Opium

Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Jetske Mijnssen. Mijnssen regisseert bij De Nationale Opera, in het kader van het Holland Festival, de opera Simon Boccanegra van Giuseppe Verdi. Deze opera vol politieke intriges, liefde en verraad vertelt het verhaal van Simon Boccanegra, die kort na het verlies van zijn geliefde én zijn dochter, wordt uitgeroepen tot leider van het politiek verscheurde Genua. Verdi schetst een portret van een vader en politicus die tevergeefs verlangt naar rust en vrijheid.   Het werk van Jetske Mijnssen kenmerkt zich door een scherp oog voor de psychologie van haar personages. Internationaal heeft ze bovendien een bijzondere reputatie opgebouwd met haar expertise in barok en vroegklassiek werk. Haar productie van Rossi’s Orfeo werd bekroond met de Grand Prix du Syndicat de la Critique en bij Opernhaus Zürich ensceneerde ze onder meer Hippolyte et Aricie, Orlando Paladino, Platée en Agrippina. Daarnaast regisseerde zij onder anderen Dialogues des Carmélites (Opernhaus Zürich en Semperoper Dresden), Pelléas et Mélisande (Bayerische Staatsoper München) en Parsifal (Glyndebourne Festival). Bij De Nationale Opera tekende zij eerder voor de regie van Donizetti’s Tudor-trilogie (Anna Bolena, Maria Stuarda, Roberto Devereux).

Annemieke Bosman in gesprek met actrice Marieke Heebink. Heebink speelt in de voorstelling De Architect bij ITA de rol van Sela, een architect op de top van haar carrière. Haar ambitie en drang om de beste te zijn kennen geen grenzen. Steen voor steen bouwde ze haar eigen succes, deels door gebruik te maken van de zwakheden van anderen. Wanneer de jonge en gepassioneerde Hilde haar wereld binnenstapt, vol dromen en ambities, wakkert ze een diep gevoel van onzekerheid aan bij de architect en brengt ze een gevaar met zich mee dat Sela’s wereld bedreigt. In De Architect worden ambitie en twijfel, macht en kwetsbaarheid, realiteit en dromen met elkaar verweven tot een intrigerend, psychologisch spel. Een stuk over een vrouw die balanceert op de rand van haar eigen maakbaarheid, de angst voor opvolging, existentiële twijfel en de dreiging van vergankelijkheid. Want wat is de echte prijs van succes? En is het werkelijk hoogmoed die komt voor de val? Marieke Heebink is sinds 1994 lid van het ITA Ensemble. Dit seizoen speelt Heebink in de premières van De Architect (regie Rebecca Frecknall) en Tijd voor geluk (regie Bianca van der Schoot), en in de reprise van De Wetten.

Annemieke Bosman in gesprek met Thomas Beijer. In zijn nieuwe boek Zolang de muziek klinkt, dat zich beweegt tussen luisteren, denken, analyse en verbeelding, onderzoekt Thomas Beijer wat we in muziek horen en hoe herinnering, verwachting en misverstand daarin voortdurend meespelen. Onderweg ontstaan verrassende verbanden met literatuur en andere kunstvormen. Zolang de muziek klinkt is een boek over vragen zonder eenduidig antwoord, met als terugkerend thema Thomas’ koppige verzet tegen het reduceren van wat zich niet laat reduceren. Maar bovenal laat Thomas zich drijven door nieuwsgierigheid en verwondering. Thomas Beijer is pianist, componist en schrijver. In 2017 debuteerde hij met de novelle Geen jalapeños. Sindsdien publiceerde hij essays en verhalen in verschillende tijdschriften en schreef hij voor film en theater. In Zolang de muziek klinkt brengt hij de twee werelden waarin hij zich begeeft – literatuur en muziek – samen.

Annemieke Bosman praat met schrijver Luuk Vulkers over zijn boek Alles lekt. Een deurklink, een briefje van tien euro: we vinden geregeld iets vies terwijl het in wezen onschuldig is. Ons verlangen naar een schoon bestaan kan het rationele overstemmen, en dat roept belangrijke vragen op over onze samenleving. Wat is schoon precies, wie bepaalt dat? Waar walgen we van, en wat zegt dat over ons? Hoe gaan we om met sloddervossen en neat freaks? Luuk Vulkers ontleedt het fascinerende fenomeen dat hemzelf ook ontregelde: smetvrees. Hij zoekt van Spakenburg tot New York naar antwoorden en beschouwt beeldende kunst en de Bijbel met dezelfde nieuwsgierigheid als reality-tv en internetcultuur. Luuk Vulkers (1994) studeerde kunstgeschiedenis in Amsterdam en creative writing in New York. Hij publiceerde in Trouw, De Groene Amsterdammer en de Nederlandse Boekengids, en won de Joost Zwagerman Essayprijs en de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek. Alles lekt is zijn literaire non-fictiedebuut.

Annemieke Bosman in gesprek met beeldend kunstenaar en dichter Iris Le Rütte. Deze zomer is in Museum Kranenburgh in Bergen werk van Le Rütte te zien in de tentoonstelling ‘Iris Le Rütte – Alles verandert, niets vergaat’. In de tentoonstelling staat het verschijnsel metamorfose – gedaanteverandering – centraal. ‘Iets wil veranderen’, schrijft Le Rütte zelf in een van haar gedichten. Verandering is een natuurwet: alles blijft, maar nooit in dezelfde vorm. Le Rütte kent twee belangrijke inspiratiebronnen: de natuur met haar enorme verscheidenheid aan vormen, en de verhalen uit de Metamorfosen van de Romeinse dichter Ovidius. Beide voeden haar verwondering over de wereld, die ze tot uiting brengt in een aansprekende en poëtische, figuratieve beeldtaal.  De beelden en tekeningen van Le Rütte kenmerken zich door een grote diversiteit aan vormen waarin mensfiguren, dieren, planten en dingen versmelten. Haar dierfiguren zijn veelal antropomorf: ze lijken menselijke emoties te tonen en met de toeschouwer te communiceren. Zijn het dieren of mensen, of allebei tegelijk? Aan deze verscheidenheid voegt de kunstenaar nog meer samensmeltingen toe. Zo laat ze benen uit schelpen tevoorschijn komen, of vrouwenlichamen overgaan in bloemen. Met deze hoogsteigen schepsels, maar ook met haar weergaven van figuren uit de mythologie die een metamorfose ondergingen, plaatst Le Rütte zich in een lange traditie en kiest ze tegelijkertijd voor eigenzinnige nieuwe invalshoeken.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Bert Natter.  De kersverse winnaar van de Libris Literatuur Prijs 2026. Hij kreeg vorige week deze prestigeuze prijs voor zijn roman Aan het einde van de oorlog. Natter krijgt de prijs voor de beste roman van het jaar omdat hij volgens de jury op "weergaloze wijze" laat zien dat de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog nog niet allemaal zijn verteld. "Op een meeslepende en filmische manier volgt Natter zijn personages", schrijft de jury. In een verhaal dat zich op 20 april 1945, een etmaal lang, in en rond een concentratiekamp afspeelt. Daar wordt naarstig gezocht naar de elfjarige vermiste zoon van de kampcommandant". Bert Natter debuteerde in 2008 met de roman Begeerte heeft ons aangeraakt, die werd bekroond met de Selexyz Debuutprijs en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. In 2015 verschenen Remington (longlist Libris Literatuur Prijs) en Goldberg (shortlist ECI Literatuurprijs), in 2018 gevolgd door Ze zullen denken dat we engelen zijn. In 2022 publiceerde hij het literaire non-fictieboek Leven met Lidewij.

Annemieke Bosman in gesprek met kunsthistoricus Michel Didier. Dit voor jaar verscheen zijn nieuwe boek Cultuuratlas van Amsterdam: De Pijp. De negentiende-eeuwse stadswijk De Pijp dankt zijn reputatie als Quartier Latin van Amsterdam aan de vele kunstopleidingen, van Quellinusschool tot Rijksakademie, maar ook aan de Tachtigers, de eerste avant-gardebeweging van Nederland. Het was een bij uitstek katholieke wijk, maar ook een joodse, en het Bijbels Museum is een van vele protestantse instituties. De theosofie bloeide er in de vorm van de Nieuwe Kunst, de Nederlandse Art Nouveau, en het socialisme in die van de Amsterdamse School. Het is een broedplaats van kunst, muziek en literatuur gebleven, van toneel, dans en kunstnijverheid. Befaamde romans van Cees Nooteboom, Oek de Jong en A.F.Th. van der Heijden spelen zich er af. Dit tweede deel van de Cultuuratlas van Amsterdam vormt een diepe bron van informatie voor de cultuurliefhebber, met 415 woon- en werksteden van schilders, schrijvers, componisten, regisseurs, architecten, acteurs en musici, van 1875 tot 2025. Waaronder Piet Mondriaan en Marlene Dumas, Willem Kloos en Gerard Reve, Eduard Jacobs en Boy Edgar. Eerder maakte Didier al een Cultuuratlas van Amsterdam: Oud-Zuid. Kunsthistoricus Michel Didier schreef ruim 500 artikelen over kunst, toegepaste kunst, film en fotografie in onder andere De Groene Amsterdammer en het Nieuw Israëlitisch Weekblad.

Annemieke Bosman praat met schrijver Ernest van der Kwast over zijn boek Schooljaren. Schooljaren is een coming-of-age verhaal over verlangen, dromen en grote veranderingen. Zoals Ernest van der Kwast in Mama Tandoori terugkeek op zijn jeugd, zo brengt hij in zijn nieuwe roman de middelbareschooltijd op hilarische en meeslepende wijze tot leven. Van schuifelen op het schoolfeest tot Apfelkorn drinken bij Duits, van overspannen docenten tot vieze vaders, van eerste zoen tot eindexamen. Bij de verwarming in de hal van hun school staan Ashraf, Mohamed, Dave, Erinç en de naamloze verteller. Ze drinken Capri-Sun, bespreken de benen van mevrouw Taconis en zoeken naar antwoorden op de grote vragen van het leven.  Ernest van der Kwast (1981) werd geboren in Mumbai, India. Hij brak door met zijn roman Mama Tandoori (2010), die in Nederland en Italië een bestseller werd met meer dan 100.000 verkochte exemplaren. Met De ijsmakers, waarvan de vertaalrechten aan negen landen zijn verkocht, won hij de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs. In 2020 verscheen Ilyas, een zinderende roman over het dilemma tussen hulp bieden aan anderen en kiezen voor jezelf.

Annemieke Bosman praat met fotograaf Hans van der Meer over het werk van Martin Parr, dat nu te zien is in Foam. Foam brengt een eerbetoon aan het ouvre van de Britse fotograaf Martin Parr met de tentoonstelling Very Modern and Rather Ugly. De tentoonstelling brengt een selectie van zijn meest iconische werken samen en viert Parrs onmiskenbare manier van kijken, zijn humoristische maatschappijkritische observaties en blijvende fascinatie voor de rol van fotografie in het dagelijks leven. Parr heeft voor het eerst in twintig jaar een museale solotentoonstelling in Nederland. Foam presenteert deze tentoonstelling ter nagedachtenis aan Martin Parr, naar aanleiding van zijn recente overlijden in december 2025.  Gedurende een carrière van meer dan vijf decennia groeide Martin Parr (1952–2025) uit tot een van de meest onderscheidende en invloedrijke figuren in de hedendaagse fotografie. Hij werd bekend om zijn gebruik van verzadigde kleuren, close-up composities, met een harde flitslicht en scherpzinnige, ironische blik. Waarmee hij de alledaagse rituelen, gedragingen en gewoonten van het moderne leven vast legde.  Parr werd gevierd voor zijn vaardigheid om het bekende vreemd te maken en het ogenschijnlijk saaie interessant.  Met zijn levendige visuele taal transformeerde hij alledaagse scènes tot scherpe reflecties op de moderne samenleving. Centrale thema’s in zijn levenswerk zijn consumptie, culturele identiteit, toerisme en klasse; onderwerpen die hij gedurende decennia zowel nationaal als internationaal onderzocht. Zijn kenmerkende benadering van onderwerpen, langdurige projecten en herkenbare fotografische stijl hebben hem tot een blijvend referentiepunt gemaakt voor jongere generaties fotografen. Parr documenteerde niet alleen het hedendaagse leven; hij daagde kijkers ook uit om het anders te zien.   De tentoonstelling Very Modern and Rather Ugly toont de iconische serie Common Sense (1999), een installatie van 270 kleurrrijke close-upfoto’s die inzoomen op de wereldwijde consumptiecultuur; van fastfood en toeristische locaties tot persoonlijke decoraties en sociale stereotypen. De serie Autoportrait (2002) brengt drie decennia aan portretten van Martin Parr samen, gemaakt door straatfotografen, studiofotografen en fotohokjes over de hele wereld, waarmee hij de vele vormen, stijlen en tradities van de mondiale portretfotografie belicht. Bezoekers kunnen ook kennismaken met The Non-Conformists (mid-1970), zijn vroege zwart-wit documentatie van landelijke Engelse gemeenschappen, en zijn doorbraakserie The Last Resort (1983-85), die Parrs overgang naar kleur markeert en zijn focus op de Britse kust. Naast de fotoseries bevat de tentoonstelling ook een leeshoek waar bezoekers zich kunnen verdiepen in Parrs talrijke publicaties.  Martin Parr (1952-2025) is geboren in Epsom, Verenigd Koninkrijk, en studeerde fotografie aan de Manchester Polytechnic. In 1994 werd Parr lid van Magnum Photos, en van 2013 tot 2017 was hij voorzitter van het agentschap. Naast zijn fotografie praktijk was hij actief als curator, redacteur en professor. Met meer dan 150 door hemzelf gepubliceerde boeken en nog eens 30 fotografieboeken die hij redactioneel,samenstelde liet Parr een blijvende nalatenschap achter. Zijn werk is opgenomen in de collecties van vele toonaangevende musea wereldwijd, van Tate in het Verenigd Koninkrijk tot het Centre Pompidou in Parijs en het Museum of Modern Art in New York. In 2017 werd in Bristol de Martin Parr Foundation opgericht om opkomende, gevestigde en onderbelichte fotografen te ondersteunen die zich in hun werk richten op Groot-Brittannië en Ierland.

Annemieke Bosman in gesprek met Tom Ooms, programmeur bij cinema LAB111 in Amsterdam. Ooms komt praten over de re-release van de legendarische film Amadeus. Miloš Formans Amadeus wordt beschouwd als één van de meest geprezen muzikale biopics ooit gemaakt en blijft een tijdloze meditatie over talent, afgunst en de pijnlijke kloof tussen middelmatigheid en meesterwerk. Het leven van Wolfgang Amadeus Mozart (Tom Hulce) ontvouwt zich via het vergiftigde perspectief van zijn tijdgenoot en hofcomponist Antonio Salieri (F. Murray Abrahams in dé rol van zijn carrière). In zijn verbitterde terugblik beschrijft Salieri hoe hij op het hoogtepunt van zijn roem door de jonge Mozart muzikaal wordt vernederd, wat uitmondt in een obsessieve poging diens genie te ondermijnen. Daarnaast is Amadeus een uitbundig zintuiglijk spektakel, waarin Mozarts muziek, de theatrale enscenering, de rijke kostuums en de visuele pracht van het achttiende-eeuwse Wenen samensmelten tot pure cinema. De film won acht Oscars, waaronder Beste Film, Beste Regisseur en Beste Mannelijke Bijrol, en keert nu in een 4K-restauratie door de Academy of Motion Picture Arts and Sciences voor het eerst sinds de oorspronkelijke release terug naar de bioscoop in zijn originele theatrical cut. Te zien vanaf donderdag 7 mei!