Het Mediaforum

FNV-voorzitter Hans Spekman was de afgelopen week veel te zien in de media. Hij zorgt in zijn pas korte tijd als voorzitter voor veel aandacht voor de vakbond en de aankomende acties en stakingen. "Hij staat er als een ouderwetse, jaren 90-vakbondsman. Het is bijna nostalgisch om hem zo op te horen komen voor de arbeiders", vertelt Elger van der Wel, podcastmaker en journalist. "Hij is de personificatie van de working class hero", vindt Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing & Caribisch Netwerk bij de NTR. "Zijn kracht zit hem in dat het niet gespeeld is wat hij vertelt. Hij spreekt de taal van gewone mensen". "In een tijd waarin mensen terecht onzeker zijn, is het goed dat je het verhaal over de impact van een wetswijziging binnen de sociale zekerheid simpel maakt", vertelt Van der Wel.

Bondscoach Ronald Koeman heeft de definitieve WK-selectie van het Nederlands elftal bekendgemaakt, en trapt daarmee ook de WK-voorpret af. Koeman staat er zelf vrij nuchter in en blijft ver weg van voorspellingen, al helemaal als het aankomt op een eventuele winst. "Als we eruit liggen, zijn we het twee dagen later weer vergeten. Ik heb er zin in", reageert Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws. Jan Slagter, directeur van Omroep MAX, hoopte op wat meer enthousiasme. "Ik ben meer van het kamp Van Gaal." Tegelijkertijd is er nu al veel te doen om hoe politiek beladen het WK zal worden, omdat het onder andere plaatsvindt in de VS en er ook behoorlijk wat internationale conflicten zijn op dit moment. Koeman heeft al aangegeven zich afzijdig te houden. "Het zal ook z’n weerslag hebben buiten de voetballerij", denkt Waagmeester.  Aan tafel zitten Lucas Waagmeester, Jan Slagter en Spraakmaker Michiel Klaassen.

De Tweede Kamer voerde gisteren een debat over het steeds normaler worden van geweld in de samenleving en welke rol politici hierin hebben, naar aanleiding van de anti-azc-rellen in bijvoorbeeld Loosdrecht en IJsselstein. In het debat lag vooral partij Forum voor Democratie onder vuur, wat veel door de media werd opgepikt. Over dat laatste vraagt Hasna El Maroudi, hoofdredacteur bij Omroep Zwart, zich af of het terecht was dat daar zoveel aandacht voor was. "Het is vooral belangrijk dat er context gegeven wordt bij wat er gezegd wordt". "De journalistiek is er om zo precies mogelijk te laten zien wat er gebeurt", zegt Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa. "Je kunt veel verschillende keuzes maken en wel twintig invalshoeken bedenken. Daarom is de pluriformiteit van media zo belangrijk." Aan tafel zitten Hasna El Maroudi, Marc Veeningen en Spraakmaker Kasja Ollongren.

De Rijksoverheid moet van X. Dat is het advies van de Voorlichtingsraad, bestaande uit de directeuren communicatie van alle ministeries. In een interne memo noemen ze het sociale mediaplatform 'steeds meer polariserend', onder meer vanwege de algoritmes die op X actief zijn en extreme content 'pushen'. De Volkskrant kwam dit weekend met een groot onderzoek waarin de krant duizenden berichten van politici en de vaak grove reacties daarop analyseerde, en welke invloed die hebben op de samenleving. "X was een inspirerende omgeving, maar het is gaandeweg afgegleden, helemaal toen Elon Musk de baas werd. Maar door dat langzame afglijden, stelt niemand zich de vraag of we er nog iets te zoeken hebben", vertelt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. Klok vindt dat politici niet meer actief zouden moeten zijn op X. "Wanneer er onder een post allemaal racistische drek verschijnt, ben je daar medeverantwoordelijk voor", vindt hij. "Het platform heeft zich ontwikkeld tot een open riool", ziet Sarah Sylbing, hoofdredacteur van de VPRO. "In een samenleving moeten we zorgen dat we het recht van de sterksten zoveel mogelijk terugdringen en de zwaksten een positie geven."

Marjan Minnesma, oprichter van stichting Urgenda, overleed vrijdag op 59-jarige leeftijd aan de gevolgen van borstkanker. Voor haar dood gaf ze twee interviews bij Nieuwsuur en de Volkskrant, die pas naar haar overlijden gepubliceerd mochten worden. Frénk van der Linden, journalist en presentator, interviewde haar voor de Volkskrant. "Urgenda nam ons in vertrouwen. Als voorwaarde wilde ze dat het interview kort na haar dood gepubliceerd werd, waardoor ze vrijuit kon spreken."  Van der Linden noemt haar "een zeer markante vrouw die met haar organisatie iets heel groots teweeg heeft gebracht op duurzaamheidsgebied." Tijdens het interview bleek ze ook een "ondoordringbaar iemand". "Zij was niet iemand die toegaf dat iets anders of beter had gekund." Aan tafel zitten Paul Römer, Frenk van der Linden en Spraakmaker Daisy Scholte.

Tijdens de jaarlijkse zomerfotosessie van de koninklijke familie sprak koning Willem-Alexander zich uit over de asieldiscussie en de spreidingswet. "We moeten normaal met elkaar omgaan", stelt hij. De koning hoopt dat we weer op een "normale manier met elkaar kunnen protesteren" en "daarna het gesprek kunnen voeren over hoe we invulling geven aan het probleem dat we als land op moeten lossen". "Het verbinden van mensen hoort bij zijn functie", vertelt journalist Margriet Brandsma. "Dit is iets wat veel mensen bereikt en mensen tot nadenken aanzet." Ondertussen groeit de kritiek op premier Jetten, die zich eerder deze week uitsprak over de rellen. "Het verschil is of je je reactief of proactief uitspreekt. Feit is dat hij zich duidelijker en steviger had kunnen uitspreken. Hij zou hier strakker kunnen normeren", zegt Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van Tubantia.

In de nieuwe podcast 'Het Klopt Niet' interviewen journalisten van het AD mensen die de 'mainstreammedia' niet vertrouwen. Ze volgen hiervoor twee mensen die zeggen 'wakker' te zijn geworden. "In de eerste aflevering is er de vraag: komen we naar elkaar toe", zegt Hansje van de Beek (onderzoeksjournalist Argos) in het Mediaforum. 'Ze kijken of ze elkaar kunnen begrijpen. Dat is altijd ingewikkeld. Belangrijk is om als journalist hierbij niet alleen vragen te stellen, maar ook steeds moet benoemen dat er voor complotten geen bewijzen zijn.' Het lijkt Eelco Bosch van Rosenthal (adjunct-hoofdredacteur Nieuwsuur) daarbij een lastige balans om iemand of steeds tegen te spreken of te laten gaan. 'Als journalist wil je dat het gesprek altijd eindigt bij de feiten, maar ik weet niet of de luisteraar daar hierbij mee gediend is.'

Twee journalisten van journalistiek jongerenplatform De Marker zijn gearresteerd door Israëlische strijdkrachten. Ze voeren mee met de Global Sumud Flotilla, een vloot met humanitaire hulp die op weg was naar Gaza. Gijs Sanders en zijn cameraman deden verslag van de actie, meldt De Marker. "Het is de taak van journalisten om dingen te laten zien waar we niet veel beeld van hebben. Het is een interessante tocht, maar ook een gevaarlijke", zegt Xander van der Wulp, hoofdredacteur van NOS Sport. Hij is "blij" dat hij in zijn rol niet de afweging hoeft te maken of je journalisten meestuurt op "dit soort klussen". "Los van de veiligheid die voorop staat, denk ik niet dat wij het zouden doen", zegt Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur bij RTL Nieuws. "Het is zeker interessant, maar wij gaan niet zomaar aan boord bij een actiegroep om vervolgens de regie kwijt te raken. Dat is eigenlijk wat je doet." Hij vertelt dat je daarmee ook makkelijke PR geeft aan de actie. "Je maakt het de autoriteiten ook moeilijk om de actievoerders te onderscheiden van de journalisten", voegt Van der Wulp toe.

De algoritmes die actief zijn op sociale media hebben invloed op onze nieuwsconsumptie en vormen een risico voor onze democratie, concludeert het Commissariaat voor de Media. Mensen kunnen hierdoor minder goed een vrije mening vormen, wat in strijd is met het publieke belang, stelt de mediawaakhond. "Ik heb drie documentaires over Israël-Palestina gemaakt. Bij de laatste docu kwam de content op LinkedIn en Instagram er niet doorheen. De omroep wordt afgestraft voor de content die zij produceren", vertelt Nadia Moussaid, presentator en journalist bij de VPRO. Het Commissariaat voor de Media spoort beleidsmakers en toezichthouders aan de wetgeving hiervoor beter te handhaven. "De vraag is of politici in Europa de stap durven te zetten en het gevecht aan durven te gaan met die gigantische, invloedrijke mediabedrijven", ziet Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur bij NOS Nieuws. "Als we die bedrijven vragen hoe iets zit, krijgen we letterlijk een poep-emoji in de e-mail terug. Ze hebben er volledig schijt aan."

Nadat Markuszower al eerder opriep om Palestijnse vluchtelingen "met maximaal geweld" bij de grens tegen te houden, doet het Tweede Kamerlid opnieuw een omstreden uitspraak. Op beelden van Nieuwsuur hoor je hem tijdens een protestmars in Loosdrecht op 6 mei tegen een protestant zeggen: "We worden omvolkt, het is gewoon zo." Nieuwsuur kwam later bij het terugkijken van de beelden de uitspraak van Markuszower tegen, vertelt Eelco Bosch van Rosenthal, adjunct-hoofdredacteur bij Nieuwsuur. "We hebben de beelden niet bewust vastgehouden." "Ze waren heel opmerkelijk", zegt Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf. "Wat hij doet, is heel slim", ziet onderzoeksjournalist Michelle Salomons. Ze refereert aan zijn eerdere uitspraken. "Hij zegt dat je de vorm en de inhoud hebt, maar dat de vorm beter had gekund. Hij kreeg bij Sven op 1 alle ruimte om die vorm aan te passen. En dat doet hij bij deze uitspraak opnieuw. Hij begint met een ontkenning, maar vervolgens gaat hij achter de inhoud staan. En dan hebben de media het vooral over de vorm." Ullah voegt daaraan toe: "Behalve in het Mediaforum, want dat is er ook om de inhoud te duiden."