Opium

Annemieke Bosman praat met dichter Anne Vegter over haar nieuwe bundel Projectmedewerkers. Daarnaast vormt Anne dit jaar samen met dichters Alara Adilow en Hélène Gelèns de jury voor de Grote Poëzieprijs 2026. In Opium onthult ze vanavond welke dichter als tweede kans maakt op die prestigieuze prijs. Een stabat mater – zo laat de poëzie van Anne Vegter in Projectmedewerkers zich misschien het best omschrijven. Of moeten we haar gedichten als lyrische familieopstellingen interpreteren? Want hoe verhoudt de moeder zich tot de voormoeders? En hoe verhoudt ze zich tot de zoon, de zonen en zichzelf? Vegter verzet de stoelen, steeds opnieuw, tot een veelkantig beeld ontstaat van complexe gezinsdynamiek in een stressvolle wereld. Anne Vegter (1958) is auteur van dichtbundels, kinderboeken, theatermonologen en verhalen. Ze ontving talrijke literaire prijzen, waaronder de Anna Blaman Prijs in 2004 voor haar hele oeuvre en de Ida Gerhardt Poëzieprijs in 2022. Van 2013 tot 2017 was ze Dichter des Vaderlands; in 2021 en in 2022 stadsdichter van Rotterdam.

Leonard Evers in gesprek met filmregisseur Mark Bakker. Bakker regisseerde de documentaire The Road to Fenix. Daarin wordt de lange, soms kronkelige maar altijd interessante weg getoond van de historische Rotterdamse havenloods naar een sprankelende nieuwe museale aanwinst voor heel Nederland, waar inmiddels al meer dan 300.000 bezoekers van genoten hebben. Vijf jaar lang filmden de makers het proces van het kunstmuseum over migratie in wording achter de schermen, van de eerste schets tot de koninklijke opening, met alle strubbelingen, dilemma’s en successen daartussen. De film over het nieuwste icoon van de Maasstad beleeft zijn wereldpremière op het International Film Festival Rotterdam. Mark Bakker maakte portretten van Karsu, Karin Bloemen, Paul van Vliet en Jan Rot. Ook verzorgde hij de camera bij de veelgeprezen documentaire over voetbalclub Ajax: Daar hoorden zij engelen zingen van regisseur Roel van Dalen.

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Maasja Ooms over haar nieuwe film Mijn woord tegen het mijne. Een op de tien mensen hoort stemmen. In Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms – bekend van het invloedrijke drieluik Alicia, Jason, Rotjochies – maken we kennis met vijf mensen die leven met dit fenomeen. Iemand heeft één stem, een ander negentien. De ene stem wil beschermen, de ander beschadigen. De hoofdpersonen bevinden zich in een therapeutische setting, waar een psychiater – voor de kijker buiten beeld ­– een gesprek leidt over, maar ook mét hun stemmen. Wie zijn ze? Waarom zijn ze zo vijandig? Wat willen ze eigenlijk? Deze revolutionair andere benadering opent deuren naar meer inzicht en acceptatie van wat zich in hun hoofd afspeelt. De film Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms is vanaf donderdag in de bioscopen te zien en won eerder de IDFA Award for Beste Nederlandse film en de Audience Award op het InScience Filmfestival. Afgelopen week werd de film op het prestigieuze One World Festival in Praag bekroond met de hoofdprijs in de internationale competitie.

Annemieke Bosman praat met schrijver, muzikant en journalist Aakfe Romeijn. Zij stelde de bundel Eet meer mensenvlees samen waarvoor ze haar favoriete verhalen van schrijver F. Bordewijk uitkoos en van een inleiding voorzag. Grondwerker-goulash, Sovjetworst, Ambassadeurskop: de kannibalistische gerechten die Bordewijk de lezer voorschotelt in zijn verhaal Eet meer mensenvlees zijn al even hilarisch als verontrustend, en laten precies zien wat Bordewijks verhalen zo sterk maakt: de hoekige stijl, rijke fantasie, duistere humor en onversneden maatschappijkritiek. Bordewijk werd bekend met zijn romans, maar zijn oeuvre omvat eveneens tientallen kortverhalen, die uitwaaieren van magisch realisme tot vlijmscherpe klucht. Van gebouwen die tot leven komen en de hoofdrol overnemen tot tragikomische kijkjes achter de schermen van de vooroorlogse advocatenpraktijk – om steeds maar weer terug te komen bij Bordewijks grootste fascinatie: de diepzwarte randjes van de menselijke geest.

Annemieke Bosman in gesprek met Saskia Bak, directeur van Museum Arnhem. Dit voorjaar is in Museum Arnhem de tentoonstelling Naakt dat raakt. Daarin zie je hoe kunstenaars het naakte lichaam gebruiken om thema's als vrijheid, identiteit en ongelijkheid te bespreken. Je ziet geen perfecte of bewerkte lichamen, maar echte mensen, met alle zogenaamde oneffenheden die daarbij horen. Soms zijn de beelden mooi, soms ongemakkelijk, maar ze laten je altijd nadenken over hoe we naar onszelf en naar anderen kijken. De tentoonstelling Naakt dat raakt toont kunst van 1920 tot nu: van schilderijen tot hedendaagse fotografie en performances van kunstenaars als Louise Bourgeois, Bas Kosters, Carla van de Puttelaar, Erwin Olaf en Nan Goldin.

Annemieke Bosman in gesprek met podcastmaker Sara de Monchy. Sara de Monchy volgt in de nieuwe NTR-podcast De Rolverdeling een jaar lang vijf kinderen uit een groep 8 van de basisschool vlakbij de havens van Rotterdam, waar de kinderen van de havendirecteur en de dokwerkers samen in één klas zitten. terwijl om de hoek de grote containers op de schepen worden geladen, is de klas hard bezig met de voorbereidingen van de groep 8 musical. Wie krijg welke rol? En hoe bepaalt deze rol de plek die ze later zullen innemen? Sara de Monchy is bekend van de succesvolle kinderpodcast Sara's mysteries. Daarin helpt ze kinderen met het oplossen van geheimzinnige vraagstukken uit hun eigen leven, bijvoorbeeld wie de vader is van een nestje kittens of waar een donkere tunnel naartoe leidt.

Annemieke Bosman praat met beeldend kunstenaar Nicky Assmann en conservator Quirine van der Meer Mohr over de tentoonstelling Water en Licht, die te zien is in het Dordrechts Museum. Dankzij een unieke samenwerking met het Yale Center for British Art in New Haven, Verenigde Staten, komen veertien werken van J. M. W. Turner naar Dordrecht. Deze uitzonderlijke collectie is nog nooit eerder in Nederland te zien geweest. Hoogtepunt in de tentoonstelling is het beroemde schilderij Dort or Dordrecht: The Dort Packet-Boat from Rotterdam Becalmed (1818). Voor het eerst keert dit spectaculaire gezicht op Dordrecht terug naar de plek waar het is ontstaan. De tentoonstelling presenteert Turner als een schilder van het water, van kalme rivieren tot de gevaren van de wilde zee en de kwetsbare positie van de mens tegenover de krachtige natuur.   Turner vormt het eerste deel van het tweeluik Water en Licht. Het tweede deel brengt de bezoeker naar het heden met werk van Nicky Assmann (1980). Net als Turner onderzoekt zij de aantrekkingskracht én de kracht van de natuur. Assmann creëert dynamische lichtinstallaties die bezoekers volledig onderdompelen in een omgeving die alle zintuigen prikkelt. In combinatie met hoogtepunten uit Assmanns meermaals bekroonde oeuvre, toont het Dordrechts Museum een gloednieuwe monumentale lichtinstallatie rond een glazen sculptuur, die in de ruimte hangt als een veelkleurig hemellichaam.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Ellen de Bruin. Vorige week verscheen de nieuwste roman van Ellen de Bruin: De butler van God. Een roman die draait om kunst. Om het geld dat ermee te verdienen valt, om de status en aandacht die ermee te verkrijgen zijn, om de schimmige spelletjes die ermee zijn te spelen en natuurlijk om de inspiratie, de schoonheid en de troost. In deze roman reizen we van Amsterdam naar Berlijn, Parijs en vooral Venetië. We volgen een klimaatactivist die niet met soep wil gooien, een afgewezen tekenares die van haar kunst wi leven, een rijke maar onvervulde galeriehoudster, en andere mensen die proberen te manifesteren in de keiharde internationale kunstwereld. Ellen de Bruin is redacteur wetenschap bij NRC. Met haar debuutroman Onder het ijs won ze de Anton Wachterprijs. Haar tweede roman Kraaien in het paradijs kreeg lovende kritieken.

Annemieke Bosman in gesprek met Michael Middelkoop, filmregisseur en scenarioschrijver. Middelkoop won twee jaar geleden een Gouden Kalf voor zijn film Dit is geen Kerstfilm. Sinds vorige week draait zijn nieuwe film Vakkenvullers XL in de Nederlandse bioscoop. Vakkenvullers begon als serie. Over rellen, opgroeien en vriendschap tussen de schappen. Een tegendraadse reeks die succes vond omdat jong online Nederland hun eigen taal hoorde. Nu is er een bioscoopversie. Vakkenvullers XL is een frisse komedie die onbeschaamd jong is, eigenzinnig in toon en met absurde humor onze tijdgeest duidt. Over opgroeien, van je fouten leren, vriendschap en vooral: een jeugdig anti-establishment.

Annemieke Bosman praat met schrijver en journalist Mina Etemad over haar boek De Zangvogel. De Zangvogel is een literair memoir over Iran. Ruim dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran. Maar de grond, de taal en de mensen heeft ze nooit losgelaten. Wat ben je het leven verschuldigd als jij in meer vrijheid mag leven dan de inwoners van je vaderland? Die vraag blijft haar achtervolgen – als schuldgevoel, als gemis, als plicht. Tijdens de ‘Vrouw Leven Vrijheid’-protesten in 2022 groeit bij haar het verlangen om iets te doen voor de mensen die ze heeft achtergelaten. In dit literaire memoir onderzoekt ze wat het betekent om je land te ontvluchten, en om niet terug te kunnen keren. Een indrukwekkend verhaal over familie, over de druk van verwachtingen, over zingeving – en over de rust en voldoening die Mina vindt in het zorgen voor dieren, wanneer woorden tekortschieten.’