Opium

Beitske de Jong in gesprek met podcastmaker Marijn Lansbergen. Hij maakte de podcast De Rolststoelrovers, daarin wordt een opmerkelijke kunstroof uit jaren '80 gereconstrueerd. Wat dreef twee jonge mannen ertoe om begin jaren 80 tientallen kostbare heiligenbeelden uit kerken en kathedralen in Nederland en België te stelen? De nieuwe podcast De Rolstoelrovers vertelt het verhaal van misschien wel de meest opmerkelijke kunstdiefstal uit de Nederlandse geschiedenis. Geen whodunnit, maar een whydunnit, waarin niet de daders, maar hun motief centraal staat. Met een rolstoel en een zelfgemaakte telescopische hengel wisten twee mannen uit Den Bosch en Rosmalen anderhalf jaar lang ongezien toe te slaan, totdat ze bij toeval werden opgepakt na een verkeerscontrole. In een garagebox trof de politie een verborgen ‘museum’ aan: tientallen eeuwenoude beelden, keurig gerestaureerd en uitgestald. Volgens de politie waren het geen professionele criminelen die uit waren op geldelijk gewin, maar werden ze gedreven door een obsessieve verzamelwoede. Podcastmaker Marijn Lansbergen onderzoekt of die conclusie wel klopt. Marijn Lansbergen werkt als journalist en eindredacteur voor programma's als Spijkers met Koppen, EenVandaag en Ter Plekke.

Beitske de Jong in gesprek met schrijfster Suzanna Jansen. Duizenden Nederlandse vrouwen verdwenen in de jaren vijftig en zestig naar rusthuizen en herstellingsoorden. Ze hadden hoofdpijn, waren uitgeput of kampten met andere gezondheidsklachten. Rust was het recept. Maar wat als deze vrouwen helemaal niet ‘zwak’ of ‘overspannen’ waren? Wat zegt deze geschiedenis over hoe er nog altijd naar de vrouwengezondheid wordt gekeken? In Project RUST, het essay voor de Maand van de Geschiedenis, brengt Suzanna Jansen een vergeten hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis onder de aandacht. Ze las talloze brieven en sprak met kinderen van moeders die werden opgenomen. Hun verhalen laten zien hoe ingrijpend deze opnames waren voor het gezin en hoe weinig van deze geschiedenis is vastgelegd. Samen met de Maand van de Geschiedenis en Atria roept Jansen op om herinneringen, documenten en verhalen te delen, zodat deze geschiedenis bewaard blijft voor toekomstig onderzoek. Suzanna Jansen is auteur van onder meer bestsellers Het pauperparadijs en De omwenteling.

Beitske de Jong praat met regisseur Noël Loozen over zijn film Toutes Directions, die in première gaat als slotfilm van het Nederlands Film Festival. Vanaf 1 oktober is Toutes Directions in het hele land te zien. Wanneer de 71-jarige Limburgse regiotaxichauffeur Sjef hoort dat hij zijn geliefde baan kwijtraakt, kiest hij onverwacht een andere afslag en neemt hij zijn vaste passagiers mee voor een rit die niemand van hen had zien aankomen. Wat start als een impulsieve beslissing, groeit uit tot een reis die bij iedereen iets losmaakt, en die Sjef de moed geeft om aan de rest van zijn leven te beginnen.

Shula Tas in gesprek met theatermaker Eran Ben-Michaël. Eran Ben-Michaël (bekend van theatergezelschap George & Eran Producties) richtte een nieuw gezelschap ERAN&CO op en is met een nieuwe voorstelling AI&IK in theaters te zien. In deze dialoog over virtuele vriendschap staan mens Eran en machine Eva voor het eerst zij aan zij op het toneel. Wat begint als een speelse ontmoeting op het snijvlak van theater en stand-up comedy, groeit uit tot een confronterend en geestig onderzoek naar onze intieme relatie met technologie. In een tijd waarin AI niet alleen gebruikt wordt als digitale allesweter of artificiële assistent, wordt de grens tussen hulpmiddel en hechte band steeds vager. Waar Eva begon als Eran's altijd beschikbare assistent groeide ze uit tot luisterend oor, vriend en nu zelf tot zijn medespeler in deze technologische theatervoorstelling.

Beitske de Jong praat met filmmaker Ciska Meister over haar korte documentaire Pussymagnet, Baby! Hoe herken je een lesbienne? Wanneer zet je de eerste stap? En belangrijker nog: was dat eigenlijk wel de eerste stap? In Pussymagnet, Baby! duik je in de wonderlijke wereld van het lesbisch flirten. Hier geldt: lesbiennes spot je met een verrekijker, streepjesshirts zijn hetero en ergens tussen twijfel, gemiste signalen en 'wij zijn gewoon vriendinnen' ontstaan kortstondige flirts en de mooiste liefdesverhalen. Want wanneer het vertrouwde heteroscript wegvalt, ontstaat de vrijheid om liefde en verbinding op een heel eigen manier vorm te geven.

Shula Tas praat met regisseur Mari Sanders over zijn film Stand Up, die zijn landelijke première beleeft op het Nederlands Film Festival, dat dit weekend van start gaat. Na een ongeluk belandt Vera in een leven dat ze niet langer herkent. De ontmoeting met Xander opent een nieuwe wereld voor haar, maar dwingt haar ook te kiezen wie ze wil zijn. Vera (23) leeft voor vrijheid en avontuur, totdat een ongeluk haar leven ingrijpend verandert. In een revalidatiecentrum moet ze niet alleen leren omgaan met haar nieuwe lichaam, maar ook afscheid nemen van haar bestaan zoals ze dat kende. Ze ontmoet de 22-jarige Xander. Hij stelt haar voor aan een gemeenschap waarin beperkingen niet verborgen hoeven te worden. Terwijl hun vriendschap steeds hechter wordt, moet Vera kiezen hoe ze haar nieuwe werkelijkheid wil vormgeven. Deze film beleefde zijn wereldpremière op het Tribeca Film Festival in New York.

Annemieke Bosman praat met conservator Leontine Coelewij van het Stedelijk Museum in Amsterdam over de overzichtstentoonstelling die zij samenstelde met werk van de onlangs overleden Japanse kunstenaar Yayoi Kusama. Op 11 september 2026 opende een groot overzicht van Yayoi Kusama, een van de meest invloedrijke en vernieuwende kunstenaars van de 20e en 21e eeuw. De tentoonstelling presenteert meer dan zeventig jaar van haar baanbrekende oeuvre. Uiteenlopende disciplines komen aan bod: schilderkunst, sculpturen, installaties, tekeningen, mode, collages en happenings. Met het recent overlijden van Yayoi Kusama is de aankomende overzichtstentoonstelling een postuum eerbetoon geworden, waarin het leven en werk van de kunstenaar worden gevierd. Stippen, spiegelruimtes en immens grote installaties zijn onlosmakelijk verbonden met Yayoi Kusama. Haar werk staat wereldwijd bekend om haar experimenten met patronen, zelfbeeld en het concept van ‘oneindigheid’. In haar installaties vervaagt de grens tussen de beschouwer en het oneindige— waar begin jij, en waar eindigt de ruimte? Een van de hoogtepunten van de tentoonstelling is een gloednieuwe versie van een van haar iconische installaties, waarin je het gevoel krijgt op te lossen in een oneindig universum van patronen en reflecties.

Annemieke Bosman in gesprek met Steef de Jong, theatermaker en beeldend kunstenaar. In zijn nieuwste produktie Tulip Town gooit Steef de Jong Offenbachs 19e-eeuwse operetteklassieker ‘L’île de Tulipatan’ in de blender en serveert een kartonnen operettefeest vol energie, humor en razendsnelle genderwisselingen. Na het succes van voorstellingen Postillon d’amour en Operetta Land pakt hij opnieuw groots uit in zijn punkoperette Tulip Town, samen met een topcast: Ilse Warringa, Rop Verheijen, Daniel Cornelissen en Thor Braun en een liveband.

Annemieke Bosman in gesprek met Jeroen Kooijmans, kunstenaar en regisseur. Na een warm onthaal op het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) verschijnt op donderdag 10 september (World Suicide Prevention Day) de eerste lange film van kunstenaar Jeroen Kooijmans. Gedreven door de wil zijn demonen te verslaan brengt kunstenaar Jeroen Kooijmans in Love-22-Love een ode aan de kunst, de liefde voor zijn vrouw en aan de donkere uithoeken van zijn psyche. Op de bodem van zijn bestaan dient de liefde als medicijn. De terroristische aanslag op het World Trade Center is dit jaar 25 jaar geleden. Deze tragische gebeurtenis is ook een kantelpunt in de film. Jeroen was in NY toen het gebeurde... Het heeft een grote impact op hem gehad. Vandaar dat het ook rond 9/11 uitkomt.

Annemieke Bosman praat met conservatoren Iris Sikking en Willemijn van der Zwaan over de tentoonstelling Eva Besnyö - De bevrijde camera, die zij samenstelden voor Fotomuseum Den Haag. Fotograaf Eva Besnyö (1910 – 2003) was niet alleen getuige van, maar ook drijvende kracht achter de emancipatie van de fotografie. Samen met haar tijdgenoten experimenteerde zij vrijelijk met een nieuwe beeldtaal: weg van de schilderkunst, gericht op de werkelijkheid, van dichtbij en vol dynamiek.       Dit najaar presenteert Fotomuseum Den Haag één van de grootste overzichtstentoonstellingen ooit van Eva Besnyö’s werk. Deze is samengesteld uit foto’s uit de eigen collectie, de omvangrijkste Besnyö-verzameling ter wereld. Tegen de achtergrond van een ingrijpend veranderend Europa volgt de tentoonstelling Besnyö’s levensloop: van haar eerste ervaringen met de camera in Boedapest en haar vormende jaren in het rauwe Berlijn van de jaren dertig tot haar leven en carrière in Bergen en later Amsterdam, waar zij deel uitmaakte van een vooruitstrevend creatief netwerk. Ook de Tweede Wereldoorlog, die diepe sporen naliet, en haar betrokkenheid bij de Dolle Mina-beweging in de jaren zeventig krijgen een plaats. Met vintageafdrukken, archiefmateriaal, tijdschriften en persoonlijke documenten biedt de tentoonstelling een rijk beeld van Besnyö’s oeuvre én van de twintigste eeuw, waarin politieke omwentelingen en de strijd voor vrouwenemancipatie nauw verweven zijn met haar leven en werk.