Bureau Buitenland

Een belangrijke Europese wet, die bedrijven zou verplichten om misstanden in de productieketen te voorkomen, staat op de tocht. De VS en Qatar waarschuwen de EU dat, als die wet wordt doorgezet en de EU zo op mensenrechten blijft hameren, de energiezekerheid in gevaar komt. Europa is, sinds het geen Russische olie en gas meer wil afnemen, sterk afhankelijk van de VS en Qatar voor vloeibaar aardgas (LNG). Gerben-Jan Gerbrandy, Europarlementariër van D66, werkte mee aan de Europese wet. Oekraïne wacht moeilijkste seizoen sinds begin oorlog Terwijl de oorlog verder woedt, zetten de Russen volop in op het uitschakelen van de Oekraïense energievoorzieningen. Zelfs kerncentrale Tsjernobyl kwam tijdelijk zonder stroom te zitten en dat vormt een groot gevaar voor de nabijgelegen gebieden. Met de winter op komst maakt Oekraïne zich op voor “het moeilijkste seizoen sinds het begin van de oorlog.” Daarover Oekraïne verslaggever Michiel Driebergen.  Presentatie: Nadia Moussaid

(00:47) Vandaag is de nationale herdenkingsdag in Hongarije, maar ook het moment van politiek optreden. Viktor Orbán organiseert de ‘vredesmars’, terwijl de oppositieleider Péter Magyar met zijn rivaliserende partij TISZA met de ‘nationale mars’ door de straten van Boedapest marcheert. Voeren deze twee partijen een nek-aan-nek race? Europacorrespondent en Hongarijekenner Tijn Sadée over de strijd tussen Orbán en Magyar. (09:39) De buitenlandplannen van de rechtse partijen De afgelopen weken voerden wij gesprekken met Nederlandse politici over hun buitenlandse plannen. Van de zes partijen die bovenaan in de peilingen staan, wilden er drie niet komen: de PVV, VVD en JA21. Daarom nemen wij vandaag hun ideeën door met politiek journalist Sheila Sitalsing en Michel Kerres, geopolitiek redacteur en columnist voor NRC.    Presentatie: Nadia Moussaid.

Nu de ontmoeting tussen Trump en Zelensky is geklapt, bundelen Europa en Oekraïne de krachten samen. In aanloop naar de top morgen in Brussel komt de EU met een vredesvoorstel voor Oekraïne. Europese landen lijken nu ook op handen om de bevroren Russische tegoeden in te zetten als steun voor Oekraïne. Intussen vliegt NAVO-secretaris-generaal Rutte naar Washington in een poging om Trump weer in het kamp van Oekraïne te krijgen. Daarover defensie-expert aan de universiteit Gent Michelle Haas. (09:13) Loopt D66 vooruit op de Europese troepen?            In onze verkiezingsserie bespreken we de buitenlandse plannen van onze binnenlandse partijen. Vandaag is Jan Paternotte te gast, woordvoerder buitenland en Europa van D66. Zijn partij wil op alle fronten méér Europa. Maar tegen welke prijs?  Presentatie: Nadia Moussaid

En verder: hoe China, Rusland en de VS de VN naar hun hand zetten (00:37)Japans nieuwe premier voor het eerst in de geschiedenis heeft Japan een vrouwelijke premier: Sanae Takaichi. Ze staat bekend als conservatief en behoort tot de uiterst rechtse vleugel van de Japanse politiek. Toch spreekt ze opvallend openlijk over thema’s als vrouwenwelzijn en gezondheid. Wat betekent haar premierschap voor Japan, en welke koers kunnen we verwachten onder haar leiderschap? We bespreken het met Japanoloog Casper Wits. (09:28)Op pad met Servische studenten In Servië wordt door studenten al bijna een jaar gedemonstreerd tegen president Vučić. Een groep van die activistische studenten trekt nu langs verschillende dorpen in het land, in de hoop ook mensen op het platteland te overtuigen zich aan te sluiten bij hun protest. Want vooral buiten de grote steden is de aanhang van de demonstranten nog klein. Een reportage van Max Smedes, die met de studenten meeging. (20:06)Hoe China, Rusland en de VS de VN naar hun hand zetten Het machtige trio: China, Rusland en de VS, zet het van de Verenigde Naties onder druk. Daarmee komt de mensenrechtenorganisatie International Service for Human Rights vandaag met een nieuw rapport. De grote druk van deze drie landen, zorgt niet alleen dat de VN moet bezuinigen, maar ook de koers van de VN moet anders. Daarover journalist Eva Rammeloo.  Presentatie: Laila Frank

In aanloop naar zijn bezoek aan Witte Huis is president Zelensky hoopvol en spreekt hij van hét momentum voor vrede in de wereld. Met een knipoog naar de Amerikaanse president, die recent een akkoord in het staakt-het-vuren heeft bereikt in het Midden-Oosten. Is dat de opmaat naar meer? Daarover Bob Deen, Oost-Europadeskundige bij Instituut Clingendael. (12:51) Hoe bescherm je kunst tijdens een genocide?  Na 2 jaar genocide in Gaza door Israel zijn niet alleen mensen gedood, en is Gaza verwoest, ook het culturele erfgoed vernietigd. Musea en culturele centra zijn verwoest. Het platform ArtZone Palestine zet zich in om de vernietigende kunst uit de Gazastrook te digitaliseren en dus te beschermen. Hoe overleeft een cultuur als haar verhalen en beelden worden weggevaagd? We vragen het beeldend kunstenaar Susanne Khalil Yusef. Presentatie: Nadia Moussaid

Er heerst onrust tussen de Duitse coalitiepartijen, die het niet eens kunnen worden over de militaire dienstplicht. De vraag of deze verplicht ingevoerd moet worden zorgt niet alleen voor ophef in de politiek, maar ook onder de Duitse jongeren, die zich uiten op TikTok. In de studio collega en Duitslandkenner Djuna Kramer. (10:56) Taliban in India, Pakistan op scherp Er geldt een tijdelijke wapenstilstand tussen Pakistan en Afghanistan na dagen van escalatie. Op hetzelfde moment brengt het Taliban-regime voor het eerst sinds de val van Kaboel een officieel bezoek aan Pakistan’s aartsvijand: India. Wat is er aan de hand in deze regio die al onder hoogspanning staat? Hierover NRC-correspondent in India Lisa Dupuy, en voormalig Pakistan-correspondent Suzanna Koster.  Presentatie: Laila Frank

Vandaag brengt de Syrische interim-president Ahmad al-Sharaa voor het eerst een bezoek aan Vladimir Poetin. Het is de volgende stap in de toenadering tussen Rusland en Syrië die al sinds de val van Assad is ingezet. Dat terwijl Rusland Assad jarenlang gesteund heeft, en hem nog steeds onderdak biedt. Wat zoeken beide landen bij elkaar? Daarover Ruslandcorrespondent Olaf Koens en journalist en Syrië-kenner Fernande van Tets. (13:00) Waarom Spaanse jongeren verrechtsen In Spanje groeit de steun voor uiterst rechts. Waarom voelen vooral jongeren zich zo aangetrokken tot een partij als Vox, in een land dat juist een progressieve reputatie heeft? We vragen het journalist en Spanjekenner Samuel Witteveen Gómez. Presentatie: Laila Frank

Het Israëlisch leger zegt dat het staakt-het-vuren in Gaza is ingegaan. Volgens Israëlische media zal het leger zich vandaag achter de afgesproken lijn terugtrekken. Waar president Trump de deal gisteren nog met veel bombarie presenteerde, liggen er nog veel vragen op tafel. Wat voor perspectief biedt dit akkoord voor duurzame vrede in de regio? Te gast is Erwin van Veen, Midden-Oostenexpert bij Instituut Clingendael. (13:44) Venezolaanse oppositieleider wint Nobelprijs voor de Vrede De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado heeft de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen. Dit vanwege haar onvermoeibare inzet voor de democratie. Machado is een van de bekendste gezichten van de oppositie tegen het autoritaire regime van Nicolás Maduro. Daarover collega en Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman. Presentatie: Sophie Derkzen.

Het akkoord over de eerste fase van een wapenstilstand brengt opluchting in Gaza, Israël en elders in de wereld. Is het einde van twee jaar oorlog en genocide nu echt in zicht?  Midden-Oostencorrespondent Ruth Vandewalle over de laatste ontwikkelingen. (06:59) Met politici de grens over: Derk Boswijk We trappen af met onze verkiezingsserie, waarin we met politici van de verschillende partijen praten over het buitenland. Welke rol speelt dat in hun plannen? Vandaag is Derk Boswijk te gast, Tweede Kamerlid van het CDA. Hoe kijkt hij naar het nieuws over een bestand tussen Israël en Hamas? En hoe zou een nieuwe Nederlandse regering moeten bijdragen aan een blijvende vrede?  Presentatie: Sophie Derkzen.

Acht jaar na de massale vlucht van de Rohingya uit Myanmar blijft de situatie kritiek. Ondertussen waarschuwt buurland Bangladesh, dat inmiddels meer dan een miljoen Rohingya’s opvangt, dat het vluchtelingen wil terugsturen. Vannacht vond er een speciale VN-conferentie plaats om internationale aandacht voor dit probleem te behouden. Is er toekomstperspectief voor de Rohingya? Daarover UNHCR-vertegenwoordiger Ivo Freijsen, die momenteel in Bangladesh is. (12: 27) Hebben Palestijnen zelf nog iets te zeggen? De Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu hebben een akkoord bereikt over de toekomst van Gaza. De deal bepleit een wapenstilstand als stap richting vrede. Westen en Arabische landen klinken positief.  Grote vraag is hoe Hamas zal reageren. Maar hebben de Palestijnen zelf nog iets te zeggen over hun toekomst? Hierover de Palestijns-Nederlandse Aisja Hamed. Presentatie: Nadia Moussaid.