Voorproevers

Germaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon ooit bang was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een salon waar iedereen die ertoe deed graag kwam. Bovendien was ze een veelgelezen en scherpzinnig schrijver, een Europees georiënteerde intellectueel en – zo betoogt Margot Dijkgraaf in haar biografie van Madame de Staël – een feministe avant la lettre.

Dezer dagen verdrinken we in de oceaan van content, die de streamingindustrie ons voorschotelt. Films, series, documentaires zijn zo toegankelijk geworden dat ze bijna alle betekenis verliezen. Ooit was het anders. Films waren zorgvuldig uit te kiezen, uit de schappen van de videotheek. Over zijn liefde voor die videotheek en de VHS-banden die hij er huurde, schreef Thomas Heerma van Voss 'VHS', een boekje in de reeks 'Mijn eerste liefde'.

Van eenzaamheid en gebrek aan sociale steun ga je sneller dood dan van roken of obesitas. Sociaal gezonde mensen leven langer en gelukkiger, maar onze sociale gezondheid staat onder druk, een groeiende groep mensen voelt zich niet meer verbonden met anderen. Met behulp van inzichten uit de psychologie, de medische wetenschap en de neurowetenschap zoekt Ap Dijksterhuis naar oplossingen in zijn boek 'Naar een nieuw samen'.

Ooit verrees in Ieper wat het Walhalla van de spraaktechnologie had moeten worden: Flanders Language Valley, het zandkasteel van lokale helden Jo Lernout en Hauspie. Nu is er de film 'Dust' van regisseur Anke Blondé. Fictie over universele thema's als hoogmoed en val maar toch enigszins geïnspireerd door het Icarusverhaal van Jo en Pol. Met journalist Ellen Vermorgen van De Tijd duiken we weer even in het echte verhaal van Lernout & Hauspie.

Om werkende ouders te ondersteunen, bestaat er een netwerk van kinderdagverblijven. En toch is het hàrd zoeken naar een crèche. Want crèches vinden geen personeel. Hoe komt dat? Hoe is dat voor je kindje? Hoe voor de kinderbegeleiders? Om daar zicht op te krijgen, ging onderzoeker aan de KdG-hogeschool Dietlinde Willockx 1 jaar werken in de opvang. Annemie Peeters doet dat ook, een halve dag per week als flexi-jobber in Koekeloere, het Antwerpse kinderdagverblijf van Greetje Claes.

Weinig vrouwen in de geschiedenis die zo tot de verbeelding spreken als Jeanne d'Arc, maar net daarom zijn er ook veel misvattingen over haar. Was ze wel een eenvoudig boerenmeisje? Hoorde ze stemmen? Hoe vaak trok ze geharnast en te paard ten strijde? Waarom is ze eigenlijk heilig verklaard? Veel vragen, en gelukkig ook veel antwoorden dankzij het boek van Edward De Maesschalck met de toepasselijke titel 'Jeanne d'Arc'. Hij dook opnieuw in de bronnen en laat haar ook zelf aan het woord.

Jean-Pierre & Luc Dardenne zijn filmmakers, en vooral ook broers. Ze worden altijd in één adem genoemd. Zo hard, dat veel mensen hun voornamen niet kennen, maar ze samen de voornaam ‘Broers’ lijken te krijgen. Want de Broers Dardenne, die maken uitzonderlijke films en winnen daar uitzonderlijk veel prijzen en lof mee. Films die soms de wereld verbeteren, zonder te moraliseren. Tijd dus, voor een boek over hen - dacht Wouter Hessels:. 'Denken in het donker met Jean-Pierre & Luc Dardenne'.

Bacteriën zijn meestal ver van ons bed tot we er ziek van worden. Of - tot je ze tot een ‘ik’-persoon in een verhaal maakt. In haar boek 'Er werd eens' neemt theater- en cidermaker Britt Bakker de lezer mee naar het prilste begin van ons bestaan, ons oudste voorouderschap. Een tijd waarin bacteriën op wonderlijke wijze de wereld schiepen zoals we die vandaag kennen.

Vijftig jaar nadat de Dolle Mina’s op straat kwamen met de leuze ‘Baas in eigen buik' zou je kunnen denken dat hun werk gedaan is. Maar dan zou er geen boek verschijnen met diezelfde titel. Vruchtbaarheid wordt nog steeds getekend door onrecht: de criminalisering van abortus, hogere moeder- en babysterfte bij mensen van kleur en opstapelend bewijs van grensoverschrijdend gedrag in de geboortezorg. Filosoof en vroedvrouw Rodante van der Waal pleit voor ‘reproductieve rechtvaardigheid’.

Wat als we àlles wat we in onze handen krijgen gaan bekijken als een geschenk? En hoe verandert dit dan onze kijk op ons eten, onze kleren, ons werk? Botanicus Robin Wall Kimmerer verkent in haar boek ‘Geschenken van het krentenboompje’ de geschenkeconomie, gebaseerd op wederkerigheid en overvloed. Een andere manier om te kijken naar consumptie(goederen) en naar onze relatie met de natuur. Filosoof Linde De Vroey las het boek.