Bureau Buitenland

Na twee dodelijke schietincidenten met ICE in Texas en Maine groeit opnieuw de discussie over de bevoegdheden van de immigratiedienst. Trump keert zich tegen zijn eigen ministerie, terwijl de Democraten zoeken naar een duidelijke gezamenlijke koers. Ook in Oekraïne is politieke onrust: Zelensky voert opnieuw een machtswisseling door en ontslaat zelfs zijn succesvolle minister van Defensie. Wat betekenen deze veranderingen voor de toekomst van beide landen? In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken voormalig VS-correspondent Karlijn van Houwelingen en Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen de politiek in hun landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

De spanningen rond Iran escaleren opnieuw. Terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz voor onvrede zorgt in Washington, vallen beide landen elkaar aan in de Golf. Trump dreigt ook civiele doelen te raken. Vandaag meldt Iran dat er tientallen burgers zijn gedood door Amerikaanse aanvallen. In Bureau Buitenland: Zomertafel gaan VRT-Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert en hoogleraar Haroon Sheikh in op de vraag hoe Europa zich staande houdt in deze onrustige tijd. Reygaert duidt de tanende populariteit van  bondskanselier Friedrich Merz, terwijl Sheikh laat zien welke economische en geopolitieke kansen de snel veranderende wereldorde Europa juist biedt.  Presentatie: Nadia Moussaid

Regering-Trump lanceert een campagne om het Internationaal Strafhof (ICC) te ontmantelen. Volgens de Amerikaanse regering brengt het Internationaal Strafhof de soevereiniteit van Amerika in gevaar. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het uiteenvallen van de internationale rechtsorde. Eén land trekt daarbij het hardst aan de bel: Japan, dat een van de grootste financiële bijdragers is van het Strafhof. In Bureau Buitenland: Zomertafelschuiven japanoloog Casper Wits en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers aan.

Nu de spanningen rond de cruciale zeeroute oplopen, zien Syriërs ineens nieuwe kansen voor een oud plan: gas en olie via pijpleidingen door Syrië vervoeren, als alternatief voor de kwetsbare route door de Golf. In Rusland is de dreiging rond Hormuz juist een klein meevallertje: de stijgende olieprijs spekt de Russische staatskas. De vraag is alleen of dat effect opweegt tegen de economische druk die ontstaat nu Oekraïne erin slaagt steeds meer Russische raffinaderijen te treffen. In Bureau Buitenland: Zomertafel schuiven voormalig diplomaat Petra Stienen en Ruslandkenner Pjotr Sauer aan. Met Stienen kijken we naar het nieuwe Syrië en de bijzondere relatie die het land, ondanks de val van Assad, nog altijd met Moskou onderhoudt. En Sauer vertelt hoe de steun voor het Kremlin binnen de Russische elite steeds verder afbrokkelt. Presentatie: Laila Frank.

Voor het eerst benoemt het Europees Parlement in een aangenomen resolutie expliciet de betrokkenheid van de Verenigde Arabische Emiraten in Soedan. De door VAE gesteunde rebellengroep  RSF – omsingelt El Obeid, waar een half miljoen mensen gevangen zitten. Internationale organisaties waarschuwen voor: dit wordt Al Fasher 2.0, een massale slachting. Wat kan de internationale gemeenschap doen om dat scenario te voorkomen? We vragen het Anette Hoffmann, Soedan-expert verbonden aan Clingendael, en Marit Maij, Europees Parlementariër namens PRO. (11:07) Turkse humor botst met Erdogan Een nieuwe voorstelling van een jonge Turkse komiek gaat viraal in Turkije. Het zet het land op z’n kop, waar nu een jonge generatie comedians steeds vaker tegen heilige huisjes schoppen in het land, van religie tot politiek. Waarom durven zij verder te gaan en welke prijs staat daar tegenover? Te gast is Mitra Nazar, oud-correspondent Turkije. Presentatie: Laila Frank

Zeventien EU-landen, onder wie Nederland, willen uitstel van nieuwe Europese methaanregels. Methaan is een krachtig broeikasgas en verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde uitstoot. Deze landen vrezen gevolgen voor de energievoorziening en de economie. Achter de schermen voeren de Verenigde Staten en de energiesector de druk op. Staat Europa voor een keuze tussen ambitieuze klimaatdoelen en betaalbare, zekere energie, juist nu geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten opnieuw oplopen? We bespreken het met Europa-correspondent Anouk Boone en energie-expert Lucia van Geuns( HCSS). (12:57) Noorse gevangenissen: straf of tweede kans? Noorwegen heeft een van de laagste recidivecijfers ter wereld. De gevangenissen zijn kleinschalig en draaien niet alleen om straf, maar vooral om een succesvolle terugkeer in de samenleving. Gedetineerden zijn er geen nummer, maar worden benaderd als mensen. Hoe werkt dat in de praktijk? En houdt dit model stand nu ook Noorwegen moet bezuinigen? Verslaggever Ellen van den Berg bezocht twee gevangenissen en sprak met gedetineerden en medewerkers. Presentatie: Sophie Derkzen.

De NAVO-top in Ankara is in volle gang en wereldleiders proberen Trump ervan te overtuigen dat NAVO-lidstaten grote stappen hebben gemaakt om te investeren in defensie. ‘Europa moet onafhankelijk worden van Amerika’, zo luidt de wens van zowel Europese landen als Amerika zelf. Tegelijkertijd is er alles aan gelegen om Trump voorlopig binnenboord te houden. Hoe zelfstandig is de Europese defensie en wat zijn de vooruitzichten? Met Bob Deen, directeur van Clingendael Instituut en defensie-expert Michelle Haas.  (14:37) Staakt-het-vuren Iran VS over? Vannacht vielen de Verenigde Staten ruim tachtig Iraanse doelen aan met luchtaanvallen. Ook zijn de sancties op de olie-export weer ingevoerd. Volgens de Amerikaanse president Trump is het staak-het-vuren over. Wat betekent deze nieuwe escalatie? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen

Hamas zet stap terug in Gaza Hamas wil na bijna twintig jaar het dagelijks bestuur van Gaza overdragen aan een Palestijnse technocratische commissie. Wat zit achter deze opvallende beslissing? We bespreken de politieke betekenis met islamoloog en Hamas-kenner Joas Wagemakers van de Universiteit Utrecht. Le Pen voert 'geen campagne in enkelband' De Franse rechter bepaalt vanmiddag of het verbod op verkiezingsdeelname voor de uiterst rechtse Marine Le Pen van kracht blijft. Haar radicaal-rechtse partij Rassemblement Nationaal doet het in de peilingen bijzonder goed. Wat zal de uitslag betekenen voor de politieke toekomst in Frankrijk, en voor de EU? Hierover spreken we met correspondent Eva Rammeloo en Frankrijkkenner Martin de Haan. Presentatie: Sophie Derkzen

Oekraïne heeft te weinig munitie om Russische ballistische raketten te stoppen, schreef de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vanmorgen op X na een dodelijke aanval op Kyiv. De NAVO-top in Ankara moet deze week stappen zetten om zijn luchtverdediging te versterken, vindt hij. Maar Oekraïne is bij de NAVO niet alleen maar de vragende partij. Het land heeft voor het bondgenootschap strategische technologie en ervaring in de aanbieding. We bespreken dat met correspondent Michiel Driebergen.  (11:39) Chinashock 2.0: Nederland zet zich schrap De Chinese economie dreigt de wereldmarkt te overspoelen met producten en innovatie, en Europa weet daar niet goed raad mee.  De afgelopen weken liepen handelsministers uit China en de EU elkaar de deur plat en deze week is ook onze eigen minister van Handel Sjoerd Sjoerdsma in China op handelsmissie. Wat staat er op het spel in de relatie tussen Europa en China? En welke keuzes moet Nederland maken? Daarover spreken we met hoogleraar Haroon Sheikh van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Presentatie: Laila Frank. Kleine noot: In deze uitzending wordt de massale export door China van zaken als elektrische auto’s, zonnepanelen en andere geavanceerde industriële producten onderdeel genoemd van de zogenaamde Chinashock 1. Eigenlijk worden deze technologisch hoogwaardige producten doorgaans gezien als onderdeel van de zogenoemde Chinashock 2.  De eerste Chinashock had vooral betrekking op de sterke toename van de export van arbeidsintensieve en relatief laagwaardige maakproducten, hoewel China ook toen al sommige technologisch complexere goederen exporteerde.

De Verenigde Staten vieren morgen 250 jaar onafhankelijkheid. Het was altijd reden voor een feestje, maar is dat nog zo? Wat is de stand van zaken in de VS onder Donald Trump en wat kunnen we van de komende 250 jaar verwachten? We bespreken het met drie gasten die een bijzondere fascinatie hebben voor de VS: Alain-Laurent Verbeke, hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de KU Leuven en bijzonder hoogleraar aan de Harvard Law School, oud-correspondent Karlijn van Houwelingen én James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht.  Presentatie: Chris Kijne.