Het Mediaforum

Constant horen we het laatste nieuws over de aanval op Iran, of misschien over de Iraanse Koerden, of de raketten richting Libanon en zo kunnen we nog lang doorgaan. Is elke raket een bericht of artikel waard of wordt het teveel en te divers nieuws om allemaal te verwerken? Jan Slagter, directeur van Omroep Max, probeert het nog wel allemaal te volgen, maar merkt wel dat het moeilijk is. "Het is geen overzichtelijke oorlog, in hoeverre je daarvan kunt spreken." Slagter voelt dat daardoor zijn aandacht verslapt. "Het is zo'n brij aan het worden." Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek, is blij dat ze voor haar werk het nieuws niet elk moment hoeft te volgen. "Als ik dat wel zou moeten bijhouden als journalist en er ook nog chocola van zou moeten maken, dat lijkt me een flinke klus." Spraakmaker Jos de Groot moet dat wel, omdat hij naast zijn werk voor Pointer, de podcast Veldheren maakt. Daarin leggen Peter van Uhm en Mart de Kruif, beiden generaal buiten dienst, uit hoe oorlog werkt. "Ik zit veel op sociale media, omdat veel eerste beelden en berichten daar worden gedeeld, maar dan moet je heel erg mee oppassen." Aan tafel zitten Henrike van Gelder, Jan Slagter en Spraakmaker Jos de Groot.

1700 politiemedewerkers uit het hele land hebben de afgelopen tijd in politiesystemen gezocht naar informatie in de zaak-Lisa. De advocaat van de familie van Lisa reageerde geschokt en minister van Justitie Van Weel sprak zijn afkeur uit in een Kamerbrief. De Nederlandse Politiebond is het niet eens met de kritiek op de politiemedewerkers, zij noemen het juist "goed politiewerk." Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool, vertelt dat er nog veel onduidelijk is. "Je kunt niet zomaar bij alle politiedossiers. Je hebt verschillende systemen, waarbij iedereen in het eerste kan, maar niet in het tweede systeem, waarin werkelijk een onderzoek wordt gestart. Of het ook om het tweede systeem gaat, kun je niet opmaken uit de Kamerbrief." Bij Kefah Allush, presentator bij de EO, heerst er vooral verbazing. "We hebben een korpschef die niet precies weet hoe het werkt, een minister die niet precies weet hoe het werkt en al die journalisten die erover berichten, weten kennelijk ook niet hoe het werkt, want iedereen heeft dit verhaal gisteren de wereld ingebracht." Aan tafel zitten Kefah Allush, Jildou van der Bijl en Spraakmaker Floris Akkerman.

Nu de oorlog in het Midden-Oosten onverminderd door blijft gaan, gaan media steeds meer op zoek naar achtergronden bij en reacties op de oorlog, bijvoorbeeld van ambassadeurs van Israël en Iran in de Telegraaf en bij Nieuwsuur vandaag en gisteren. Dat landen die betrokken zijn bij het conflict hun ambassadeurs naar voren schuiven in de media is niet voor niets, ziet politiek commentator Kees Boonman. "Die ambassadeurs zijn er niet om objectief te vertellen wat hun eigen land uitspookt." Parool-columnist Roos Schlikker ziet ook dat de media "niet zoveel anders hebben". "Toen ik de voorpagina van De Telegraaf vanmorgen zag, vroeg ik me wel af wat de nieuwswaarde ervan was." Ook de binnenlandse politiek sprak zich uit over de oorlog in Iran. "Dit is een vuurdoop voor het nieuwe kabinet. Jetten zit er net en moet nu iets vinden over een potentiële wereldoorlog", vertelt Schlikker. Boonman vindt wel dat het kabinet een duidelijke 'maar' moet plaatsen bij het steunen van de aanvallen van Israël en de VS. "Je kunt het wel steunen, maar dan moet je er wel bij zeggen: 'Laten we wel de rechtstatelijke verhoudingen in de wereld in de gaten houden.'"

De oorlog in Iran zorgt voor een continue stroom aan nieuws, maar tegelijkertijd ook voor een gebrek aan betrouwbare bronnen. Want het land kampt al 48 uur met een totale internetblackout. Welke keuzes maak je als journalistiek medium dan? "Onze verslaggever Daisy Mohr zit in Beiroet, zij kan niet naar Iran dus we zijn afhankelijk van contacten op afstand", vertelt Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur bij Trouw, voegt daaraan toe dat "je je ook af moet vragen of je je bronnen niet in gevaar brengt als je contact zoekt." Daarom moet er ook kritisch naar andere bronnen gekeken worden, vertelt Haan. "Contacten daar zijn een bouwsteentje van de hele berichtgeving, die ook leunt op allerlei officiële bronnen, die je ook weer moet wantrouwen zoals de Iraanse staatsmedia, en Israël en Amerika, en de beelden die we zelf verifiëren."

De nieuwe premier Jetten wilde vooral samenwerken en de Kamer leek het daar zowaar mee eens te zijn. Dat leverde dan weer verbazing én opluchting op bij de analisten. Volgens Sjirk Kuijper (Nederlands Dagblad) tekent dit een breuk in de politieke cultuur. "Zowel de Tweede Kamer als de media en het grootste deel van het Nederlandse publiek heeft een verlangen naar saaie en wat meer inhoudelijke politiek." Michelle Salomons (Investico) vond het ook verfrissend. ‘Ik heb gisteren een liveblog gevolgd en bijna elk punt ging over de inhoud. Dat was ontzettend fijn Aan tafel zitten Michelle Salomons, Sjirk Kuijper en Spraakmaker Lucien van Liere.

Nadat Henk Vermeer werd aangewezen als de nieuwe opvolger van Caroline van der Plas als BBB-partijleider, vertrok Mona Keijzer uit de partij en gaat ze nu als zelfstandig Kamerlid verder. De verklaring van Keijzer en de reacties van Vermeer en Van der Plas kregen gisteren veel media-aandacht. "Dit voldoet aan de basale behoefte van de mens voor sensatie en drama. Als het dan politiek drama is, zien we het als legitimering om er groots mee uit te pakken", zegt FD-columnist Anna Dijkman. "We hebben als mensen parasociale relaties met politici - wij kennen ze en zij ons niet - maar als er iets met ze gebeurt, willen we dat wel weten." Ook Rennie Rijpma, hoofdredacteur van het AD, snapt dat er veel aandacht voor is. "Iedereen kent Keijzer en Van der Plas. Ze staan ook voor een bepaalde koers. Voor een iets ingewikkelder probleem heb je ineens een gezicht." Aan tafel zaten Anna Dijkman, Rennie Rijpma en Casper Thomas.

Het was gisteren een flink mediacircus tijdens de presentatie van kabinet-Jetten, waarbij journalisten en cameraploegen ieder detail van de nieuwe politieke delegatie probeerden vast te leggen. Op het bordes poseerden de kersverse ministers met de koning voor de traditionele foto, terwijl Nederland kon speculeren over de koers van het nieuwe kabinet. "Ik was zelf heel vroeg van huis vertrokken om naar Paleis Huis Ten Bosch te gaan om daar de bordesscène en al het gedoe eromheen mee te maken", vertelt politiek commentator Kees Boonman. Volgens hem is deze dag een poging om het publiek kennis te laten maken met de nieuwe ploeg, maar moeten we ook kritisch blijven. "Het is een - misschien wel - omstreden akkoord, zeker als je naar de achtergronden van D66 en CDA kijkt en de VVD met vlag en wimpel succes heeft behaald." Deze kritische blik deelt Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland. "Dit kabinet en de verdedigers ervan krijgen veel ruimte om te presenteren dat de defensie-uitgaven alleen maar mogelijk zijn door te snijden in sociale zekerheid, terwijl je ook hogere belastingen kunt heffen op hogere inkomens. Als media moeten we het publiek informeren dat het om keuzes gaat."

Het is de eerste dag voor kabinet-Jetten. Vanochtend is het kabinet van de jongste premier ooit officieel beëdigd op Paleis Huis ten Bosch. Het is de derde beëdiging van een kabinet in vier jaar tijd. "Het is hartstikke veel", zegt Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur bij de NOS. "Hoewel we er elke keer vol energie ingaan, dachten we toen het viel wel: daar gaan we weer." Hans van Soest, politiek commentator bij het AD, vertelt dat het komende woensdag eigenlijk "pas echt belangrijk wordt". "Dan moet Jetten zijn regeringsverklaring afleggen in de Tweede Kamer, krijgen we een debat in de Tweede Kamer en dan pas zal blijken hoe weinig ruimte dit kabinet überhaupt heeft. Want waar je er vroeger vanuit kon gaan dat een besluit dat het kabinet nam ook echt ging gebeuren, is dat nu maar zeer de vraag."

Voormalig prins Andrew Mountbatten-Windsor werd gisteren gearresteerd, omdat hij staatsgeheimen zou hebben gelekt aan zedendelinquent Jeffrey Epstein toen hij als handelsgezant voor het Verenigd Koninkrijk werkte. Inmiddels heeft de broer van Engelse koning Charles het politiebureau ook weer verlaten, maar het onderzoek wordt voortgezet. Het viel Aimée Kiene, chef van Volkskrant Magazine, vooral op hoeveel hier door de media over geschreven werd. "Het is overal. Dit is een zaak van ongekende omvang." Ze vindt het bijzonder dat de voormalig prins nu écht is gearresteerd. "Het is iemand uit de elite, waar veel macht en geld speelt en die hier op veel manieren onderuit zijn gekomen." Bas van Sluis, onderzoeksjournalist bij Dagblad van het Noorden, kan de vele media-aandacht goed verklaren. "Het koningshuis maakt het mediageniek, maar ook de link met Epstein en het seksschandaal. Hij is ook nog troonopvolger, dat kan Charles hem niet zomaar afpakken. Dat moet bij wet geregeld worden." Aan tafel zitten Aimée Kiene, Bas van Sluis en Spraakmaker Booi Kluiving. Kiki Schippers van het Taalteam sluit het Mediaforum af.

Een 20-jarige vrouw heet Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram, WhatsApp en Threads, en CEO Mark Zuckerberg voor de rechter gesleept om de verslavende werking van de social mediaplatforms, die haar depressie en suïcidale gedachten hebben aangewakkerd en wil de bedrijven aansprakelijk stellen. Zuckerberg heeft in de rechtszaak aangegeven dat de apps niet gebouwd zijn om een verslavende werking te hebben. "Het is lachwekkend als je het hem hoort zeggen", zegt Sarah Sylbing, hoofdredacteur van VPRO. Zuckerberg heeft namelijk wel toegegeven dat de algoritmes van de apps voorheen wel ingericht waren om verslavend te zijn. "Je kan niet bewijzen dat het aan de achterkant zo georganiseerd is", reageert schrijver Frida Boeke. "Het gaat om regelgeving in de toekomst en overheden moeten harder optreden om jongeren te beschermen."  Aan tafel zitten Frida Boeke, Sarah Sylbing en spraakmaker Pieter Hulst.