Vroeg!

Greenpeace biedt vandaag een petitie aan in de Tweede Kamer. Ze hebben een duidelijke boodschap: belast de extra winsten van oliebedrijven die ontstaan door de oorlog in het Midden-Oosten. Waar komt die overwinst precies vandaan? Kun je die extra winst überhaupt belasten? En merken wij als consument de gevolgen van geo-politieke verhoudingen direct aan de pomp? Daarover praat Bemshi de Visser met energie- en olie-expert Ronald de Zoete en hoogleraar Fiscale Economie Ruud van den Dool.

De regen van september brengt voorlopig weinig verlichting: Rijkswaterstaat meldt dat het herstel van de grondwaterstanden traag verloopt en de rivierafvoeren uitzonderlijk laag blijven. Dat zet ook de kwaliteit van onze rivieren onder druk. Gisteren was het Wereld Rivierendag, een dag waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor het belang van schoon zoetwater en goed waterbeheer. Maar hoe staat het er nu écht voor met onze eigen rivieren? Hoe schoon zijn onze rivieren? En kunnen we er ooit weer rechtstreeks uit drinken?  Daarover praat Ruben met holistisch ecoloog en oprichter van Drinkable Rivers Li An Phoa!

In Ethiopië laait de strijd tussen de federale regering en rebellen groepen opnieuw op, nadat in 2022 een bloederige burgeroorlog ten einde kwam. En in de rest van de Hoorn van Afrika verschuiven geopolitieke machtsverhouding. In Ethiopie hebben 7 rebellen groepen de krachten verenigd en een vliegveld bezet. Valt een burgeroorlog in het land nog te voorkomen? Hoe ziet het geopolitieke speelveld eruit, hoe voorkomen we verdere escalatie van het geweld en welke rol ligt daarin voor de EU? In deze aflevering gaat Bemshi de visser in gesprek met hoogleraar Internationale Betrekkingen Mirjam van Reisen!

Slaapzalen voor zeventig mensen zonder privacy, piepkleine hutten op een boot zonder frisse lucht of daglicht, smerige toiletten, geen speelruimte en nauwelijks toegang tot onderwijs. Zo ziet het leven eruit voor duizenden kinderen in de asielnoodopvang. Hotels, schepen en evenementenhallen waren ooit bedoeld als tijdelijke oplossing. Maar inmiddels verblijven kinderen er soms jarenlang. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeert nu dat zo’n 7000 kinderen structureel worden blootgesteld aan onveilige omstandigheden. Waarom lukt het maar niet om de noodopvang af te bouwen? En gaat er na dit rapport dan eindelijk iets veranderen? Jan praat hierover met Julia Verheul, politiek adviseur bij mensen- en kinderrechtenorganisatie Save the Children!

Metershoge wolkenkrabbers, een luxe villa of dat ene nieuwe stadhuis waar je hele dorp een mening over heeft. Architectuur is overal om ons heen. Maar is het alleen maar bouwen, bouwen, bouwen? Vandaag start de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam, met als thema Systems of Support. Wat betekent dat, en welke rol speelt architectuur in een samenleving waar de systemen piepen en kraken? Philo Boss praat erover met architect en stedenbouwkundige Wouter Veldhuis en met Saskia van Stein, directeur van de Biënnale.

Vandaag volgt in Den Haag een uitspraak in het Kosovotribunaal. Terecht staat oud-bevelhebber van het Kosovo Bevrijdingsleger en oud-president Hashim Thaçi. Maar is met zo’n uitspraak de zaak dan ook echt afgerond? En hoe gaat de Europese Unie om met de verheerlijking van oorlogsmisdadigers uit de Westelijke balkan?  Jan praat erover met universitair docent Niké Wentholt, die onderzoek doet naar de Westelijke Balkan!

Vandaag worden de belangrijkste plannen van de regering voor het komende jaar gepresenteerd. Zo komen de begrotingen van onder andere Onderwijs, Defensie en Volksgezondheid aan bod. Grote en belangrijke onderwerpen. Maar onze Rijksbegroting heeft ook wat sluitposten, en daar gaan wij vandaag in duiken! Een van de belangrijkste sluitposten is volgens mijn gast het gemeentefonds. Daar praat Jan over met Michiel van der Eng, financieel specialist bij Periklesinstituut.

Deze week verscheen een kritisch onderzoek van SOMO en MilieuDefensie naar de intentieverklaring van de Overheid en Tata Steel. Het rapport waarschuwt voor een subsidiefuik waardoor de rekening voor de staat kan oplopen tot 10,8 miljard euro, terwijl eerder nog werd gesproken over maximaal 2 miljard euro aan overheidssteun. Dit roept de vraag op: hoe houdbaar is de productie van staal in Nederland nog? En als we Tata Steel wél in Nederland willen houden, hoe ziet een duurzame, toekomstbestendige en economisch gezonde staalindustrie er dan uit? Daarover praat Jan met Boris Schellekens, onderzoeker Stichting Onderzoek bij Multinationale Ondernemingen, oftewel SOMO.

Vandaag komt de Republikeinse Partij in de VS bijeen tijdens hun partijcongres. En de timing daarvan is bijzonder, het zijn namelijk spannende tijden voor de Amerikaanse president Trump: de midterms komen eraan, zijn populariteit loopt al maanden achteruit door de oorlog in Iran en ook binnen de partij is niet iedereen tevreden over zijn beleid. Waarom kiest Trump er juist nu voor om dat congres te houden? Jan praat erover met Amerikakenner Kenneth Manusama!

De Franse en Zuid-Koreaanse ambtsgenoten ontmoeten elkaar vandaag in Parijs om het te hebben over de Straat van Hormuz. Net als de rest van de wereld, voelt ook dit Oost-Aziatische land de gevolgen van de oorlog die de VS daar voert met Iran. Vorige week nog maakte Zuid-Korea bekend dat het troepen en een oorlogsschip naar de Straat wil sturen. Waarom overweegt het land dit, welke rol spelen zij in het Midden-Oosten en wat hopen ze met het bezoek aan Frankrijk te bereiken? Over dat alles en meer praat Jan deze ochtend met Hoogleraar koreastudies aan de Leiden Universiteit, Remco Breuker!