Bureau Buitenland

Voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne houdt Rusland verkiezingen voor de Doema, het Russische lagerhuis. De verkiezingen komen op een pijnlijk moment voor Rusland nu Oekraïne erin slaagt de Russische economie diep te raken. Ondertussen staat de uitslag al vast. Waarom hecht het Kremlin dan toch zoveel waarde aan parlementaire verkiezingen? Hierover Ruslandkenner Eva Cukier. Turkse lhbti'ers strijden voor hun rechten In Turkije is een grootschalige arrestatiegolf gaande. Mikpunt is de lhbti-gemeenschap. Prominente activisten worden opgepakt en zonder pardon in de gevangenis gezet. De Turkse regering wil daarmee het traditionele Turkse gezin beschermen. Wat betekent dit voor de lhbti'ers, en hoe gaan zij hiermee om? Te gast is collega en Turkijekenner Cevahir Varan, die contact opnam met een uitgesproken Turkse lhbti-activist.  Presentatie: Sophie Derkzen.

"Het was de beste tijd, het was de slechtste tijd.” Met dat citaat van Charles Dickens opende voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vandaag haar jaarlijkse State of the Union-toespraak in Straatsburg. Na een zomer vol bosbranden, berichten over Russische sabotageacties en een rel over de migranten die de Spaanse Exclave Ceuta binnenkwamen, zijn de uitdagingen voor de EU gigantisch. Is ze ertegen opgewassen? Daarover Louise van Schaik, hoofd EU en geopolitiek bij Instituut Clingendael en Europa-correspondent Tijn Sadée.  (14:13) Gedichten uit Gaza  Genocide, vernietiging, haat en ontmenselijking. Achter al het vreselijke nieuws uit Gaza zitten mensen, met gevoelens en dromen. De jonge Palestijnse schrijfster Shrouq Doghmosh verwoordt die in haar bundel Niemand op de begraafplaats, die deze week in Nederland uitkwam.  Collega Edwin Koopman sprak met de vertaalster van de bundel, Djûke Poppinga. Presentatie: Nadia Moussaid.

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen vandaag bij elkaar om plannen te bespreken hoe te breken met het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is de onafhankelijkheidsdiscussie weer in full swing. Hoe kansrijk is deze nieuwe poging om zelfstandigheid te bereiken? En in hoeverre heeft premier Andy Burnham dit vuurtje zelf aangewakkerd? Daarover correspondent Anne Saenen vanuit Londen. (07:16) Dreigende blokkade Rode Zee De Houthi's namen de westkust van Jemen in en kondigden een blokkade af tegen Saoedische scheepvaart bij Bab el-Mandeb, de nauwe doorgang door de Rode Zee, waar een groot deel van de wereldhandel doorheen vervoerd wordt. Maar niet alleen de Houthi’s zorgen voor dreiging: er is ook een opvallende opleving van piraterij die de doorgang naar de Rode Zee in gevaar brengt. Toeval, of hangt dit samen? Hierover arabist Leo Kwarten en Mirjam van Reisen, expert op het gebied van de Hoorn van Afrika. Presentatie: Sophie Derkzen

Onrust bóven en ónder water: wat betekent de verovering van de toegangspoort tot de Rode Zee door de aan Iran gelieerde Houthi’s voor ons? We bespreken het met schrijver en journalist Dirk Wanrooij. (10:09) Wie beheerst onze zeekabels? En wat deden Russische onderzeeërs bij de datakabels op de bodem van de Barentszee bij Noorwegen? Bert Hubert en Barbara Kathmann schuiven aan bij de Bureau-Buitenlandtafel over de kabeloorlog diep in de oceaan. Presentatie: Bram Vermeulen

Het was een bezoek dat we niet vaak zien: CIA-directeur John Ratcliffe vloog vorige week naar Moskou. In eerste instantie leek de aanleiding van zijn bezoek vooral de situatie Iran te zijn geweest, maar volgens verschillende media zou het zijn gegaan om er een serieuze Russische dreiging richting Navo-lidstaten. Hoe serieus is de dreiging en hoe wat moet de NAVO hiermee? Daarover Bart Groothuis, Europarlementaïr voor de VVD en die zelf elf jaar bij de MIVD werkte, en Defensie-analist aan de Universiteit van Gent Michelle Haas. (14:30) De Duitsers achter de mislukte coup In december 2022 probeert een zelfbenoemde prins een staatsgreep te plegen in Duitsland. Hij is deel van de Reichsbürger – duizenden mensen die weigeren de Duitse staat te erkennen en die hun eigen wetten schrijven. Onder de soevereinen zitten rechters, militairen en politici, en er blijken warme banden te zijn met de uiterst-rechtse AfD, die volgende week een ongekende verkiezingsoverwinning lijkt te zullen behalen in de deelstaat Saksen-Anhalt. Journalist Guy Hoeks woont in Berlijn en schreef een boek over de Reichsbürger-beweging: Duitse dagdromen over het keizerrijk. Presentatie: Sophie Derkzen

Wat drijft iemand zover dat hij probeert een geweer af te pakken van een kolonist? Vorige week gebeurde dat op de Westbank — een moment dat viraal ging. Volgens de VN zijn er dit jaar 76 Palestijnen en één Israëliër gedood en vinden er gemiddeld 190 aanvallen per maand plaats. Alweer een nieuw record. De escalatie is ongekend, maar internationale druk blijft uit. En in Israël staan verkiezingen voor de deur. Het geweld tegen Palestijnen lijkt onderdeel van de campagne geworden — waarin het leger en kolonisten steeds vaker met elkaar optrekken.  In Bureau Buitenland Zomertafel: journalist Ruth Vandewalle over Palestijns verzet en UvA-onderzoeker Erella Grassiani over hoe de geweldsdynamiek een rol speelt in de aanstaande verkiezingen. Presentatie: Nadia Moussaid

Belangrijke techfiguren als Peter Thiel, Elon Musk en Marc Andreessen bewegen steeds meer richting het Witte Huis en hun uitspraken over AI worden radicaler. Denkbeelden die decennialang onbespreekbaar waren, klinken nu uit de mond van miljardairs. Tegelijk verhardt China zijn houding richting Europa, van chipmachines tot pekingeend. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Paul Verhagen, expert geopolitiek en technologie bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, het gedachtegoed van de grote tech-bazen, en Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael, de handelsstrijd tussen China, de VS en Europa. Presentatie: Nadia Moussaid.

Merz en Macron doen er alles aan om een goede Frans-Duitse samenwerking uit te stralen. Dat bleek ook tijdens de top van een paar dagen terug. Toch is er veel te doen om de zogeheten Frans-Duitse motor die de laatste jaren steeds meer hapert. Hoe staat het er nu echt voor met de relatie tussen beide landen? Tegelijkertijd worden beide landen geconfronteerd met een ontwikkeling die de politieke verhoudingen verder onder druk zet: de onmiskenbare opkomst van radicaal rechts. In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag aan: historicus Marja Verburg, verbonden aan het Duitsland Instituut, en Frankrijkkenner Stefan de Vries.  Presentatie: Laila Frank.

Dit weekend voerde Rusland een van de grootste raketaanvallen uit op Kiev sinds het begin van de oorlog, en steeds vaker worden daarbij burgerdoelen geraakt. Toch wordt er al werk gemaakt van de wederopbouw van Oekraïne, onder welke omstandigheden gebeurt dat? Aan de andere kant van de oceaan waait er al even een behoorlijk rechtse wind; vorige maand werd er opnieuw een extreemrechtse president gekozen in Latijns-Amerika. Is Brazilië binnenkort de volgende, nu er na de zomer presidentsverkiezingen zijn in het land? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag stedenbouwkundige Fulco Treffers en hoogleraar Brazilië-studies Kees Koonings aan. Presentatie: Nadia Moussaid

Het Verenigd Koninkrijk maakt zich klaar voor de beëdiging komende maandag van Andy Burnham tot nieuwe premier, de zevende alweer in tien jaar tijd. Een politiek tempo dat kenmerkend is voor de diepe verdeeldheid in het land.  Ook een ander eiland, aan de andere kant van de wereld kampt met verdeeldheid: Taiwan wordt gemangeld tussen de supermachten China en Amerika. Wie brengt stabiliteit in roerige tijden? En hoe werk je samen met een land waarmee je het fundamenteel oneens bent? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag oud-VK-correspondent Hieke Jippes en documentairemaker Ruben Terlou aan over twee verdeelde eilanden.  Presentatie: Nadia Moussaid