DS Vandaag

Verschillende Europese landen sturen troepen naar Groenland. Want de Amerikaanse president Donald Trump houdt voet bij stuk: hij moet en zal Groenland bezitten. Een absurde situatie, want zowel Denemarken als de VS zijn lid van de NAVO. Maar voor hoe lang nog? Betekent dit het einde van de NAVO? Waarom blijft Trump vasthouden aan het annexeren van Groenland? “Groenland is strategisch erg belangrijk,” zegt buitenlandjournalist Dominique Minten. “Door de klimaatverandering ontstaan er nieuwe vaarroutes en militaire kansen rond Groenland. Maar er speelt meer: in de Groenlandse bodem zitten zeldzame aardmetalen, cruciaal voor de energietransitie en militaire technologie. Trump wil die grondstoffen veiligstellen – en tegelijk geschiedenis schrijven door Amerika’s grondgebied uit te breiden.” De Denen, de Zweden, de Duitsers, de Noren en de Fransen sturen allemaal troepen naar Groenland. “Maar zijn die militairen daar om Groenland te helpen beveiligen tegen de zogezegde dreiging van China en Rusland? Of zijn ze daar om, indien nodig, de Amerikanen te bevechten?” vraagt Dominique Minten zich af. In het laatste geval betekent dit het einde van de NAVO. Maar is die niet al een stille dood aan het sterven? Journalist Dominique Minten | Presentatie Alexander Lippeveld | Redactie Alexander Lippeveld, Sofie Steenhaut, Gijs op 't Roodt | Eindredactie Sofie Steenhaut | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een eerste grote groep van ongeveer 20.000 werklozen krijgt al sinds 1 januari geen uitkering meer, en er volgen er nog. Bij heel wat OCMW’s is het nu al doorwerken, want veel van die mensen vragen nu een leefloon. Meer dan gedacht? De beperking van de werkloosheid wordt wel eens één groot sociaal experiment genoemd. Want wat zal er met die bijna 200.000 mensen gebeuren die het komende anderhalf jaar hun uitkering verliezen? Zullen die een leefloon krijgen? Of krijgen we hen aan het werk? Nu het nieuwe jaar twee weken ver is, hebben sommige OCMW’s zich al danig in hun koffie verslikt, want: “De eerste dinsdag van het jaar waren er in Charleroi al 500 aanvragen voor een leefloon ingediend, op een totaal van 1.300 mensen die in januari hun uitkering verliezen”, vertelt Tine Reynaers van onze economieredactie. “Dat is toch al heel wat.” “Wie als eersten zonder uitkering vallen, zijn de mensen die al 20 jaar werkloos zijn”, vertelt Wetstraatredacteur Bart Dobbelaere. “Ik weet niet of het bewust was, maar minister van Arbeid David Clarinval zei me: als die mensen in de media komen, zal de meerderheid van de bevolking het wel terecht vinden dat zij geen uitkering meer krijgen. Je zou dat ook een zeer cynische redenering kunnen noemen, ja.” Hoe loopt het met die belangrijke hervorming van de regering De Wever? En is die echt definitief verworven, of kan er nog een verrassing uit de bus komen? CREDITS Journalisten Tine Reynaers, Bart Dobbelaere | Presentatie en redactie Yves Delepeleire | Eindredactie Yves Delepeleire, Gijs Op ’t Roodt, Sofie Steenhaut | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na het dodelijk incident in de Amerikaanse stad Minneapolis vorige week was de regering-Trump er als de kippen bij om te zeggen dat de ICE-agent die drie schoten had gelost, handelde uit zelfverdediging. Maar de roep om een onafhankelijk onderzoek klinkt steeds luider. Na gewone burgers staan nu ook staten recht om een vuist te maken tegen het gewelddadige, willekeurige optreden van ICE. ­ De beelden uit Minneapolis gaan de wereld rond. Renee Nicole Good, een 37-jarige moeder van drie, zit achter het stuur van haar wagen wanneer ze tijdens een confrontatie met agenten van de immigratiedienst ICE, plots wordt doodgeschoten. Volgens minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem werd Good verdacht van “binnenlands terrorisme”, en waren de schoten een daad van “wettige zelfverdediging”. De president zelve voegde eraan toe dat de agent “immuniteit genoot”. ­ Komt de ICE-agent er gewoon mee weg, dan? Het ziet er hoe langer hoe meer naar uit van niet. In een Amerika waar betogen vaak niét gebeurt uit schrik, kwamen honderdduizenden Amerikanen de straat op om te protesteren tegen het drieste optreden van ICE. Sinds het opnieuw aantreden van president Donald Trump, gaat de immigratiedienst actief op zoek naar mensen zonder papieren, strafblad of niet. Ze worden zonder boe of ba uit scholen, kerken of bibliotheken geplukt en met veel geweld meegenomen. Pas in de cel krijgen ze de ‘kans’ om te bewijzen dat ze wél legaal in de VS verblijven... ­ Verschillende democratische staten, maar evengoed een red state als Tennessee, hebben nu wetgeving uitgevaardigd om paal en perk te stellen aan de willekeur. “Er zijn staten die een gemaskerd optreden van ICE verbieden, maar evengoed staten die hun politiemensen verbieden om nog samen te werken met ICE – toch een federale overheidsdienst”, vertelt onze Amerikakenner Steven De Foer. ­ Intussen hebben Minnesota en Illionois al officieel klacht ingediend tegen het optreden van ICE, en ook de Verenigde Naties (VN) roeren zich. Zij eisen een onafhankelijk onderzoek naar de dood van Renee Good. De vraag is: hoelang blijft ICE nog buiten schot? ­ Journalist Steven De Foer   | Presentatie en redactie Marjan Justaert | Eindredactie Sofie   Steenhaut | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef   podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Werkelijk overal in Iran komen mensen op straat tegen het wreedaardige regime. “De Iraniërs hebben het gevoel dat ze in een doodlopend straatje zitten en dat de enige oplossing de val van het regime is”, zegt Jorn De Cock. Maar kan dat zonder buitenlandse hulp, en wat na de val?  Het is lang niet de eerste protestgolf in Iran. Telkens drukte het regime die met harde repressie de kop in, zonder de bevolking beterschap te bieden. “Maar of het regime van de ayatollahs dat nog heel lang kan volhouden, is eerder onwaarschijnlijk”, zegt Jorn De Cock, onze correspondent in het Midden-Oosten. “Khamenei is een oude man en een koppigaard die geen toegevingen wil doen.” Volgens Jorn is het daarom niet uitgesloten dat een kliek binnen het regime bereid is om Khamenei op te offeren als het islamitische regime daardoor kan overleven. Alleen weten we niet wat er zich achter de schermen van dat regime allemaal afspeelt. Feit is wel dat de ayatollahs enorm zwak staan, en in de regio steeds eenzamer zijn. Ziet Israël het moment gekomen om Iran de genadeslag toe te dienen? Wat wil Trump? En zitten de Iraniërs wel te wachten op de terugkeer van de zoon van de vroegere koning, die in 1979 werd verdreven? CREDITS Journalist Jorn De Cock | Presentatie en redactie Alexander Lippeveld | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mejor tarde que nunca, zullen de Mercosur-landen denken. Beter laat dan nooit. Na een kwarteeuw onderhandelen is er een vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie aan de ene kant, en Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay aan de andere kant. Zoals verwacht stemde Frankrijk tegen, België onthield zich. Reden? De boeren. U herinnert zich misschien nog de colonnes tractoren die de Brusselse straten bezetten in december, of afgelopen week nog in Vlaanderen en Wallonië. Nee, niet die met kerstlichtjes, maar die met luide toeters en boze boeren. Zij protesteerden tegen het op til zijnde vrijhandelsakkoord met vier landen in Latijns-Amerika, dat de tariefmuren tussen beide handelsblokken fors naar beneden haalt. Na lang aanslepende onderhandelingen waren er vrijdag eindelijk genoeg Europese lidstaten die het licht op groen zetten voor het Mercosur-akkoord. Frankrijk, het grootste landbouwland van de EU, stemde tegen net als Polen en Ierland. Ons land onthield zich. Toch haalden de boeren nog belangrijke toegevingen binnen de voorbije drie weken. Zo werd nog beslist dat kunstmest vrijgesteld wordt van de nieuwe koolstofgrensheffing CBAM. “In tijden waarin de Amerikaanse president Donald Trump zweert bij protectionisme en hoge importtarieven, is het akkoord des te belangrijker”, zegt economieredacteur Ruben Mooijman. “Zo komen er meer kansen voor Europese producenten om uit te voeren, maar ook voor veel boeren.” Mooijman is streng voor het landbouwprotest - “voor sommige boeren is het nooit genoeg” - en voor de Franse president Emmanuel Macron: “Hij kan het zich niet langer veroorloven om te zeggen dat hij een liberaal is die voor vrijhandel is.” Journalist Ruben Mooijman | Presentatie Alexander Lippeveld | Redactie Yves Delepeleire | Eindredactie Marjan Justaert | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld See omnystudio.com/listener for privacy information.

Technologiejournalist Dominique Deckmyn zit deze week in Las Vegas, waar de CES-beurs plaatsvindt, een van de grootste technologiebeurzen ter wereld. Hét thema daar: robots. En AI natuurlijk. Wat heeft hij daar allemaal gezien? Verder hebben we het over hoe beren evolueren en over de donder op Mars. Journalist Dominique Deckmyn, Pieter Van Dooren | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe maken we het beroep van leerkracht aantrekkelijker, zodat de kwaliteit van het Vlaamse onderwijs omhooggaat? Dat is de vraag waar Onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA) zich de komende weken en maanden over buigt, samen met koepels en bonden. Alvast in de Lab-scholen pakken ze het anders aan. Is anders ook beter? ­ De term ‘loopbaanpact’ klinkt misschien bekend in de oren: hij gaat al lang mee, want menig Vlaams minister van Onderwijs probeerde al zo’n pact te sluiten. Doel? De job van leerkracht zo hervormen dat er méér wordt lesgegeven en minder tijd wordt ‘verspild’ aan administratieve en andere taken. ­ Ook Zuhal Demir (N-VA), de huidige minister, vat de koe bij de horens. Vanaf volgende week zal ze op wekelijkse basis onderhandelen met de onderwijskoepels en –vakbonden om te komen tot een “kwalitatieve cao” waarbij de onder meer opdracht, verwachtingen én verloning van de leerkracht wordt geactualiseerd. ­ Hoeveel kans op slagen heeft Demir? Ze zal goed moeten luisteren naar leerkrachten en leren uit de best practices die al bestaan – zoals de Lab-scholen. In die nieuwe scholen zijn leerkrachten 36 tot 38 uren per week op school, maar staan ze aan te schuiven om les te geven, zegt directeur Kristien Bruggeman. Wat is het geheim? Neemt de minister het mee en heeft ze (nog) voldoende geloofwaardigheid en draagvlak to boldly go where no man has gone before? ­ CREDITS ­ Journalist Klaas Maenhout | Gasten Kristien Bruggeman, Cisse Aerts | Reportage Klaas Maenhout, Sofie Steenhaut | Presentatie en redactie Marjan Justaert | Eindredactie Sofie Steenhaut | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een oude video uit 2019 die deze week opdook, toont dat de uitbaters van de bar Le Constellation in het Zwitserse bergdorp Crans-Montana zich al langer bewust waren van het brandgevaar. Maar waarom had de gemeente de bar al sinds 2020 niet meer op brandveiligheid gecontroleerd? ­ “De persconferentie dinsdag waarop de burgemeester van Crans-Montana moest toegeven dat ook de gemeente in de fout is gegaan, is een keerpunt”, vertelt Peter De Lobel. “Plots kun je als gemeente de schuld niet meer alleen in de schoenen schuiven van de twee Franse eigenaars van de bar, maar ben je mee verantwoordelijk voor de dood van 40 jongeren.” ­ 40 doden en 116 (zwaar)gewonden, vooral jongeren: dat is de tol van het inferno tijdens oudejaarsnacht in de bar Le Constellation in het Zwitserse bergdorpje Crans-Montana. Onze collega Peter De Lobel bracht er de voorbije dagen verslag uit. Hij was er getuige van een ingetogen herdenking van de slachtoffers en was aanwezig op de beladen persconferentie. Wie is verantwoordelijk voor de ramp? ­ CREDITS Journalist Peter De Lobel | Presentatie en redactie Alexander Lippeveld | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Liefst 17 wrakingsverzoeken werden er ingediend op het proces tegen drugsbaron Flor Bressers en co, dat al anderhalf jaar aansleept. Een moegetergde rechtbankvoorzitter heeft nu beslist dat hij zijn vonnis velt zónder mondelinge pleidooien. Kan dat zomaar? Hij maakte zich op voor een lange week in de rechtbank. Mark Eeckhaut, misdaadreporter van De Standaard, vertrok maandag naar het Justitiagebouw in Evere om het megaproces tegen de drugsbende rond Limburger Flor Bressers (37) te volgen, waar 31 beklaagden terechtstaan voor de smokkel van 16 ton cocaïne. Ein-de-lijk zou het proces van start gaan met de vordering van de procureur, gevolgd door de pleidooien van alle advocaten. Maar zover kwam het niet: na 5 minuten stonden rechters, advocaten, beklaagden en journalisten weer buiten – stomverbaasd. De rechter had beslist om de debatten te sluiten en op 30 maart een vonnis uit te spreken op basis van het schriftelijke strafdossier. “Dit is ongezien”, zegt Mark Eeckhaut. “Niemand weet eigenlijk wat er nu zal gebeuren.” Wat zegt het strafprocesrecht? En wat zegt deze wending óver het strafprocesrecht? Misbruiken bepaalde advocaten procedurele “wapens” als de wraking van een rechter? En zo ja: wat moet/kan daartegen gedaan worden? En zullen drugsprocessen in het algemeen, en het proces-Bressers in het bijzonder, ooit nog tot veroordelingen kunnen leiden? CREDITS Journalist Mark Eeckhaut | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Alexander Lippeveld | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld    See omnystudio.com/listener for privacy information.

“We will run the country”, zegt de Amerikaanse president Trump over Venezuela, nadat Amerikaanse special forces de Venezolaanse president Nicolas Maduro naar de VS hebben ontvoerd. Het is niet de enige uitspraak die wenkbrauwen doet fronsen. Want welk land is het volgende doelwit van Trump?  Venezuela overnemen en besturen wil Trump niet echt. Wel heeft hij het gemunt op de olierijkdommen van het land, die zo snel mogelijk weer naar de VS moeten vloeien, en wil hij de invloed van China en Rusland in Venezuela terugdringen. Maar houdt Trump het daarbij, of is hij meer van plan? Want dit weekend nam hij ook Colombia, Cuba, Mexico en Groenland in het vizier. “Zijn dreigende taal wordt met de dag concreter”, zegt Lode Delputte. “Wanneer zullen de Republikeinen in het Congres zeggen: dit wordt al te gek, we moeten hem tegenhouden”, vraagt Steven De Foer zich af. En hoe kijken China en Rusland naar wat er in Venezuela is gebeurd? “China heeft zijn oog laten vallen op Taiwan, Rusland op Oekraïne en een groter deel van Europa. Als de VS, China en Rusland vinden dat ze het recht hebben om de wereld onder hun drieën te verdelen, dan ziet het er niet goed uit.” CREDITS Journalisten Lode Delputte, Steven De Foer | Presentatie en redactie Marjan Justaert | Eindredactie Yves Delepeleire | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander Lippeveld   See omnystudio.com/listener for privacy information.