Opium

Annemieke Bosman praat met fotograaf, filmmaker en beeldend kunstenaar Tina Farifteh over haar documentaireserie Tina in Sexbierum. De Iraans-Nederlandse Tina Farifteh woont sinds vier jaar in het Friese Sexbierum. Het is vervreemdend, grappig, ze ontmoet er andersoortige mensen, die meer op haar lijken dan ze vooraf dacht. Toch voelt ze zich meer ontworteld dan ooit en verlangt ze naar een plek waar ze hoort en mag zijn. Maar is dat wel mogelijk? In de driedelige documentaireserie Tina in Sexbierum onderzoekt Tina op ontroerende en soms schurende wijze hoe het kan dat we in de samenleving zo ver van elkaar af zijn komen te staan, terwijl we uiteindelijk allemaal hetzelfde verlangen naar een thuis hebben. Tina Farifteh verhuisde naar Friesland omdat ze in Amsterdam geen betaalbare woning meer kon vinden. Haar vrienden vertrokken naar waar ze vandaan kwamen, maar zij kon niet terug naar Teheran. Ze wordt geconfronteerd met vreemde blikken en vooroordelen van haar dorpsgenoten over ‘import’, maar ook met haar eigen aannames over het platteland en met hoe gesloten haar Amsterdamse bubbel is. In Tina in Sexbierum leiden de twee werelden die bij elkaar komen tot eerlijke en soms confronterende ontmoetingen. Tina gaat in gesprek met haar dorpsgenoten, van de burgemeester tot de postbode, fietsenmaker en huisarts. Drum- en showfanfare Door Samenwerking Groot leert haar dat samenwerken een vaardigheid is die je moet leren. En er ontstaat een hechte vriendschap met haar 83-jarige dorpsgenoot, oud-boer Auke, met wie ze wekelijks koffie drinkt. Tina leert de kleine gemeenschap steeds beter kennen en ontdekt wat samenleven en voor elkaar zorgen betekent. Juist door met humor en lichtheid naar elkaar te kijken, beginnen Tina én de dorpsgenoten van elkaar te leren, ondanks de verschillen. Tina in Sexbierum is een persoonlijke en ontwapenende documentaireserie over ontheemding, onthechting, het verlangen naar een thuis en tegelijkertijd het onvermogen om je thuis te voelen in een maatschappij die je continu existentieel afwijst. De driedelige serie is onderdeel van het gelijknamige transmediale project. Tina Farifteh: 'Het meest radicale wat je kunt doen, als je denkt dat je tegenover elkaar staat, is met de ander praten. In plaats van meegaan in ‘wij’ en ‘zij’ doe ik een poging om er ‘ons’ van te maken.' Tina Farifteh (1982, Teheran, Iran) is fotograaf, filmmaker en beeldend kunstenaar. Ze onderzoekt in haar werk de impact van machtsstructuren op het leven van gewone mensen. Op haar dertiende kwam ze vanuit Teheran naar Nederland, in 2021 studeerde ze af aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Haar documentaire Kitten of Vluchteling? (VPRO, 2023) werd bekroond met de Eerste Prijs voor Storytelling van de Zilveren Camera. Voor Document Nederland 2025, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, fotografeerde en filmde Tina Farifteh het Nederlandse asielsysteem. In het kader van BredaPhoto maakte ze samen met lichtkunstenaar Boris Acket de installatie Toen ik de zon en de maan tegelijk zag (2024). Het werk is aangekocht door het Fries Museum en sinds mei 2025 te zien in de gelijknamige solotentoonstelling in Leeuwarden. De installatie is het eerste onderdeel van transmediaal project Tina in Sexbierum. Tina in Sexbierum is een productie van Prospektor in coproductie met VPRO en in samenwerking met Omrop Fryslân. Deze serie is tot stand gekomen met steun van het NPO-fonds.  Tina in Sexbierum, vanaf donderdag 7 mei, 21.20 uur, VPRO, NPO 3 en volledig te streamen op NPO Start.

Beitske de Jong in gesprek met regisseur en theatermaker Céline Talens Nagasaka.  In het kader van Theater na de Dam maakt Céline Talens Nagasaka de voorstelling Uit liefde, geïnspireerd op haar eigen familiegeschiedenis, een voorstelling over Japans-Indische kinderen geboren na de Japanse bezetting van Indonesië en over het 'leven in de schaduw'. Uit liefde is een zoektocht die langs begrippen als slachtoffer- en daderschap, liefde en vijandschap voert. Je volgt twee vrienden op een reis door Japan, de hippe reisbestemming en tegelijkertijd voedingsbodem voor een reis die voorbij gaat aan de toeristische trekpleisters. Geïnspireerd door de tekst Lof der Schaduw (1933) van Junichiro Tanizaki, Céline’s eigen Japans-Indische roots en gebruikmakend van licht en schaduw, van video en tekst, vormen fictie en documentair materiaal een nieuw herdenkingsritueel.

Annemieke Bosman praat met illustrator Floor Rieder over haar werk naar aanleiding van de tentoonstellling Kras, kras, kras in de Kunsthal Rotterdam. Hier is een overzicht van haar illustraties te zien. Met zwarte verf op glas en een scherpe etspen krast illustrator Floor Rieder haar werelden laag voor laag tevoorschijn. Waar zij krast, verschijnt licht. Vanaf zaterdag 21 maart is haar werk te zien in de tentoonstelling Krassen, krassen, krassen in HAL 7 van Kunsthal Rotterdam. Haar illustraties voor nieuwe uitgaven van de klassiekers Alice in Wonderland en Peter Pan zijn te zien, en bezoekers van alle leeftijden kunnen zelf aan de slag. Rieders werk is direct herkenbaar, krachtig en grafisch, en tegelijk sprookjesachtig en vol verrassende details. Ze schildert glazen platen volledig zwart en werkt haar voorstellingen eerst zorgvuldig uit. Dan begint het krassen: lijn voor lijn verwijdert ze de verf en brengt zo licht in het beeld. Het sterke zwart-witcontrast vormt de basis van haar beeldtaal, waarna ze digitaal kleur toevoegt voor extra sfeer en diepte. Rieder geeft klassieke verhalen een eigentijdse uitstraling, zoals Peter Pan die opduikt in een hoodie. Zelf krassen In de tentoonstelling volgen bezoekers dit proces van dichtbij. Originele glasplaten tonen hoe een afbeelding groeit, schetsen onthullen hoe ideeën ontstaan en storyboards laten zien hoe de illustraties uiteindelijk samen een boek vormen. Daarnaast kunnen bezoekers van alle leeftijden zelf aan de slag: de krastechniek uitproberen, een eigen illustratie maken en ontdekken hoe licht een beeld tot leven brengt. Ze ontwerpen een kaart van hun eigen Nooitland, projecteren figuren uit Peter Pan en Alice in Wonderland en gaan met een speurkaart op zoek naar kleine, verrassende details in de ruimte. Floor Rieder Floor Rieder (1985, Zwolle) studeerde Illustratie aan ArtEZ in Zwolle. In 2013 brak zij door met haar illustraties voor Het raadsel van alles wat leeft van Jan Paul Schutten, waarvoor zij onder meer een Gouden Penseel ontving. Sindsdien illustreerde zij klassiekers als Alice in Wonderland en Peter Pan en bouwde zij een breed oeuvre op: van geïllustreerde recensies voor onder andere de Volkskrant tot wandschilderingen en decors voor theater en televisie.

Op 23 april werd de winnaar van De Grote Poëzieprijs 2026 bekend gemaakt tijdens een live-uitzending van Opium vanuit het Veerhuis in Rotterdam.  Annemieke Bosman gaat in gesprek met winnaar Samuel Vriezen en dichter en schrijver Iduna Paalman.

Annemieke Bosman in gesprek met toneelschrijvers Joeri Heegstra en Max Wind. Voor het Nationale Theater schrijven zij de nieuwe voorstelling Operation Hellfire van theaterregisseur Eric de Vroedt, een politieke thriller over het Internationaal Strafhof over de vraag: werkt het internationaal recht écht voor iedereen?  Operation Hellfire is een politieke satire waarin recht, macht en moraal hard botsen. Een ‘what-if’ die angstig dicht bij de werkelijkheid komt. Ter ere van het 25-jarig bestaan van het Internationaal Strafhof (ICC), organiseert de premier van Nederland een internationale top. Eregast is een oud-president van Amerika. Maar dan gebeurt het ondenkbare. Direct na zijn speech wordt hij gearresteerd door het Strafhof. Live op tv, voor het oog van de wereld. De reactie uit Washington volgt razendsnel. De American Service-Members’ Protection Act wordt geactiveerd: een wet die Amerikanen beschermt tegen vervolging door het Strafhof. Zelfs als dat een aanval op Nederland betekent. Het Strafhof weigert te buigen. De spanning stijgt, de wereld kijkt toe, de druk op Den Haag wordt steeds groter. Hoever durft Nederland te gaan om vrede en recht te verdedigen?

Annemieke Bosman praat met schrijver Mohammed Benzakour over zijn boek "Het lied van Agilouz". Als Mohammed Benzakour verneemt dat zijn moeder nooit meer volledig zal genezen van een herseninfarct, wandelt hij terneergeslagen door het park. Plots hoort hij een jubelend geluid dat hij nauwelijks kan thuisbrengen. Vanuit een boomtop kwinkeleert een vogeltje alsof het hem wil verleiden. Benzakour vergeet voor even zijn verdriet. Tussen hem en het vogeltje, dat hij Agilouz noemt, ontstaat een ongewone vriendschap. Vol overgave stort Benzakour zich op het vogelen. De koekoek, het winterkoninkje, het prachtvinkje; steeds weer raakt hij verliefd. Hij leest, hij gluurt, hij peinst, hij fantaseert. Wanneer hij hoort dat er in vogelparadijs Indonesië méér exemplaren in kooitjes zitten dan er rondvliegen, besluit hij daar eigenhandig wat aan te doen en pakt de koffers. Maar hoe verstandig is dat? Kunnen die vogels in het wild wel overleven? Is het wel zo kies om andermans vogels stiekem los te laten?

Annemieke Bosman in gesprek met Pieter van Huystee. In de nieuwe documentaire De Indische Tafel, Jongens van de Japanse kampen, volgt Pieter van Huystee een groep mannen van in de negentig die wekelijks samenkomen voor hun Indonesische lunch. Zij blikken voor het eerst openhartig terug op hun jeugd in de Japanse kampen in het voormalig Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog, een periode die ze hun hele leven grotendeels stil hebben gehouden. De film biedt een indringend en persoonlijk perspectief op herinneringen aan oorlog, koloniale macht en de impact daarvan op generaties.  Pieter van Huystee is documentairemaker en producent en geldt als een van de toonaangevende stemmen binnen de Nederlandse documentaire wereld. Eerder maakte Van Huystee de documentaire Als ik mijn ogen sluit. leven met de Japanse kampen, waarin hij vrouwen en kinderen aan het woord laat, die de Japanse kampen in Nederlands-Indië hebben meegemaakt? Welke wonden en trauma’s zijn daarbij achtergebleven en hoe zijn ze daar tijdens hun leven mee omgegaan?  De Indische Tafel, Jongens van de Japanse kampen ging in première tijdens het Movies that Matter Festival, en is sinds 2 april te zien in de bioscopen.

Annemieke Bosman praat met literair journalist Hans Bouman over het oeuvre van de Engelse schrijver Julian Barnes. De aanleiding is Vertrek(punt), het boek waarmee Barnes zijn schrijfcarrière afsluit. Vertrek(punt) is het aangekondigde slotakkoord van een rijk, veelzijdig oeuvre, een boek over oude vrienden en de naderende dood, over herinnering en waarheid en hoe die twee constant in elkaar grijpen. Julian Barnes op z’n best, en een absoluut hoogtepunt in het oeuvre van de schrijver van onder andere ‘Het enige verhaal’ en ‘Alsof het voorbij is’. Twee dingen alvast: 1. Er komt heus een verhaal (of een verhaal binnen het verhaal), maar nog niet; en 2. Dit is mijn laatste boek.’ De jeugdliefde tussen Stephen en Jean vlamt na 40 jaar weer op; Julian heeft er opnieuw een hand in. Van het een komt het ander, en vlak daarna is hij getuige op hun trouwerij. Maar hoe betrouwbaar is Julian – als vriend, als geschiedschrijver, als verteller? Het feilbare geheugen, de ongrijpbare waarheid, de manipulaties van de schrijver: Vertrek(punt) stipt bondig maar elegant de grote thema’s aan van een heel (schrijvers)- leven. Een leven met een naderend einde, dat Barnes – geheel in karakter – stoïcijns probeert tegemoet te treden. En hoe het afloopt met Stephen en Jean? ‘Ik vertel je de rest een andere keer.’

Annemieke Bosman praat met straatkunstenaar Frank de Ruwe, beter bekend als Streetart Frankey, over zijn leven en werk. Aanleiding is de documentaire Streetart Frankey van Peter Wingender, die vanaf aanstaande donderdag in de bioscoop te zien is. Met zijn urban interventies verrast Streetart Frankey de stad met werk dat tot de verbeelding spreekt. Hij tovert daarmee glimlachen op vele gezichten, maar de drijfveer erachter is serieuzer dan het lijkt. Wat begint als luchtige speldenprikjes in het straatbeeld, groeit uit tot een zoektocht: hoe blijf je lichtvoetig als vrijheid en democratie steeds meer onder druk komen te staan? Van Amsterdam tot New York volgt de film een kunstenaar die met flair, humor en jeugdige overmoed zijn plek zoekt tussen straat en museum, grap en statement.

Annemieke Bosman in gesprek met Lieke Wijnia, voormalig hoofd collectie bij Stedelijk Museum Schiedam en een van de curatoren van de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie Frits, Marie en Rotraut. Dit voorjaar is in het Stedelijk Museum Schiedam de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie Frits, Marie en Rotraut te zien. Daarin wordt voor het eerst de oeuvres samengebracht van de familie Klein, bestaande uit Yves Klein (1928 – 1962), zijn ouders Frits Klein (1898 – 1990) en Marie Raymond (1908 - 1988), en zijn vrouw Rotraut Uecker (1938). Terwijl Yves Klein wereldberoemd werd met zijn iconische monochrome schilderijen, weten minder mensen dat zijn familieleden ook succesvolle kunstenaars waren met passie voor kleur en de kosmos. Ook minder bekend is dat de ouders van Yves Klein naast de Franse ook de Nederlandse nationaliteit hadden, waardoor er altijd een band met Nederland is geweest. In de tentoonstelling komt niet alleen de artistieke uitwisseling tussen de familieleden naar voren, maar ook de connecties van de familie Klein met Nederland, en in het bijzonder met Stedelijk Museum Schiedam, dat een aantal werken van Frits Klein in de collectie heeft. In deze tentoonstelling zijn, voor het eerst sinds 65 jaar in Nederland, circa dertig werken van Yves Klein te zien en veertig werken van zijn familieleden.