Voorproevers

Tussen 1992 en 1995 speelde zich, op een dag rijden van hier, een van de grootste tragedies van de 20ste eeuw af: de oorlog in ex-Joegoslavië. Mensen die een paar maanden voordien nog met elkaar op kantoor zaten, samen naar de sportclub gingen of op familiefeesten een glas dronken, stonden mekaar op de meest gruwelijke manier naar het leven. Harald Hauben maakte samen met zijn collega's van De Chinezen een docureeks over hoe het nu met enkele van die mensen gaat: 'Terug naar Joegoslavië'.

Myriam Van Reeth, Gust Meeus en Frans Verelst waren inwoners van Ruisbroek in 1976. Ze vertellen over de overstroming. Koning Boudewijn kwam kijken. Frans Verelst durfde hem aan te spreken over de povere investeringen in de dijken. Dat zette véél in beweging en resulteerde in het Sigmaplan, dat oa via overstromingsgebieden meer ruimte geeft aan Schelde&zijrivieren. Hans De Preter van de Vlaamse Waterweg legt uit. En Annemie wil ook weten hoe làng we nog veilig zijn nu de zee blijft stijgen....

"Ik had weer last van mijn mom brain", zeggen jonge moeders al eens lachend als ze iets vergeten. Ze hebben vaak last van mist in hun hoofd tijdens de zwangerschap en in de postpartumperiode. Maar bestaat er echt zoiets als een moederbrein? En wat betekent dat dan? Dat onderzoekt neurolinguïst Elke De Witte in haar boek 'De moederbreinmythe - Waarom moeders en hun brein meer zorg verdienen’.

Foute diagnoses, meer onnodige medicatie, totaal ontkennen van ervaringen, het zijn maar een paar manieren waarop onze onze mentale gezondheidszorg faalt voor mensen van kleur. Hoe komt dat, en hoe kan het beter, daarover schreef psycholoog Ama Kissi het boek ‘Witte zorg, zwart leed’. Wat is de impact van racisme op de mentale gezondheid? Waarom is een therapieruimte niet neutraal? En hoe doorbreek je de witte norm in de geestelijke gezondheidszorg?

In 1945, kort na de val van het Derde Rijk, worden de belangrijkste nazi-kopstukken gearresteerd. De Amerikaanse psychiater Douglas Kelley krijgt de taak om te bepalen of ze toerekeningsvatbaar zijn om terecht te staan tijdens het proces van Neurenberg. Een van de gevangenen die hij moet beoordelen is Hermann Göring — charmant, manipulatief en gevaarlijk. Het machtsspel tussen die twee is het onderwerp van een film: 'Nuremberg'. Christophe Busch (Hannah Arendt Instituut) keek naar de film.

'Consent' is een woord dat je sinds het losbarsten van #MeToo vaker en vaker hoort. Maar het is geen nieuw woord en al helemaal geen nieuw begrip. Historici Chanelle Delameilleure en Jolien Gijbels stelden een boek samen dat ‘een vergeten geschiedenis van dwang en vrije wil’ vertelt. Het gaat over onvrijwillige keizersnedes, over ‘geschaakt’ worden, over adoptie,... en nog veel meer.

We komen van ver. Vrouwen hebben ooit niét mogen stemmen en hebben ooit niet mogen studeren, zelfs niet aan de Academie. De taak van vrouwen was kinderen baren en grootbrengen. Vrouwen die trouwden kwamen onder voogdij van hun man. Als een vrouw wél kunst wou maken, bleef ze niet zelden bewust ongehuwd en/of kinderloos. Dat was eind 19e, begin 20e eeuw. Intussen zijn we een eind in de 21ste eeuw. Hoe staat het nu met de gelijkheid van man en vrouw in de kunstenaarswereld?

Daan Van Brusselen is kinderarts in ZAS-Antwerpen. Hij werkte ook voor AZG in oa Mexico, Pakistan, Haiti en Congo. Overal stelt hij vast dat kinderen ziek worden als ze moeten opgroeien in een vervuilde omgeving. Hij zocht en vond oorzakelijke verbanden. Ook in Vlaanderen; RSV is réchtstreeks te relateren aan het aantal auto's in je buurt. Kleine ingrepen zijn dus belangrijk. Kleine acties ook. Kathy Lindekens las zijn boek. En we praten niet alleen over kinderen, ook mét Ferre Van Steenbergen

Annemie Peeters praat met Liesbeth Vander Elst en Heidi Lenaerts over de 'onzichtbare' ziekten waar ze mee te kampen hebben. Over hoe ze allebei, dapper en wel, een manier (proberen te) vinden om (zo) gelukkig (mogelijk) door het leven te gaan. Over de vraag of dat wel allemaal van hén moet afhangen. Over onbegrip. En over onze maatschappij die wel zégt te streven naar inclusiviteit, maar die 'normaal' als norm blijft hanteren.

In een wereld die versnelt, is wachten een daad. Geen passiviteit, maar een bewuste vorm van leven. 'Wachten. Een levenshouding', het nieuwe boek van Dirk De Wachter, is een neerslag van ideeën, gevoelens en verhalen over het wachten en de vele betekenissen die erbij horen: in ziekte, rouw, je carrière, de liefde en het geloof. Over niet kunnen wachten, leren wachten en wachten zonder verwachting. En ook over Bernard Dewulf, Charles Bukowski en Leonard Cohen.