Opium

Annemieke Bosman praat met schrijver Robin Kramer over zijn boek Achtertuinen, waarmee hij de Anton Wachterprijs won, de tweejaarlijkse prijs voor het beste literaire prozadebuut. Dit schreef de jury over zijn boek: ‘Op een gek achteloze toon weet Kramer iets enorms te bewerkstelligen, het heeft te maken met het gevoel in de steek gelaten te worden, zonder dat het als zodanig wordt benoemd. Zijn zinnen zijn geladen, de dialogen kleine wonderen van alledaagsheid, maar onder dat dagelijkse broeit het, stapelt zich iets op.’ Hoewel Achtertuinen bestaat uit verhalen had het boek volgens de jury net zo goed een ‘roman’ genoemd kunnen worden. Het werk maakte van meet af aan diepe indruk en dat had vooral te maken met de toon, ‘die geestig is, maar ook droevig, en berustend’. ‘Scènes zijn het, door Kramer even fijnzinnig als melancholiek opgetekend door de oplettende ogen van de buitenstaander,’ Achtertuinen gaat over vriendschap, liefde en familie, en de bijna onvrijwillige afstand die er soms tussen mensen kan ontstaan.

Annemieke Bosman praat met schrijver Dorien de Wit over haar boek Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid. Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid is een persoonlijke verkenning van de relatie tussen angst en reizen, van taal en thuisgevoel en van wat een wankelend lichaam te zeggen heeft. Wat was er eerst, de angst of de duizeling? Dorien de Wit graaft in herinneringen, berekent de afstand tot ruimtesonde Pioneer 10, zwemt in ijskoud water, reist via Street View, volgt Alice het konijnenhol in en verdiept zich in het evenwichtsorgaan. In heldere, poëtische taal weeft ze dit alles samen om haar angst te begrijpen. Dit is het non-fictiedebuut van een dichter, op het snijvlak van memoir, essay en poëzie.

Annemieke Bosman praat met schrijver en dichter Maarten van der Graaff over zijn bundel Huishoudboekje van de verborgen dingen. Hiermee won hij in mei de prijs van de Opium publieksjury tijdens de uitreiking van De Grote Poëzieprijs. Onlangs won Maarten van der Graaff de prestigieuze Frans Kellendonkprijs. De jury schreef: ‘In zijn proza blinkt Van der Graaff bovendien uit in puntige zinnen die als impressionistische verftoetsen hele werelden tot leven brengen. Het oeuvre van Van der Graaff is verwelkomend, uitnodigend, misschien zelfs radicaal gastvrij; een feest voor lezers om in te verblijven.’

Annemieke Bosman in gesprek met Orlando Maaike Gouwenberg, directeur van Sonsbeek 2026.  "Ik hoef geen tuin, ik deel een park" is de titel van Sonsbeek 2026, een slogan die afkomstig is van het Arnhemse collectief Loesje dat ook een van de 18 deelnemende kunstenaars is. Deze slogan voor de dertiende editie van Sonsbeek die op 2 juli opent, plaatst het park centraal en benadrukt een sfeer van gedeelde ruimte en collectieve ervaring. Betekenissen worden gezamenlijk gevormd in plaats dat die bepaald worden vanuit één perspectief. Deze editie brengt 100 dagen lang 18 installaties, sculpturen en performances van Nederlandse en internationale kunstenaars, van wie er 12 nieuw werk ontwikkelen. De 13e editie van Sonsbeek met 18 internationale kunstenaars is te zien van 2 juli t/m 11 oktober 2026 in Park Sonsbeek en andere locaties in Arnhem.

Brecht van Hulten in gesprek met Annette Portegies. Deze maand verscheen het FIEP, een schitterend overzicht van het leven en werk van een van Nederlands bekendste kunstenaars namelijk Fiep Westendorp door Annette Portegies en Gioia Smid. Fiep Westendorp werd beroemd als de vrouw die Jip en Janneke hun uiterlijk gaf. Ze tekende ook Pluk van de Petteflet, Otje, Floddertje, Pim en Pom en tal van andere onsterfelijke kinderhelden. Generatie na generatie groeide op met haar werk, maar zelf bleef ze graag op de achtergrond. Daardoor is het minder bekend dat ze ook muurschilderingen, tijdschriftillustraties en boekomslagen voor volwassenen maakte, en dat ze reclamecampagnes ontwierp voor diverse bedrijven.  Aan de hand van haar omvangrijke oeuvre schetsen Annette Portegies en Gioia Smid in FIEP de wereld van Fiep Westendorp, waarin ze haar talent ontdekte, de kunstacademie volgde, geïnspireerd raakte en met vallen en opstaan haar ambitie najoeg.  Annette Portegies studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en is uitgever. In 2019 verscheen haar biografie Weerspiegeld in een waterglas: Maurice Gilliams 1900-1982.

Annemieke Bosman in gesprek met Nederlands-Chileense filmmaker Paloma Aguilera Valdbenito. Haar nieuwe film TREAT HER LIKE A LADY draait momenteel succesvol in de Nederlandse bioscopen. Het verhaal: Een hittegolf in Amsterdam. Alleenstaande moeder Sandra woont met haar dochters Harrie en Stella in Amsterdam en kan de eindjes maar net aan elkaar knopen. Als de onbetaalde rekeningen zich blijven opstapelen en ze beschuldigd wordt van fraude moet Sandra alle zeilen bijzetten om haar kinderen uit handen van de hulpverlening te houden. TREAT HER LIKE A LADY beleefde zijn wereldpremière op het Internationaal Filmfestival van Rotterdam en geeft met de nodige humor kritiek op een falend sociale zekerheidsstelsel. In een film vol felle kleuren en een sfeervolle soundtrack speelt Nienke Plas een sterke en charismatische moeder die doet denken aan de krachtige vrouwelijke personages uit films van Almodóvar.

Annemieke Bosman in gesprek met Kevin van Vliet. Vijf jaar nadat hij naar Zuid-Afrika vertrok is Kevin van Vliet terug in Nederland om een nieuw werkvisum aan te vragen. Daar wordt hij geconfronteerd met zijn vroegere zelf en dreigt hij emplooi en verstand te verliezen. Het verslag van dat bezoek, in romanvorm, volgt een jonge journalist op reis langs de ruïnes van zijn verleden. Van Vliet werkte zeven jaar in de coulissen van de journalistiek – eerst HP/De Tijd, toen Hilversum, vervolgens naar de kranten – en is momenteel correspondent in Zuid-Afrika voor Trouw en Het Financieele Dagblad. Zijn voor een Bronzen Uil genomineerde literaire debuut, de novelle Wolfsjong (2019), alsook de korte roman Bobbejaanskloof (2023) zijn schetsen in vergelijking met het proza dat nu onder de evenaar naar buiten is gebroken. Met Jong en eenzaam opent Van Vliet de aanval op de huidige stand van de Nederlandse literatuur. Dit is de roman waar ons ingeslapen, in zichzelf gekeerde taalgebied op wacht.

Annemieke Bosman praat met conservator Ingeborg de Roode over de overzichtstentoonstelling met werk van ontwerper Kho Liang Ie, die nu te zien is in Stedelijk Museum Amsterdam. Zij stelde de expositie samen met Eng Bho Ko, de zoon Kho Liang Ie, ook hij is te gast. Het Stedelijk presenteert het eerste grote museale overzicht van Kho Liang Ie, die met zijn ontwerpen voor meubels en interieurs van de jaren 50 tot mid jaren 70 van de vorige eeuw een centrale positie innam binnen de Nederlandse vormgeving. Met zijn poëtische benadering en bijzondere materiaalkeuze gaf hij een speelse touch aan het strakke modernisme. Ook omringde hij zich met een groot internationaal netwerk en introduceerde hij nieuwe ontwerpers in Nederland. Als Kho Liang Ie in 1975 op 47-jarige leeftijd overlijdt, laat hij een indrukwekkend oeuvre na van onder andere meubels, interieurs en grafische vormgeving. Hij wordt geboren in 1927 in Magelang, Indonesië, het land waar de van oorsprong Chinese familie Kho al generaties woont. In 1949 verhuist hij naar Nederland en studeert interieurarchitectuur aan de voorloper van de Rietveld Academie. Als student heeft hij al succes: zijn ontwerp voor een drankenkastje wordt gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Goed Wonen en zijn afstudeeropdracht voor de inrichting van een jeugdherberg wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Na zijn studie werkt Kho als adviseur en tentoonstellingsmaker bij de stichting Goed Wonen en ontwerpt hij samen met Wim Crouwel tentoonstellingen, stands voor bedrijven en affiches. Kho ontwerpt ook al veel meubels in die periode. In 1957 wint hij (samen met Wim Crouwel) een belangrijke meubelprijsvraag in Cantù, Italië – waar zes metalen meubelstukken ook worden uitgevoerd en tentoongesteld. Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist is het eerste grote overzicht van de ontwerper in meer dan vijftig jaar. In een ruimtelijk ontwerp van Strijkers Studio (Eline Strijkers) komen via meer dan 200 objecten en veel beeldmateriaal alle aspecten van het oeuvre van Kho Liang Ie aan bod, met ook de presentatie van een deel van het interieur van Schiphol, een stand voor Artifort en een reconstructie van een onderdeel van zijn tentoonstelling in het Stedelijk in 1971. Daarnaast is er aandacht voor zijn samenwerking met bekende ontwerpers en kunstenaars, zoals Pierre Paulin, Geoffrey Harcourt en Sheila Hicks. Ook zijn internationale netwerk en zijn mede daaruit voortvloeiende kunstcollectie komen aan bod, met werk van onder meer Ettore Sottsass en Niki de Saint Phalle.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Adwin de Kluyver. Na succesvol boeken voor volwassenen te hebben geschreven stort De Kluyver zich nu op de jeugdroman. In zijn nieuwe boek Aouda en Passepartout vertelt Adwin de Kluyver het klassieke reisverhaal Reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne, maar dan anders. Het beroemde verhaal van de Engelse rijkaard Phileas Fogg in 1872 die een weddenschap afsluit; zal het hem lukken in tachtig dagen om de wereld te reizen? wordt door De Kluyver anders bekeken. De Kluyver vertelt het verhaal door de ogen van twee personages uit het oorspronkelijke boek: de opstandige Franse bediende Passepartout en de Indiase Aouda, de jonge weduwe die onderweg van de brandstapel wordt gered. Adwin de Kluyver is schrijver, historicus, organisator van filmfestivals en poolreiziger. Hij deed historisch onderzoek naar expedities en ontdekkingsreizen. Eerder schreef hij boeken voor volwassenen – over de Noordpool, de Zuidpool en over eilanden – die lovend werden ontvangen, genomineerd werden voor literaire prijzen en vertaald zijn in het buitenland.

Annemieke Bosman in gesprek met Maarten Inghels. Achttien is de nieuwe roman van Maarten Inghels waarin een auteur, Maarten Inghels, door het hof gesommeerd wordt om een portret te schrijven van Elisabeth, de kroonprinses van België, naar aanleiding van haar achttiende verjaardag. Maar is de prinses wel wie ze lijkt? Al gauw vervormen de ontmoetingen met Elisabeth tot een spiegelpaleis dat vragen oproept over volwassenheid, verantwoordelijkheid, de kracht van verbeelding en de verhalen die we aan onze kinderen vertellen. Samen met de auteur en zijn dochtertje Zelda gaan we op queeste langs sprookjes, Valse Boudewijn, Sinterklaas, de ­poëzie en de jeugd.  Maarten Inghels is dichter, schrijver en beeldend kunstenaar. Hij publiceerde diverse romans en dichtbundels die werden genomineerd voor de BNG Literatuurprijs, Herman de Coninckprijs en Vincent Van Meenenprijs. Van 2016 tot 2018 was hij Stadsdichter van Antwerpen.