Het Mediaforum

Loosdrecht is al weken in de greep van grootschalige anti-azc-demonstraties die ook gisteren flink uit de hand liepen. Er werd met vuurwerk gegooid en er werd brand gesticht bij de noodopvang waar op dat moment een aantal asielzoekers en begeleiders aanwezig was. "We laten ons gijzelen door deze groep. Maar niet alleen wij, ook de media en de politiek. Het zou goed zijn om beter te laten zien wie deze groepen zijn en wat ze betogen. En dan kun je aan de kijker de vraag stellen of dit normaal is of niet", zegt Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland. "Journalisten zijn de ogen en oren van de samenleving: je moet laten horen wat deze groepen zeggen, niet om het erger te maken maar zodat mensen er een oordeel over kunnen vellen. En dan denk ik dat de meerderheid van Nederland dat verwerpt", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur bij BNR Nieuwsradio.

De publieke omroep staat voor een 'existentiële uitdaging', schrijft een onafhankelijke adviescommissie in een kritisch rapport over de werkwijze van de publieke omroep tussen 2022 en 2026. Het rapport concludeert onder meer dat er te veel 'kapiteins' bij de omroepen zijn en dat de nieuwsvoorziening van aspirant-omroep Ongehoord Nederland niet betrouwbaar is. "Het gaat vooral om het niet scheiden van feiten en meningen. Ook staat in het rapport dat er niet wordt doorgevraagd, waarmee ze schuldig zijn aan het verspreiden van onjuiste informatie", zegt Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek. "Het is duidelijk een problematische omroep. Je kunt je afvragen of ze als omroep toegelaten hadden moeten worden", zegt schrijver en columnist Haroon Ali. In een reactie op het rapport zegt Peter Vlemmix, directeur van ON!: "Het rapport is op uiterst onzorgvuldige wijze tot stand gekomen. De commissie lijkt vooringenomen. ON! wordt afgerekend op haar missie, het brengen van het echt andere geluid. Dit lijkt weer een verkapte manier om ons uit het bestel te drukken."

De Hondius, het cruiseschip met de passagiers die (mogelijk) besmet zijn met het hantavirus, meerde gisteren aan op Tenerife, waarna de passagiers naar hun thuisland vlogen met speciale vluchten. Acht Nederlanders kwamen aan in Eindhoven en moeten nu zes weken in quarantaine. Ondertussen pakten de media de afgelopen week groots uit met dit verhaal. "Het doet me heel erg denken aan het gedrag van de media in coronatijd", vertelt politiek commentator Kees Boonman. "Ik zie dat journalisten appelleren aan het gevoel van angst." Tahrim Ramdjan vindt het juist "vrij logisch" dat mensen er meer over willen weten. "Het is met covid ook ooit begonnen met één patiënt. Ik vind niet dat er te hijgerig verslag over is gedaan." Hij wil eerder focussen op het gegeven dat er nieuwe pandemieën aan zullen komen, zoals viroloog Marion Koopmans ook benadrukte. "Zijn we dan voldoende voorbereid? Volgens mij is het antwoord nee."

Bij het partijkantoor van D66 werd gisteravond een vuurwerkbom door de brievenbus gegooid. Volgens premier en D66-leider Jetten is er veel schade maar zijn de mensen die in het pand waren ongedeerd gebleven. Een verdachte is aangehouden. "Context hierbij geven is lastig", vertelt Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw. "Het kantoor is eerder aangevallen door vandalen na een demonstratie op het Malieveld, dus er werd meteen een koppeling gemaakt met hen. Maar je weet niet wat zijn motief was." Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands en academische communicatie, vond iets opvallend aan de reactie van Jetten, die het een 'kansloze actie' noemde. "Dit is een manier waarop Jetten zich manifesteert als 'millennium premier'. Dit woord is iets van de laatste decennia." Amber Wiznitzer, columnist bij NRC, zou het woord 'kansloos' niet gebruikt hebben. "Ik zou me best wel geïntimideerd voelen. Je moet het juist heel ernstig nemen, dat doet Jetten op deze manier. Maar met die harde bewoording waarmee je uitstraalt dat je een hard persoon kan zijn, ga je voorbij aan dat het ook beangstigend is."

Vanochtend werd rapper Ali B veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar voor twee verkrachtingen. Het vonnis is zwaarder dan de oorspronkelijke straf en de eis van het Openbaar Ministerie. De rapper kan nog in cassatie gaan. "Het is een zware uitspraak. Het hof vindt dat hij zonder enige twijfel strafbaar is en verantwoordelijk is voor de daden waar hij van beschuldigd wordt", vertelt Paul Römer, voormalig directeur Radio en Televisie bij Talpa. Waarom er juist voor deze zaak zoveel aandacht is, komt volgens Römer door de bekendheid van Ali B. "Het gebeurt niet elke dag. Het is onvermijdelijk als het over zo’n bekend persoon gaat." Dat zag je volgens Elif Isitman, presentator bij WNL, ook in de zaak tegen Marco Borsato. "Hij werd echt belaagd door de pers. Dat is een natuurlijke reflex." Römer vraagt zich hardop af wat een publieke behandeling doet met de slachtoffers. "Die staan zó in de schijnwerpers. Mijn gevoel is dat dit soort ernstige zaken beter een anonieme behandeling kunnen krijgen."

Donald Pols, de oud-directeur van Milieudefensie, gaat aan de slag bij Tata Steel als directeur van Communicatie en Duurzaamheid. Een 'heel opmerkelijke' overstap, vindt Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur van NRC. "Hij was zo'n boegbeeld van klimaatdefensie. Van de Shell-rechtszaak was hij het boegbeeld." Milieudefensie distantieert zich dan ook van Pols. "Je gaat wel een beetje speculeren waarom hij dit doet, misschien is hij wel van zijn klimaatovertuiging teruggekomen", reageert Eveline Bijlsma, verslaggever van De Telegraaf.

De bekladding van het Nationaal Monument op de Dam gisteren kreeg enorm veel media-aandacht. Dat had natuurlijk te maken met de herdenking van 4 mei die daar gisterenavond plaatsvond.  "Is het om 20 uur wel schoon? Verloopt die herdenking zoals we hopen dat ie verloopt?" zijn de vragen die er speelden volgens Rennie Rijpma, hoofdredacteur van AD. Volgens Rijpma is dat 'erin gekropen' door de Damschreeuwer van 2010. "Sindsdien zit iedereen toch een beetje in spanning of het goed verloopt. Wakker worden met de bekladding appelleert aan dat gevoel." Onderzoeksjournalist Sofyan el Bouchtili voelde die "spanning" ook. "Ik ben blij dat het voor het gros van de mensen een fijne herdenking was." Mart de Kruif, oud-commandant der landstrijdkrachten, hoopte dat men juist massaal richting de Dam zou gaan na deze actie. "Die twee minuten zijn echt heilig." Aan tafel zitten Sofyan el Bouchtili, Rennie Rijpma en Spraakmaker Mart de Kruif.

Desinformatie overspoeld social media-platforms, maar nu worden er ook AI-beelden van de Holocaust gepusht. Voornamelijk jongeren krijgen deze video's te zien, meldt het NOS Journaal. Zo is op het AI-beeld te zien hoe een meisje danst in een vernietigingskamp, of hoe een gezin in alle rust uit een deportatietrein stapt. "Doordat we visuele bewegende beelden zien, lijkt het echt. Maar het blijft hangen, ook al weten we dat het niet echt is", legt journalist en AI-expert Laurens Vreekamp uit. "Het is een raar fenomeen", vindt ook politiek verslaggever Hans van Soest. Bovendien gaan mensen hierdoor ook twijfelen aan échte beelden van de Holocaust. Vreekamp meldt dat platforms als Meta ook geld verdienen aan dit soort AI-content. "Ze houden het niet tegen, ze moedigen het indirect aan om het veel te verspreiden. Dat maakt het nog kwalijker." Aan tafel zitten Hans van Soest, Laurens Vreekamp en Spraakmaker Lucas Ligtenberg.

Vele natuurbranden teisteren ons land. Er moet zelfs hulp uit het buitenland komen om de branden te blussen. De oorzaak van de grote branden is nog onduidelijk. Een mogelijkheid zouden de militaire oefeningen kunnen zijn. Onno Eichelsheim, de Commandant der Strijdkrachten, stond gisteren daarover de pers te woord. "Voordat de officiële instanties zeggen wat de oorzaak is, moet je het wel zeker weten", zegt Eelco Bosch van Rosenthal, adjunct-hoofdredacteur bij Nieuwsuur. "Je probeert erachter te komen hoe dat de afgelopen jaren is gegaan, maar je krijgt de resultaten van een onderzoek niet per se eerder in handen". "Ik vind het gek dat Defensie door wil gaan met de oefeningen terwijl het onderzoek loopt", vertelt Frida Boeke, columnist bij het FD. "Zeker nu het risico op natuurbranden zo hoog is, zou ik zeggen dat je de oefeningen even stil moet leggen tot de oorzaak bekend is". "Een aantal van de oefeningen is wel stopgezet", voegt Eelco Bosch van Rosenthal, adjunct-hoofdredacteur bij Nieuwsuur, toe. Aan tafel zitten Frida Boeke, Eelco Bosch van Rosenthal en Spraakmaker Rob Nijsse.

Ngo Reporters Without Borders publiceerde vandaag de 'Press Freedom Index', de jaarlijkse meting van de staat van de persvrijheid in de wereld. Hoewel Nederland op plek 2 staat, is de conclusie van de ngo dat er een wereldwijde daling van de persvrijheid plaatsvindt. Sterker nog, de gemiddelde score van de 180 onderzochte landen is nog nooit zo laag geweest. "Er is reden om blij te zijn om journalist in Nederland te zijn. We mogen gaan en staan waar we willen en voelen de vrijheid om zo veel mogelijk op te schrijven. Maar op individueel niveau lijkt bedreiging, intimidatie en cameravernieling bijna normaal te zijn", vertelt Niki van der Naald, adjunct-hoofdredacteur bij De Gelderlander. Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa, hecht niet zoveel waarde aan de lijst. "Wat problematisch is aan deze lijst is dat er een waaier aan allerlei onveiligheidsissues is. Fysieke bedreigingen zijn weer heel anders dan online bedreigingen. Fysieke bedreigingen halen het nieuws, maar online niet. Het is appels met peren vergelijken." Aan tafel zitten Marc Veeningen, Niki van der Naald en Spraakmaker Manya Koetse.