nieuwe presidentsverkiezingen komen. Hoe gaat dit verder in Venezuela? Hierover collega en Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman. (10:01) Hoe Rusland via Kirgistan sancties ontduikt  Niet alleen via de enorme schaduwvloot probeert Rusland de westerse sancties te ontduiken. Het Centraal-Aziatische land Kirgistan speelt inmiddels een sleutelrol in de doorvoer van allerlei goederen naar Rusland die dan toch terechtkomen in de defensie-industrie. Deze 'Kirigistan route' loopt onder andere via cryptomunten, lokale banken, nepbedrijven en het Russische A7: een bedrijf dat is opgericht door een veroordeelde fraudeur, politicus en ondernemer. De Europese Unie probeert sinds kort Kirgistan harder aan te pakken om de ontduiking van sancties tegen te gaan. Maar gaat deze aanpak ook werken? Wij vragen het journalist Thijs Broekkamp, die Kirgistan goed kent.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Al veertien jaar probeert het Westen Rusland te straffen met steeds hardere sancties. Maar Russische bedrijven vinden nog steeds sluwe wegen om die blokkades te omzeilen. Hoe doen ze dat? We praten erover met sanctie-expert Yvo Amar en onderzoeksjournalist Karlijn Kuijpers. Presentatie: Bram Vermeulen

In Europa rinkelen de alarmbellen over een mogelijke Russische escalatie op Europese bodem. Het laatste waarschuwingssignaal komt uit Denemarken. Volgens de Deense inlichtingendienst groeit de kans op een beperkte Russische aanval op een lidstaat van de NAVO, en dat op korte termijn. Waar is het Kremlin op uit? We vragen het Ruslandkenner Hubert Smeets van platform Raam. (07:32) Extremisme in Israël De film Naza zorgt voor grote ophef in Israël. De makers worden bedreigd met het intrekken van hun nationaliteit, en kunnen uit gevaar voor eigen veiligheid niet meer in het land verblijven. Dat roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting in Israël. Hoe groot is het extremisme én hoeveel ruimte is er om vrij te spreken? Te gast zijn artistiek leider Jaïr Stranders en schrijver Natascha van Weezel. Presentatie: Nadia Moussaid