Opium

Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Olivier Diepenhorst en schrijfster Emmie Kollau. Samen maakten ze de toneelmonoloog Pyrrha gooit een steen, over hoe je verdergaat wanneer alles kapot lijkt. Het stuk speelt zich af vlak na de Tweede Wereldoorlog en is gebaseerd op waargebeurde verhalen.  Pyrrha is net 19 geworden en heeft zin om eindelijk aan het echte leven te beginnen. Maar hier zit ze dan, tussen de smeulende resten van wat eens Europa was. Pyrrha gaat op pad en al dwalend door de puinhopen zoekt ze naar antwoorden bij de mensen die ze ontmoet. Ze maakt een muzikale, sprookjesachtige reis, die zich afspeelt vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar Pyrrha’s vragen zijn onmiskenbaar heel actueel. Want: hoe ga je verder na een crisis, als alles hopeloos lijkt? Waar in godsnaam te beginnen? En wat kun je zelf doen?

Annemieke Bosman in gesprek met Edwin Becker, hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum. In het Van Gogh Museum is dit najaar de tentoonstelling Whistler. Dandy en dwarsdenker te zien, de grootste Europese overzichtstentoonstelling over James McNeill Whistler (1834-1903) in dertig jaar tijd. James McNeill Whistler was schilder en prentenmaker, influencer avant la lettre, kunstestheet en enfant terrible. Whistler, geboren in Amerika, vertrok op zijn eenentwintigste naar Parijs en werkte bijna vijftig jaar afwisselend in Parijs en Londen, in de kringen van Dante Gabriel Rossetti, Gustave Courbet, Edouard Manet en Oscar Wilde. Hij was een meester in zelfpromotie, een uitgesproken dandy, met verfijnde smaak, bewust van zijn markante aanwezigheid, en een notoire ruziezoeker die zijn artistieke visie stevig verdedigde, tot bankroet aan toe.  In het Van Gogh Museum is een omvangrijk retrospectief met circa 100 werken te zien, waaronder een van zijn beroemdste schilderijen: Compositie in grijs en zwart: portret van de moeder van de schilder. Daarnaast zijn de dromerige nocturnes van de Theems, werken uit de serie White Girls en levensgrote societyportretten te bewonderen.

Annemieke Bosman in gesprek met Margriet van der Linden. Margriet van der Linden maakt dit najaar de stap naar het theater, waar ze haar eigen draai geeft aan stand-up en punchlines en persoonlijke onthullingen met elkaar combineert in de voorstelling Annie, Are you OK? Ze duikt in haar womanosphere en neemt je mee langs een vrouwenleven, haar jeugd en de vele gesprekken met haar tante Annie.  In een eerlijke, geestige achtbaan aan observaties en ervaringen neemt Margriet je mee in haar vrouwenleven. Van een meisje geboren in een orthodox-christelijk gezin dat op eigen benen leerde staan en zelfverdedigingslessen kreeg op school, tot hoofdredacteur zijn van Opzij en ‘de eerste lesbische talkshowhost’. Het komt allemaal voorbij, met de terugkerende vraag: is ze er IETS mee opgeschoten? In een wereld waarin het Westen teruggrijpt op een oude machinerie?

Annemieke Bosman in gesprek met Ludo van Halem, een van de conservatoren van de tentoonstelling Willem de Kooning at work in het Rijksmuseum Amsterdam. Het Rijksmuseum presenteert dit najaar voor het eerst een grote tentoonstelling over Willem de Kooning. De tentoonstelling volgt de artistieke ontwikkeling van De Kooning en geeft een ongekend inzicht in zijn praktijk: een kunstenaar die voortdurend op zoek was naar vernieuwing, een moderne meester die de kunst voorgoed veranderde. 100 jaar geleden verliet Willem de Kooning Rotterdam voor een nieuw leven in New York. De Kooning groeide in de Verenigde Staten uit tot een van de meest invloedrijke kunstenaars van de 20ste eeuw. Dit najaar keert de kunstenaar terug met de tentoonstelling Willem de Kooning at work in het Rijksmuseum. Met meer dan 120 werken wordt voor het eerst in Nederland een omvangrijk overzicht gepresenteerd van zijn getekende oeuvre, naast een aantal van zijn meest beroemde schilderijen en sculpturen.

Annemieke Bosman in gesprek met filmregisseur Sander Burger. Zijn nieuwe film Youri gaat deze week in de bioscopen draaien. Youri gaat over de bijzondere, ingrijpende vriendschap tussen de terughoudende journalist Jan Brokken en de flamboyante en wereldberoemde concertpianist Youri Egorov. Sander Burger verfilmde de autobiografische roman In het huis van de dichter van Jan Brokken. Regisseur Sander Burger maakte zijn regiespeelfilmdebuut met Oliver etc. in 2006. Hij regisseerde de afgelopen jaren diverse veelgeprezen films voor zowel de bioscoop als televisie. In 2010 werd zijn film Hunting & Zn. genomineerd voor twee Gouden Kalveren. De film De veroordeling was in 2021 de grote winnaar op het Nederlands Film Festival met vier Gouden Kalveren. Ook oogstte Sander Burger lof met zijn documentaire Ik ben Alice (Publieksprijs IFFR 2015) en de eigentijdse jeugdfilm Totem (Publieksprijs op Cinekid 2022).

Beitske de Jong in gesprek met podcastmaker Marijn Lansbergen. Hij maakte de podcast De Rolststoelrovers, daarin wordt een opmerkelijke kunstroof uit jaren '80 gereconstrueerd. Wat dreef twee jonge mannen ertoe om begin jaren 80 tientallen kostbare heiligenbeelden uit kerken en kathedralen in Nederland en België te stelen? De nieuwe podcast De Rolstoelrovers vertelt het verhaal van misschien wel de meest opmerkelijke kunstdiefstal uit de Nederlandse geschiedenis. Geen whodunnit, maar een whydunnit, waarin niet de daders, maar hun motief centraal staat. Met een rolstoel en een zelfgemaakte telescopische hengel wisten twee mannen uit Den Bosch en Rosmalen anderhalf jaar lang ongezien toe te slaan, totdat ze bij toeval werden opgepakt na een verkeerscontrole. In een garagebox trof de politie een verborgen ‘museum’ aan: tientallen eeuwenoude beelden, keurig gerestaureerd en uitgestald. Volgens de politie waren het geen professionele criminelen die uit waren op geldelijk gewin, maar werden ze gedreven door een obsessieve verzamelwoede. Podcastmaker Marijn Lansbergen onderzoekt of die conclusie wel klopt. Marijn Lansbergen werkt als journalist en eindredacteur voor programma's als Spijkers met Koppen, EenVandaag en Ter Plekke.

Beitske de Jong in gesprek met schrijfster Suzanna Jansen. Duizenden Nederlandse vrouwen verdwenen in de jaren vijftig en zestig naar rusthuizen en herstellingsoorden. Ze hadden hoofdpijn, waren uitgeput of kampten met andere gezondheidsklachten. Rust was het recept. Maar wat als deze vrouwen helemaal niet ‘zwak’ of ‘overspannen’ waren? Wat zegt deze geschiedenis over hoe er nog altijd naar de vrouwengezondheid wordt gekeken? In Project RUST, het essay voor de Maand van de Geschiedenis, brengt Suzanna Jansen een vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis onder de aandacht. Ze las talloze brieven en sprak met kinderen van moeders die werden opgenomen. Hun verhalen laten zien hoe ingrijpend deze opnames waren voor het gezin en hoe weinig van deze geschiedenis is vastgelegd. Samen met de Maand van de Geschiedenis en Atria roept Jansen op om herinneringen, documenten en verhalen te delen, zodat deze geschiedenis bewaard blijft voor toekomstig onderzoek. Suzanna Jansen is auteur van onder meer bestsellers Het pauperparadijs en De omwenteling.

Beitske de Jong praat met regisseur Noël Loozen over zijn film Toutes Directions, die in première gaat als slotfilm van het Nederlands Film Festival. Vanaf 1 oktober is Toutes Directions in het hele land te zien. Wanneer de 71-jarige Limburgse regiotaxichauffeur Sjef hoort dat hij zijn geliefde baan kwijtraakt, kiest hij onverwacht een andere afslag en neemt hij zijn vaste passagiers mee voor een rit die niemand van hen had zien aankomen. Wat start als een impulsieve beslissing, groeit uit tot een reis die bij iedereen iets losmaakt, en die Sjef de moed geeft om aan de rest van zijn leven te beginnen.

Shula Tas in gesprek met theatermaker Eran Ben-Michaël. Eran Ben-Michaël (bekend van theatergezelschap George & Eran Producties) richtte een nieuw gezelschap ERAN&CO op en is met een nieuwe voorstelling AI&IK in theaters te zien. In deze dialoog over virtuele vriendschap staan mens Eran en machine Eva voor het eerst zij aan zij op het toneel. Wat begint als een speelse ontmoeting op het snijvlak van theater en stand-up comedy, groeit uit tot een confronterend en geestig onderzoek naar onze intieme relatie met technologie. In een tijd waarin AI niet alleen gebruikt wordt als digitale allesweter of artificiële assistent, wordt de grens tussen hulpmiddel en hechte band steeds vager. Waar Eva begon als Eran's altijd beschikbare assistent groeide ze uit tot luisterend oor, vriend en nu zelf tot zijn medespeler in deze technologische theatervoorstelling.

Beitske de Jong praat met filmmaker Ciska Meister over haar korte documentaire Pussymagnet, Baby! Hoe herken je een lesbienne? Wanneer zet je de eerste stap? En belangrijker nog: was dat eigenlijk wel de eerste stap? In Pussymagnet, Baby! duik je in de wonderlijke wereld van het lesbisch flirten. Hier geldt: lesbiennes spot je met een verrekijker, streepjesshirts zijn hetero en ergens tussen twijfel, gemiste signalen en 'wij zijn gewoon vriendinnen' ontstaan kortstondige flirts en de mooiste liefdesverhalen. Want wanneer het vertrouwde heteroscript wegvalt, ontstaat de vrijheid om liefde en verbinding op een heel eigen manier vorm te geven.