DS Vandaag

Hoe slim is AI echt, en hoe gevaarlijk kan dat worden? Dat zijn de  vragen die de wereld vandaag meer dan ooit bezighouden. In deze speciale aflevering maken we breed ruimte om dit te bespreken.  We hebben het over het belang van de wiskundige doorbraak rond het Navier-Stokes-probleem, de vele recente waarschuwingen van de onderzoekers die de AI-ontwikkeling willen vertragen en de houding van Donald Trump. ­ Werkten mee aan deze aflevering: Journalisten Dominique Deckmyn, Pieter Van Dooren, Karsten Lemmens en Maxie Eckert | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert ­ Meer lezen? Kan AI de menseheid echt vernietigen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Israëlische Airsoft leverde software voor fake beleggingssites, zonder veel opzien te baren. Duizenden nietsvermoedende beleggers zagen hun geld nooit meer terug. Hoe kon het bedrijf jarenlang frauderen, en hoe liep het uiteindelijk tegen de lamp? "Hoe werkt het? Je ziet ergens online een interessante belegging met een hoog rendement. Je stort 250 euro, zo begint het meestal, en je krijgt meteen een vriendelijke makelaar aan de lijn, die jou goed advies geeft. In een mum van tijd tikt je belegging aan. Je investeert steeds meer, kleine bedragen worden grote bedragen. Tot je op een dag je geld wil afhalen, en het als sneeuw voor de zon blijkt te zijn verdwenen." Economieredacteur Giselle Nath, dook samen met collega's van het journalistieke netwerk EIC, in de wereld van de beleggingsfraude. Eén van dé bedrijven is/was het Israëlische Airsoft, actief tussen 2018 en 2023. Het bedrijf, geleid door ceo Shay Benhamou, leverde software voor honderden fake beleggingssites. Benhamou verdiende 10.000 euro netto per maand en kreeg miljoenenbonussen. Nadat onder meer Duitsland onraad rook én de Israëlische speurders zover kreeg om samen te werken (België ving bot), kwam er schot in de zaak. Een en ander mondde dit voorjaar uit in een rechtszaak en een veroordeling. Maar Airsoft is slechts één bedrijf. Er gebeurt véél beleggingsfraude, zo vertelt Giselle, en het is bijzonder moeilijk om dat soort criminaliteit te beteugelen. Wat werkt wel, of zou kunnen werken? Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts Journalist Giselle Nath | Onderzoek FakeTrade van EIC | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Alina Churikova, Ima Posselt, Marjan Justaert | Eindredactie Marjan Justaert | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht PlasschaertSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Macklemore staat al langer bekend als een geëngageerde artiest, maar zijn steun voor Palestina krijgt nu opvallende gevolgen. Nadat hij tijdens een optreden in het voorprogramma van Ed Sheeran “Free Palestine” riep, werd hij geschrapt voor de rest van de tour. Volgens Macklemore gebeurde dat onder druk van machtige Amerikaanse stadioneigenaars. “Dat je gewoon niet welkom bent omdat je een bepaald politiek standpunt hebt. Dat is wel nog een paar bruggen verder", zegt cultuurjournalist Max De Moor. “Het laat heel transparant zien hoe die machinerie op gang komt en hoe ze iemand kan proberen neer te halen.” ­ Daarmee barstte een veel grotere discussie los. Ook andere artiesten stapten uit de tour, terwijl Ed Sheeran volhoudt dat hij een apolitiek podium wil bieden waar iedereen zich welkom voelt. Maar hoe apolitiek kan zo’n podium vandaag nog zijn? En wie bepaalt uiteindelijk wat een artiest op een podium mag zeggen? ­ De heisa legt bloot hoe geld, macht en vrije meningsuiting met elkaar botsen. En die discussie speelt niet alleen in de Verenigde Staten. Ook in Europa kwamen artiesten al onder druk te staan door uitspraken over Israël en Palestina. In België spreken zich steeds meer artiesten nadrukkelijker uit. Zoals het Antwerpse hiphopduo Blackwave. “Mijn eerste gevoel bij Macklemore was: eindelijk gaat iemand echt staan voor zijn waarden, zonder zich te hard te laten beïnvloeden door kapitaal”, zegt zanger Willem Ardui. ­ Hoeveel kost het een artiest vandaag om een politiek standpunt in te nemen? Kan je als artiest nog neutraal blijven? En kan de Macklemore-heisa de spelregels voor grote concerttours blijvend veranderen? Voor Ardui is de grens duidelijk: “Zelfs als dit zou betekenen dat we dit niet meer fulltime gaan kunnen doen omdat de financiële druk toch hoog wordt, dan nog willen we dit op deze manier wel blijven doen.” ­ Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts ­ CREDITS Journalist Max De Moor| Presentatie Lise Bonduelle| Redactie Lise Bonduelle, Fien Dillen| Eindredactie Fien Dillen, Lise Bonduelle| Audioproductie Pieter Santens| Muziek Brecht PlasschaertSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De nachttrein is terug. Vanuit Brussel kunt u opnieuw slapend richting Milaan. Romantisch, duurzaam en comfortabel, zo klinkt het toch. Maar de praktijk is weerbarstiger: vertragingen, verouderde wagons en ritten die vele uren langer duren dan een vlucht. Toch groeit de interesse. Alleen kost een slaapwagon miljoenen en is het Europese spoorwegnet nog altijd een lappendeken van regels, systemen en overvolle trajecten. Kan de nachttrein ooit een serieus alternatief worden voor het vliegtuig? Of blijft hij vooral een charmante niche voor wie tijd heeft? Binnenlandredacteur Annelies Bontjes nam de proef op de som en reisde van Brussel naar Milaan. Samen met economieredacteur Korneel Delbeke maakt ze in dS Vandaag de balans op. Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts Journalist Annelies Bontjes, Korneel Delbeke| Presentatie Lise Bonduelle| Redactie Lise Bonduelle, Fien Dillen| Eindredactie Fien Dillen| Audioproductie Brecht Plasschaert | Muziek Brecht Plasschaert See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij noemt zichzelf socialist, antizionist, antifascist. De 35-jarige Amerikaanse influencer Hasan Piker is al enige tijd de nieuwe chou van uiterst links. Hij heeft panache, een Porsche én een politieke agenda, alleen zijn niet alle Democraten daarmee gediend... ­ Hasan Piker (35) was één van de headliners op het radicaal-linkse festival Manifiesta in Oostende afgelopen weekend. De Amerikaanse influencer is in eigen land geliefd, gevreesd en gehaat. Sinds kort is hij dat ook in ons land: zijn aangekondigde verschijning in Oostende kreeg minister van Defensie Theo Francken (N-VA) op diens paard. Waarom? Enkele van Pikers controversiële uitspraken, onder meer over Hamas en Israël, kunnen volgens Francken niet door de beugel. ­ Of de minister een punt heeft, vertellen collega's Roeland Termote en Ruud Goossens in de podcast. Zij waren erbij op Manifiesta, om na de debatten de man te interviewen. Hij zegt niet zomaar wat, zo blijkt. "Hij heeft een door marxisme ingegeven wereldbeeld", zegt Roeland. "Hij is ook een bro: hij doet aan gewichtheffen en gebruikt af ten toe woorden als pussy. Maar is hij ook uitgesproken links, pro-migratie en anti-imperialisme." ­ Niet alle Democraten zijn ermee gediend. De midterms in de VS zullen uitwijzen of je met zo'n linkse koers ook echt verkiezingen kunt winnen, zegt Ruud. Of hij zelf ooit actief aan politiek wil doen is de vraag. "Voorlopig zegt hij zelf dat hij de komende tien jaar dag in dag uit wil streamen, het was in Oostende in elk geval duidelijk dat zijn drive bijzonder is." ­ Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts ­ Journalisten Roeland Termote, Ruud Goossens | Presentatie Marjan Justaert | (Eind)redactie Ima Posselt, Marjan Justaert | Audioproductie en muziek Brecht PlasschaertSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar krijgen bedrijven in ons land 25 miljard euro aan subsidies. Maar worden die wel allemaal even goed besteed? ­ De begrotingen van al onze overheden kleuren donkerrood. Alleen al de federale regering moet op zoek naar 10 miljard euro. Sommige partijen willen dat geld halen bij de sociale zekerheid of de gezondheidszorg. Maar wat met de vele subsidies aan bedrijven, valt daar nog iets te rapen? Want dat gaat om een uitgavenpost van 25 miljard euro. Per jaar. ­ Waar dienen al die subsidies precies voor? En leveren ze ook iets op, zoals tewerkstelling, innovatie en welvaart? ­ Alina Churikova praat erover met Stijn Decock en Ruben Mooijman en met Caroline Gysels van SCOPR in een nieuwe aflevering van onze wekelijkse economiepodcast Kop of munt. ­ Werkten mee aan deze aflevering: Journalisten Stijn Decock, Ruben Mooijman | Presentatie en redactie Alina Churikova | Eindredactie Yves Delepeleire, Ima Posselt | Audioproductie en muziek Pieter SantensSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op TikTok en co. maken talloze video’s van artsen, schoonheidssalons en influencers promotie voor klinieken en esthetische ingrepen. Een duik in de sociale media door De Standaard illustreert de wildgroei van het aanbod esthetische ingrepen, legaal én illegaal. Amy Vierbergen was 18 toen ze voor het eerst haar lippen liet opspuiten. Via de sociale media vond ze een betaalbare kliniek in Antwerpen. Maar bij haar eerste afspraak zag Vierbergen geen enkele dokter. Het is geen alleenstaand geval, zo blijkt. Journaliste Benthe Vermeulen ontdekte dat botox en fillers massaal worden toegediend door schoonheidsspecialisten, verpleegkundige, kappers, of gewoon particulieren. "En dat mag niet: alleen een gekwalificeerde arts mag esthetische ingrepen uitvoeren, ook als het niet-esthetische ingrepen zijn." "Daarnaast heb je het fenomeen van de Eurostar-artsen", vertelt Benthe in de podcaststudio. "Dat zijn eigenlijk buitenlandse artsen die op de Eurostar stappen in Parijs of Londen, bijvoorbeeld, en een weekendje naar hier komen om in een hotelkamer aan de lopende band inspuitingen te doen. Maar als er iets misloopt achteraf, is die arts al lang vertrokken." Hebben we zicht op de omvang van de "zwarte markt van de esthetische geneeskunde"? Hoe reageert de beroepsvereniging? En wat zijn de risico's wanneer (jonge) mensen zich laten verleiden om een spuitje te zetten – dat de sociale media geen wenselijk effect hebben op het schoonheidsideaal en zelfbeeld, is geweten. Wat kunnen we doen? Daarover bellen we ook met onderzoeker Laure Dedecker (KU Leuven). En Amy vertelt over het worstje op haar bovenlip... Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts Journalist Benthe Vermeulen | Gast Laure Dedecker | Presentatie Marjan Justaert | (Eind)redactie Ima Posselt, Marjan Justaert | Audioproductie en muziek Brecht PlasschaertSee omnystudio.com/listener for privacy information.

GPT-6 Astra is het slimste AI-model ter wereld, maar is het slimmer dan ons? Verder hebben we het over hoe de menstruatiecyclus bij vrouwen invloed heeft op hun koopgedrag, over de trainingsdata voor AI, en over dinosaurussen met stenen in hun maag. Werkten mee aan deze aflevering: Journalisten Dominique Deckmyn, Pieter Van Dooren | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht PlasschaertSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump staat deze week opnieuw volop in de schijnwerpers. In Dallas organiseren de Republikeinen hun allereerste nationale conventie voor de midterms. Trump is er de absolute hoofdrolspeler, met twee speeches en de belofte om persoonlijk campagne te voeren in tientallen kiesdistricten. Alleen: veel Republikeinse kandidaten hadden liever wat minder Trump gezien. "Zij willen niet dat Trump zichzelf zo in the picture zet, maar naar de achtergrond verdwijnt, en hun eigen weg gaan”, aldus Amerika-kenner Steven De Foer. ­ Want de president is historisch onpopulair. In de cruciale swing states en districten vrezen Republikeinen dat kiezers hun naam zullen verbinden aan Trump, terwijl ze net proberen kiezers te overtuigen met hun eigen verhaal over de economie, inflatie en de prijs aan de pomp. ­ Tegelijk kunnen ze hem onmogelijk zomaar afvallen. Trump beschikt over een enorme politieke oorlogskas en bepaalt zelf welke kandidaten hij financieel steunt. Zijn partijgenoten zitten dus gevangen tussen zijn geld en zijn imago: te veel afstand kan hen geld en Trump-stemmers kosten, te veel nabijheid kan hen onafhankelijke kiezers kosten. ­ Waarom maakt Trump van de midterms een persoonlijke show, terwijl zijn populariteit zo laag ligt? Kan de Republikeinse partij zich nog losmaken van een president die ze tegelijk nodig heeft én vreest? En wat gebeurt er als de Democraten op 3 november inderdaad een grote overwinning boeken? ­ Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: ­ De Standaard Spotify Apple podcasts ­ Journalist Steven Defoer| Presentatie Lise Bonduelle| Redactie Lise Bonduelle, Kaja Verbeke| Eindredactie Kaja Verbeke | Audioproductie Joris Vandamme| Muziek Brecht PlasschaertSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De jongste Pisa-resultaten jagen een schokgolf door het Vlaamse onderwijslandschap. Onder meer het leesniveau van de gemiddelde middelbare scholier is dramatisch achteruitgegaan. Willen ze niet lezen, of kúnnen ze niet lezen? En wat nu? ­ "Ik ben beschaamd", zei Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) dinsdag op de persconferentie waarop de nieuwe Pisa-resultaten werden voorgesteld. Het internationale Pisa-onderzoek peilt op gezette tijden naar de kwaliteit van het onderwijs in verschillende landen. Vlaanderen boert aan sneltempo achteruit, vooral op het vlak van lezen en wiskunde. ­ In de podcast gaan we door op het leesniveau, met onderwijsexpert Klaas Maenhout en datajournalist Dries De Smet. Hoe komt het toch dat één op de drie 15-jarigen het basisniveau lezen niet haalt, en in de B-stroom is dat zelfs 3 op de 4? De thuistaal is één ding, zegt Dries – steeds meer leerlingen spreken thuis geen Nederlands -, maar verklaart bijlang niet alles. Want ook in de groep die thuis wél Nederlands spreekt, daalt het niveau en zelfs significanter. ­ "Schermen en sociale media", geeft Laura Buelinckx aan. Zij is leerkracht Nederlands in Het Atheneum in Vilvoorde en heeft samen met haar leerlingen gezocht naar oorzaken voor de slechte Pisa-resultaten. Opvallend: de jongeren geven zelf aan dat de smartphone, en de sociale media, een negatief effect hebben op hun concentratievermogen en hun zin om te lezen. De grote vraag is hoe we het tij kunnen keren. ­ Kop of munt is terug. Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts ­ Journalisten Dries De Smet, Klaas Maenhout | Gast Laura Buelinckx | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Alina Churikova, Marjan Justaert | Voxpop Ima Posselt | Eindredactie Ima Posselt | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert ­See omnystudio.com/listener for privacy information.