FD Dagkoers

Deze week hoor je het verhaal van onze correspondent in Spanje Richard Hogenkamp. Hij bezocht Sines, een Portugees havenstadje dat tot voor kort vooral bekend was bij surfers. Maar sinds kort is het badplaatsje het middelpunt van geopolitieke krachten. Dat komt door de haven. Chinezen, Amerikanen, Arabieren, iedereen wil er een plek. Richard zoch uit was dit plaatsje zo bijzonder maakt. Voorgelezen en gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Toegevoegde Waarde bespreken we de economische gevolgen van het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran. Iran zegt de Straat van Hormuz te hebben afgesloten, een cruciale route waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en gastransporten doorheen gaat. Dreigt daarmee een nieuwe oliecrisis zoals in de jaren zeventig? Marijn zet op een rijtje hoe groot de economische schade kan worden, waarom energieprijzen nu anders doorwerken in de economie dan vroeger, en wie er eigenlijk profiteren van hogere olie- en gasprijzen. Ook kijken we naar een onverwacht neveneffect van het conflict: het internationale luchtverkeer. De Golfstaten zijn een belangrijk knooppunt voor overstappers wereldwijd. Wat gebeurt er met de wereldwijde luchtvaart als reizigers het gebied gaan mijden? En dan een luisteraarsvraag van een oude bekende: voormalig BlackRock-strateeg en oud-FD-columnist Lukas Daalder. Hij vraagt zich af of kunstmatige intelligentie iets kan wat centrale planners vroeger niet konden: een hele economie aansturen. Kan AI de ‘onzichtbare hand’ van de markt zichtbaar maken en misschien zelfs vervangen? Of blijft de economie daarvoor simpelweg te complex? Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma Montage: Jort SiemesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Coen van Oostrom, een van Nederlands bekendste én rijkste projectontwikkelaars, wordt voorzitter van VNO-NCW vanaf 1 mei. Hij stopt met zijn zakelijke activiteiten om zich volledig te richten op de werkgeversorganisatie. Zijn aantreden komt op een spannend moment: de polder kent hoogoplopende spanningen over bezuinigingen op de sociale zekerheid. Politiek verslaggever van het FD Martine Wolzak vertelt welke koers de vastgoedman wil varen aan het roer van VNO-NCW. Lees het verhaal van Martine: Vastgoedmiljonair Coen van Oostrom nieuwe voorzitter VNO-NCW en het interview met Coen van Oostrom door collega Noah Moeys: Projectontwikkelaar Coen van Oostrom: ‘Als ik veel verdien, betekent het niet dat iemand anders armer wordt’ Nederlanders zoeken massaal naar de goedkoopste vaste energiecontracten nu de gasprijzen omhoogschieten door de oorlog in het Midden-Oosten. Voor ACM is dat reden het toezicht op te schroeven: bedrijven moeten wel vaste contracten blijven aanbieden. Ook is er een waarschuwing voor misleiding, vertelt FD-redacteur Carel Grol. Lees: ACM gaat energiebedrijven strenger in de gaten houden Toeval of niet: een dag ná de hack bij Odido kwam naar buiten dat de geplande beursgang van het telecombedrijf voor onbepaalde tijd werd uitgesteld. De enorme hack lijkt dus niet alleen gevolgen te hebben voor de klanten van wie de gegevens zijn gestolen, maar ook voor Odido zelf. Wat zijn de financiële gevolgen voor het bedrijf? Telecomredacteur Jeroen Piersma zocht het uit en praat je bij. Lees: Door de hack kan Odido zijn beursgang voorlopig wel vergeten Redactie & montage: Paulien Sewuster en Sophia WoudaPresentatie: Paulien SewusterSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Iran raakt steeds meer sectoren. Ook de luchtvaart wordt hard geraakt. Nu het luchtruim boven Abu Dhabi en Qatar is gesloten, ligt het luchtvrachtverkeer rond de Golf grotendeels stil. Dubai groeide de afgelopen jaren uit tot hét internationale knooppunt tussen Azië, Europa en het Midden-Oosten. Bedrijven als Emirates Group en Qatar Airways boekten recordwinsten. Maar nu de capaciteit tot 70% is weggevallen op belangrijke routes, stijgen vrachttarieven soms met 50 tot 100%. Wat betekent dat voor goederen en passagiersstromen wereldwijd? We bespreken het met luchtvaartredacteur Erik van Rein. Lees: Oorlog Iran brengt grootste vrachtvervoerders in problemen  De Tweede Kamer reageert voorzichtig positief op het voorstel van de Franse president Emmanuel Macron om Nederland te laten deelnemen aan een Frans nucleair paraplu. Een ‘tweede levensverzekering’ naast de Navo, dat klinkt aantrekkelijk in Den Haag – zeker nu de betrouwbaarheid van onze Amerikaanse bondgenoten steeds vaker onderwerp van discussie is. Maar wat betekent die samenwerking concreet? Komen er Franse kernwapens naar Nederland? Den Haag-correspondent Cor de Horde vertelt over de plannen en de eerste reacties uit de Kamer. Lees: Kamer steunt plan voor samenwerken met Parijs voor atoomwapens  Smoezelbijeenkomsten, ofwel pre-close calls: gesprekken tussen beursfondsen en analisten vlak voor het cijferseizoen. Al jaren zijn ze omstreden. Vooral particuliere beleggers voelen zich buitengesloten. Wordt hier niet gewoon koersgevoelige informatie gedeeld met een select gezelschap? Het FD bericht er sinds oktober 2024 over. Bedrijven hielden vol dat er geen sprake is van voorkennis en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zag lange tijd geen reden tot ingrijpen. Maar nu ligt er wél een onderzoek. De toezichthouder ziet nu toch dat de gesprekken leiden tot meer koersschommelingen en hogere handelsvolumes, al is er volgens de AFM geen sprake van overtredingen. Wat betekenen deze resultaten voor het gelijke speelveld op de beurs? We vragen het aan beursredacteur Kim Bergsma. Lees: AFM laat analistengesprekken ongemoeid, ondanks koerseffect  Redactie & montage: Jort Siemes en Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het staat nog vers in het geheugen gegrift: de torenhoge inflatie vier jaar geleden na de Russische inval in Oekraïne. Nu de oorlog in het Midden-Oosten de gasprijs opnieuw opjaagt, duikt dat doemscenario weer op. Een langere blokkade van de Straat van Hormuz kan olie en gas fors duurder maken. In het slechtste geval gaat de inflatie richting de 4%. Dat plaatst de Europese Centrale Bank opnieuw voor een dilemma. Moet ze door een tijdelijke prijspiek heen kijken, of opnieuw ingrijpen? Wij denken samen met redacteur macro-economie Marijn Jongsma ongevraagd mee. Lees: Stijgende energieprijzen: ‘In het slechtste geval komt een inflatie van 4% weer in zicht’  Wie nú een nieuw energiecontract wil afsluiten, heeft de timing niet mee. Door oplopende gasprijzen vanwege de onrust in het Midden-Oosten verhogen energieleveranciers massaal hun tarieven, schrappen ze cashbacks en worden vaste contracten schaarser. Spelers als Vattenfall en Eneco passen hun aanbod aan, terwijl consumenten juist op zoek zijn naar zekerheid over hun kosten. Redacteur Carel Grol legt uit hoe deze bedrijven hun aanpak moeten veranderen. Lees: Energieleveranciers passen massaal contracten aan na stijging gasprijs  Peking rolt deze week de rode loper uit voor het belangrijkste politieke moment van het jaar. In de Grote Hal van het Volk start het jaarlijkse congres van de Communistische Partij, met dit keer extra aandacht voor het nieuwe vijfjarenplan. Daarin wordt, je raadt het al, uiteengezet waar China heen wil in een wereld vol oorlog, handelsspanningen en afkoelende groei. We maken verbinding met onze correspondent in China, Roland Smid, voor een inkijkje. Redactie & montage: Jort Siemes en Sophia WoudaPresentatie: Sophia Wouda See omnystudio.com/listener for privacy information.

Opnieuw dreigt er sinds dit weekend een energieschok van enorm formaat. Door de aanvallen op Iran, en óók op energie-installaties in Qatar en Saoedi-Arabië, ligt een deel van de lng-productie stil en is het tankertransport door de Straat van Hormuz grotendeels tot stilstand gekomen. En dat voelen de markten meteen. De gasprijs schoot maandag met meer dan 50% omhoog, en olie tikte zelfs bijna $82 aan. Handelaren speculeren alvast wat er gebeurt als de verstoring weken aanhoudt. Europa is daarbij extra kwetsbaar. De voorraden zijn laag, de winter is net voorbij en de zomer moet worden gebruikt om gasopslagen weer te vullen. Hoe groot is de kans dat dit conflict uitgroeit tot een echte energiecrisis? Beursredacteur Marcel de Boer volgt de explosieve stijging van olie- en gasprijzen op de voet en schuift bij ons aan in de studio. Lees: Qatar legt lng-productie stil; gasprijs stijgt met 50%  Deze onrust in het Midden-Oosten laat niet alleen deze olie- en gasprijzen stijgen, ook de defensieaandelen schieten omhoog. Op Wall Street openen bedrijven als Lockheed Martin en RTX hoger, terwijl in Europa onder meer BAE Systems en Leonardo profiteren. Beleggers zien in de aanvallen op Iran een bevestiging dat militaire uitgaven nog een tijdje hoog blijven, en mogelijk verder oplopen. Is dit een korte geopolitieke opleving, of het begin van een langere defensierally? We bespreken het met beursredacteur Albert Wagenaar. Lees: Oorlog Midden-Oosten stuwt aandelen wapenfabrikanten in Europa en VS  Iran was jarenlang een cruciale bondgenoot voor het regime in Moskou van Vladimir Poetin. Ze deelden naast hun afkeer van het westen ook wapensystemen als de beruchte Shahed-drones waarmee Rusland Oekraïense steden bestookt. Deze kwamen oorspronkelijk uit Teheran. Wat betekent de Amerikaans-Israëlische aanval op het Iraanse regime voor de oorlog in Oekraïne? Wordt Poetin militair geraakt, valt dat mee of profiteert het Kremlin juist van de hogere olieprijs? Onze redacteur internationale betrekkingen Jean Dohmen zocht het uit. Lees: Poetin kan inmiddels best zonder drones en raketten uit Iran Redactie en montage: Jort Siemes & Sophia WoudaPresentatie: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de bloemenveiling van Aalsmeer moet alles snel, sneller, snelst. Dagelijks vertrekken duizenden vrachtwagens vol verse bloemen van het terrein van Royal FloraHolland. Maar in die georganiseerde haast liften ook andere producten mee. Volgens de politie is de sierteeltsector een draaischijf in de internationale drugshandel, met xtc en cocaïne die verstopt zit tussen de dozen rozen. Jarenlang is er geïnvesteerd in de strijd tegen criminele netwerken op het terrein van de bloemenveiling. Wat heeft die aanpak opgeleverd? We vragen het aan onderzoeksjournalist Bart Mos. Lees: Coke tussen de bloemen: hoe de maffia de sierteelt ondermijnt   De Rijksuniversiteit Groningen wil in 2030 niet meer afhankelijk zijn van Amerikaanse big tech. Uit vrees voor politieke druk zoekt de universiteit naar Europese alternatieven voor de mail, cloud en software. Maar hoe realistisch is digitale autonomie als Amerikaanse technologie diep in alle systemen verweven zit? We bespreken het met redacteur Jildou Beiboer die samen met Sandra Olsthoorn schreef over deze zoektocht naar een plan B en de pijnlijke keuzes die daarbij horen. Lees: Rijksuniversiteit Groningen wil van big tech af, maar dat valt niet mee. ‘Het zit overal’  Redactie en Montage: Jort Siemes & Floyd Bonder Presentatie: Floyd BonderSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van de redacteurs Cor de Horde, Jan Braaksma en Eva Rooijers. Het miljardenrisico van Den Haag rond Tennet Duitsland. De Nederlandse staat wilde af van de Duitse tak van de netbeheerder, maar onderhandelingen met Berlijn liepen keer op keer vast. Intussen dreigde Nederland zelf op te draaien voor torenhoge investeringen in het Duitse stroomnet. Het FD reconstrueert hoe een hoofdpijndossier na jaren touwtrekken toch tot een ontknoping kwam. Voorgelezen en gemonteerd: Elfanie toe Laer Eindmontage: Jort SiemesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een opvallende wending in de rel rond de nieuwe box 3, oftewel de belasting op inkomsten uit sparen en beleggen. Minister Eelco Heinen van Financiën (VVD) zegt dat het wetsvoorstel dat nu voorligt in de Eerste Kamer ‘een tussenstap is die niet gaat werken’. De minister wil daarom ‘terug naar de tekentafel’. Een wending die weinigen zagen aankomen, juist nu het pakket aan maatregelen met veel pijn en moeite tot stand kwam. Samen met politiek verslaggever Martine Wolzak bespreken we de eventuele gevolgen voor de overheidsbegroting, mocht het tot aanpassingen komen. Lees: Heinen gaat wetsvoorstel box 3 toch aanpassen: ‘Terug naar de tekentafel’  Het Kadaster kwam woensdag met nieuwe cijfers over de Nederlandse woningmarkt. Hieruit valt op te maken dat de ‘uitpondgolf’ (de verkoop van huizen door particuliere vastgoedbeleggers) gestaag doorzet. Vooral starters kunnen hiervan profiteren. Omdat deze ontwikkeling leidt tot krapte op de particuliere huurmarkt, kijken we samen met woningmarktredacteur Anna de Haas naar andere partijen die dit gat zouden kunnen dichten. Hieruit blijkt dat vooral internationale beleggers zich hard hebben teruggetrokken uit de Nederlandse vastgoedmarkt.Lees: Private huurmarkt krimpt verder door verkoopgolf vastgoedbeleggers  Wolters Kluwer kwam gisteren met cijfers over 2025. Beleggers keken er extra naar uit, omdat het uitgeefconcern vorige maand veel in het nieuws was. AI-bedrijf Anthropic lanceerde nieuwe software die een aanval kan zijn op het businessmodel van Wolters Kluwer. Het aandeel ging na de aankondiging van de nieuwe concurrentie hard onderuit. Laten de cijfers, of de vooruitzichten, iets zien over hoe Wolters Kluwer hier zelf naar kijkt? We vragen het aan redacteur Jeroen Piersma. Lees: Resultaten Wolters Kluwer geven geen basis voor AI-angst van beleggers    Redactie & Montage: Jort Siemes & Floyd Bonder   Presentatie: Floyd Bonder  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Eindhovense chipbedrijf Axelera heeft $250 mln opgehaald bij een financieringsronde. Onder de investeerders zag collega Sandra Olsthoorn een opmerkelijke partij: de Amerikaanse  vermogensbeheerder BlackRock. Ze vertelt over het bedrijf dat de potentie heeft – wordt wel gefluisterd - om het nieuwe ASML te worden. Lees: Eindhovense techbelofte Axelera haalt $250 mln op Brussel komt met een offensief om kapitaal los te weken voor de energietransitie. Dat blijkt uit een nog niet openbaar document dat het FD in handen heeft. En dan gaat het niet over een beetje geld, nee, €660 mrd per jaar! Tot 2030. Waar moet al dat geld vandaan komen? En hoe gaat dat geld de transitie in beweging krijgen? Daarover vertelt onze redacteur energie, Eva Rooijers. Lees: Brussel hengelt naar privaat kapitaal voor energietransitie Het W hotel achter het paleis op de Dam in Amsterdam moet dicht. Het betaalt al jaren de huur niet en daarom heeft de eigenaar van het prestigieuze pand de rechter om ontruiming gevraagd. En die heeft daartoe nu opdracht gegeven. Collega Gerben van der Marel heeft de zaak op de voet gevolgd en vertelt wat er speelt. Lees: Rechter beveelt tot ontruiming hotel W na ophopen huurschuld Redactie en montage: Floyd Bonder en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.