Let's Talk Business

Wat gebeurt er in jouw organisatie als morgen alle systemen uitvallen? Niet een beetje traag, maar echt: alles ligt plat. Kun je dan nog leveren, factureren en communiceren met je klanten? De meeste managers zeggen: "Dat is iets voor IT." En precies daar zit het probleem. Er staat op korte termijn nieuwe wetgeving actueel te worden gericht op de risico's van cybersecurity: de Europese NIS2-wetgeving. Marischka legt in deze aflevering van de DNHS podcast Let's talk Business uit waarom dit geen vraagstuk is van de IT-afdeling, maar juist van het management. Want de kern van deze nieuwe regelgeving gaat over de afhankelijkheid van de organisatie van automatisering en systemen. Het gaat dus over risico's - het in kaart hebben daarvan en, daar waar mogelijk, de organisatie voorbereiden op toch kunnen blijven functioneren. En dat maakt het een vraagstuk voor het bestuur (dat voor het eerst ook aansprakelijk gesteld kan worden), voor managers en leidinggevenden, én voor staf-professionals op het middenveld van de organisatie.

Elke organisatie is verwikkeld in een aantal veranderprocessen. Dat moeten we om bij te blijven in markten die zich steeds sneller ontwikkelen op basis van toenemende kennis (waar of niet waar), geopolitieke ontwikkelingen en steeds sneller ontwikkelende technologie (op basis van de digitale wereld). Het aantal verandertrajecten of projecten neemt serieus toe – de gemiddelde Nederlandse werknemer wordt per jaar met 13 grote veranderingen op het werk geconfronteerd. En de meeste organisaties hebben in toenemende mate moeite om al die veranderingen ook gerealiseerd te krijgen. Maar komt dat nu doordat er weerstand tegen de veranderingen is, of omdat de organisatie in een stand van verandermoeheid komt? Het onderscheid is cruciaal omdat de aanpakken om toch veranderingen te realiseren diametraal anders zijn…

Deze week in de DNHS podcast Let’s talk Business een echte bedrijfskundige dialoog en uitleg over een van de belangrijkste strategische modellen en hoe je dat model concreet inzet om tot betere keuzes te komen. En wel over het 5-krachten model van Porter. Dit model kijkt naar ontwikkelingen in de omgeving van de organisatie en geeft inzicht vanuit welke hoek de strategische druk gaat ontstaan. En daarmee geeft het model ook inzicht in welke oplossingsrichting de organisatie strategisch gaat helpen. Het model brengt in kaart hoe de ontwikkelingen in de branche zijn, maar staat ook meteen stil bij wat nu eigenlijk een branche is – en wat een bedrijfskolom en wat een bedrijfstak. Dit en meer…

Mintzberg leerde ons in de vorige eeuw al dat ‘structure follows strategy’ – en structuur ging daarbij bij Mintzberg veel verder dan organisatiestructuur in de vorm van het organigram zoals we dat in organisaties vaak uitleggen. Mintzberg vatte daar ook inrichtingskeuzes (o.a. over processen en workflows) en aansturing onder. Zijn stelling is dat de keuzes die je maakt qua inrichting en aansturing ondersteunend moeten zijn aan de strategische doelen en ambities die je hebt. Daar zou je uit mogen afleiden dat alleen organisatieveranderingen die gekoppeld zijn aan een nieuwe strategie de moeite waard zijn om uit te voeren. Marischka legt ons uit dat dit misschien wel wat kort door de bocht is, maar dat het gemiddelde van 13 veranderprocessen per jaar – zoals onderzoek laat zien – weer het andere uiterste is. Daarom deelt Marischka in deze aflevering veranderingen in drie categorieën in – elk met hun eigen prioriteit. Met als doel de organisatieflexibeler te maken om die veranderingen te realiseren die er echt toe doen.

Marischka gaat in deze aflevering van de DNHS-podcast dieper in op de stelling ‘Mensen binnen de organisatie zijn tegen de veranderingen die we moeten doorvoeren’. Want is dit nu een waarheid of een mythe die we door hem te herhalen samen in stand houden. We weten dat het menselijke ras – net zoals Darwin al concludeerde – kan overleven omdat we als soort in staat zijn ons steeds aan te passen aan veranderende omstandigheden. We kunnen dus veranderen. Dat heeft de mensheid al wel bewezen. En je zou een vakantie ook als een verandering kunnen zien: verandering van omgeving, verandering van activiteiten, verandering van de mensen die je de hele dag om je heen hebt, verandering van cultuur en als het even meezit verandering van klimaat. En er zijn maar weinig mensen tegen zo’n verandering. Waarom gaat veranderen in onze organisaties dan vaak gepaard met weerstand en tegenwerking?

We gaan verder in het thema over verandermoeheid. Want het aantal veranderingen in de organisatie is al groot, maar zal de komende jaren alleen maar groter worden. Het aantal veranderingen neemt toe, maar ook de snelheid waarmee deze veranderingen gerealiseerd moeten worden zal toenemen. En dat maakt verandermoeheid in de organisatie (en onze teams ) nu al misschien een groot onderwerp… maar het zal de komende jaren alleen maar belangrijker worden verandermoeheid beheersbaar te houden. Daarom bespreekt Marischka deze week met ons de systematiek van reflecteren op verandermoeheid en op welke onderwerpen of signalen je dan zou kunnen reflecteren. Alleen, vanuit jouw verantwoordelijkheid als middenvelder. Maar ook in gesprek met het team – want dit gesprek aangaan en het team mee te laten denken doet alleen al wonderen voor het beheersbaar maken van verandermoeheid.

Verandermoeheid is een groot thema in organisaties en in managementland. Daarom neemt Marischka ons in deze aflevering van de DNHS podcast Let’s talk Business mee in de hoeveelheid veranderingen die in de organisatie gerealiseerd moeten worden.Want hoe groter de organisatie, hoe meer veranderingen er spelen. Natuurlijk zijn er die veranderingen die vanuit de besturingscyclus komen en die hun vertaling krijgen naar alle functionele gebieden, verantwoordelijkheden en werkzaamheden. We kunnen daar inzicht in krijgen als we de werkwijze van Management by Objectives van Peter Drucker volgen. Maar ook elk functioneel gebied heeft veranderingen vanuit eigen expertise en ontwikkelingen in het vakgebied. En dan hebben we nog de operationele optimalisaties die op elk onderdeel van de organisatie spelen. Samen vormen ze een waterval aan veranderingen waar medewerkers mee moeten dealen.

Veel managementvragen en managementliteratuur anno nu gaan over verandermoeheid in organisaties. Niet zo gek als we ons beseffen dat veranderingen aan de orde van de dag zijn. En noodzakelijk. Want als de wereld om ons heen steeds sneller verandert, dan moeten we wel mee veranderen om ons bestaansrecht als organisatie te behouden. Maar al die veranderingen hebben wel een groot effect op hoe we in organisaties werken. Want het gaat niet om één verandering, het gaat om een heel cluster van veranderingen die continu spelen. Grote strategische veranderingen, kleine operationele verbeteringen in procedures en werkwijzen en alles wat daar tussenin kan zitten. En al die veranderingen vragen tijd, aandacht en inspanning. En daar ontstaat verandermoeheid. Of zoals Marischka het noemt: een murw zijn en daarom niet meer willen veranderen. En dat heeft grote effecten op de organisatie en wat we als managers gedaan krijgen.

Dat de wereld om ons heen zich snel ontwikkelt en dat veranderingen aan de orde van de dag zijn, mag duidelijk zijn. Het is voor organisaties en voor mensen binnen die organisaties van essentieel belang mee te veranderen met de ontwikkelingen buiten de organisatie. Of dat nu over digitalisering gaat, de arbeidsmarkt of door hogere brandstofprijzen door een oorlog waar we niet aan deelnemen komt. Toch hebben organisaties en wij zelf – als managers, leidinggevenden en staf-professionals op het middenveld van de organisatie – te maken met verschillende soorten veranderingen. In deze aflevering van de DNHS-podcast bespreken Karin en Marischka de verschillende vormen van verandering en komen Fred en Wilma Flintstone ook nog voorbij om het verschil tussen veranderen en veranderen duidelijk te maken.

Deze aflevering van de DNHS podcast Let’s talk Business is meteen de eerste solo-podcast van Marischka… spannend. Gelukkig is het onderwerp een thema waar Marischka veel kennis over heeft, ervaring mee heeft en is het thema actueler dan ooit. De hele podcast gaat over het belangrijkste instrument voor elke manager: regelruimte. Regelruimte gaat over de mate waarin je mensen toestaat om zelfstandig beslissingen te nemen over hoe doelen worden bereikt, binnen afgesproken kaders. Marischka legt uit waarom regelruimte steeds belangrijker wordt, maar ook hoe je beoordeelt of je voldoende regelruimte geeft (of juist te veel) en hoe je het principe van regelruimte inzet om je teamleden te coachen tot hogere professionaliteit. Daarmee is deze solo-podcast in onze ogen een handige en meteen toepasbare managementtool.