Macro met Boot en Mujagić | BNR

De nieuwste ramingen van het IMF schetsen een somber beeld van de wereldeconomie: lagere groei en hogere inflatie. ‘Dat is precies de combinatie die je niet wilt zien’, zegt macro-econoom Edin Mujagić. Extra pijnlijk is dat de ramingen zonder de oorlog in het Midden-Oosten juist omhoog zouden zijn bijgesteld. ‘Met andere woorden: er is een stuk economische groei verloren gegaan.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een belangrijk punt in de World Economic Outlook van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zijn de defensie-uitgaven. De conclusie: investeren in defensie is goed voor de veiligheid en mogelijk voor de groei op korte termijn, maar het extra effect op de economie blijft uit. Op langere termijn leidt dit gemiddeld tot hogere overheidstekorten. Ook het Centraal Planbureau kwam eerder tot een soortgelijke analyse. Triodos-hoofdeconoom Hans Stegeman kan zich in die conclusie vinden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zogeheten ‘human capital model’ van het Centraal Planbureau moet een oplossing bieden voor een oude klacht in de politiek: onderwijs wordt vaak als kostenpost gezien en niet als investering. Macro-econoom Arnoud Boot is verheugd dat het model er eindelijk is.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Morgen komen de World Economic Outlook en het Global Financial Stability Report van het IMF uit. Daarover is in ieder geval één ding al zeker: onzekerheid is het nieuwe normaal. ‘De groei gaat omlaag en de inflatie omhoog’, zegt macro-econoom Edin Mujagic.  Hoe reageren landen op die economische tegenwind? Bij veel landen bestaat de neiging om daarop te reageren met het idee dat als je er maar genoeg geld tegenaan gooit, het probleem zichzelf oplost. Heel concreet zie je dat bij het compenseren van mensen en bedrijven voor hogere energierekeningen. Daarachter zit een idee dat de afgelopen jaren populair is geworden: begrotingstekorten en staatsschulden doen er niet toe, je kunt onbeperkt geld bijdrukken en meer uitgeven dan er binnenkomt zonder nadelen. Wel de lusten, niet de lasten.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Producenten en consumenten geven een wisselend beeld van de economie. Ondanks de onzekerheden ligt het producentenvertrouwen op een redelijk niveau.  Het consumentenvertrouwen blijft daarentegen al sinds de coronapandemie laag. Dat is volgens macro-econoom Arnoud Boot opvallend. ‘Als er één groep is die sinds COVID bijna altijd heeft geprofiteerd van alle onrust, dan zijn het de consumenten.’  Hoe precies zijn die CBS-cijfers? Het producentenvertrouwen betreft het cijfer van maart. Dat was dus al na het begin van de oorlog met Iran, die namelijk op 28 februari begon. Dat vertrouwen kan dus nog instorten. Als het hele Midden-Oosten in een crisis wordt gestort, is dat eigenlijk wel verrassend. Maar het consumentenvertrouwen is nog veel verrassender. Want als er één groep is die sinds COVID bijna altijd heeft geprofiteerd van alle onrust, dan zijn het de consumenten. Er zijn altijd mensen die tussen wal en schip vallen, juist in crisissituaties, maar vrijwel alle groepen zijn erop vooruitgegaan. Van laag tot hoog, met uitzondering van gepensioneerden, is er sprake geweest van een ongekende koopkrachtstijging. En toch is de onvrede onder consumenten groter dan ooit. Maar het IMF waarschuwt juist voor nog meer onzekerheid. Hoe moeten we dat interpreteren? De boodschap van het IMF is uitermate belangrijk. Volgende week verschijnt hun World Economic Outlook, en het kan bijna niet anders dan dat de verwachtingen naar beneden worden bijgesteld. Als je kijkt naar de wereld, naar de onrust en de fricties die opnieuw ontstaan aan de aanbodkant, dan is dat onvermijdelijk. Ontwikkelde economieën kunnen hier over het algemeen vrij goed mee omgaan, maar uit dit rapport zal opnieuw blijken dat armere landen de grootste klappen krijgen. Dat zien we nu al gebeuren. Maar die CBS-cijfers gaan over Nederland, de westerse wereld die er keer op keer relatief goed uitkomt. Waarom blijft het consumentenvertrouwen dan laag? Consumentenvertrouwen is cruciaal. Als dat langdurig laag blijft, heeft dat gevolgen voor de democratie en de bestuurbaarheid van een land, en kan het leiden tot grote onrust onder kiezers. Vakbonden waarschuwen voor bezuinigingen waar zij niet aan willen meewerken — en dat is begrijpelijk. Waarom is de consument dan toch ontevreden? Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met sociale media. We kunnen elkaar tegenwoordig elke seconde van alles wijsmaken. Die permanente stroom van onrust moet je niet onderschatten. Het leidt tot grote verschuivingen in het politieke landschap. Maar heeft de consument het in Nederland daadwerkelijk slecht? Nee — hij heeft het beter dan ooit.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Producenten en consumenten geven een wisselend beeld van de economie. Ondanks de onzekerheden ligt het producentenvertrouwen op een redelijk niveau.  Het consumentenvertrouwen blijft daarentegen al sinds de coronapandemie laag. Dat is volgens macro-econoom Arnoud Boot opvallend. ‘Als er één groep is die sinds COVID bijna altijd heeft geprofiteerd van alle onrust, dan zijn het de consumenten.’   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Goud staat bekend om zijn stabiele prijs. Daarom houden veel landen een goudvoorraad aan, mocht de financiële wereld plots instorten. Volgens macro-econoom Edin Mujagic zijn er ook landen die hun goudvoorraad gebruiken om een duidelijke politieke boodschap de wereld in te sturen.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De waarschuwing van ECB-bestuurder Frank Elderson dat Europa’s afhankelijkheid van fossiele brandstoffen een risico vormt voor de prijsstabiliteit, krijgt een nieuwe lading door de recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Toch vindt macro-econoom Edin Mujagic zijn boodschap nog altijd even actueel.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa’s afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vormt risico’s voor de prijsstabiliteit. Daarvoor waarschuwt Frank Elderson, bestuurslid van de Europese Centrale Bank (ECB), in Financial Times. Dat hij deze oproep doet, is opvallend, vindt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Als je iets niet meer hoort van centrale banken, is het dat ze ook maar één millimeter buiten hun directe monetaire mandaat treden.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De grootste institutionele woningbelegger van Nederland, Vesteda, krijgt meer tijd om de leegloop van het woningfonds te voorkomen. Uiterlijk 1 juli moeten aandeelhouders doorgeven hoeveel geld ze uit het fonds halen, eerst lag de deadline op 20 april. Volgens macro-econoom Arnoud Boot kampt Vesteda met een governanceprobleem en valt het tussen wal en schip. ‘Het helpt niet dat de Nederlandse overheid investeren in de woningmarkt iets kwalijks vindt.' Begin maart werd duidelijk dat alle beleggers hun financiële belang voor een deel of zelfs helemaal willen afbouwen, het gaat om ruim vier miljard euro, net meer dan de helft van het fondsvermogen. Vesteda komt voort uit pensioenfonds ABP, dat Vesteda ooit op afstand heeft gezet en tegelijkertijd andere partijen heeft toegelaten. Daardoor is een middenweg ontstaan: ABP is nog steeds de belangrijkste speler, maar heeft niet meer de volledige controle. Dit leidt tot governanceproblemen en conflicten tussen verschillende betrokken partijen.See omnystudio.com/listener for privacy information.