Column Corné van Zeijl | BNR

Trump lijkt er alles aan te doen om de rente omlaag te praten, maar tegelijkertijd zorgt vrijwel alles wat hij doet of zegt juist voor een hogere rente. Zo is daar de geldverslindende oorlog met Iran. Volgens de Minister van Oorlog Pete Hegseth liggen de kosten tot op heden op U$ 37 miljard. Marktschattingen liggen boven de U$ 100 miljard. Bovendien zorgt de oorlog voor een hoge benzineprijs en dus een hogere inflatie, waardoor de Fed de rente wel moet verhogen. De markt prijst inmiddels minimaal één renteverhoging in. Voor de oorlog ging men nog uit van drie renteverlagingen. Daarboven op komen Trump’s belasting verlagingen. De One Big Beautful Bill kost een bescheiden U$ 4000 miljard in de komende 10 jaar. Dat komt allemaal bij het begrotingstekort. Kredietbureau Fitch denkt dat het financieringstekort dit jaar op maar liefst 7,9% uitkomt.   Kortom de Amerikaanse staatschuld zal waarschijnlijk ergens in de komende maanden de U$ 40.000 miljard mijlpaal bereiken. U$ 40.000.000.000.000! Dat is U$ 115.000 voor iedere Amerikaan. Even ter vergelijking in Nederland ligt dat cijfer op eur 21.000 per inwoner en (in) Italië op eur 61.000. De rente wordt niet alleen bepaald door de geldvraag van de overheid, maar ook van de private sector. De enorme geldhonger van Big Tech doet ook nog een duit in het zakje. Die U$ 752 miljard die Big Tech alleen al dit jaar investeert moet wel ergens mee gefinancierd worden. Uit de cashflow lukt dat niet meer. Hoe meer vraag naar geld, hoe hoger de prijs. De prijs van geld heet rente. Door al die factoren bij elkaar staat de rente op Duitse staatsobligaties bijna op het hoogste niveau sinds 2011 en die van de Verenigde Staten bijna op het hoogste punt sinds 2007. Door de sussende woorden van Scott Bessent, dat de Iranoorlog nu echt bijna is afgelopen (nee, nu echt) is de obligatie rente de afgelopen paar dagen een beetje afgekoeld. Maar het blijft een risico factor. Het doet me een beetje aan 1987 denken. Ook toen was de obligatie rente flink aan het stijgen. En ook toen negeerden aandelen beleggers de rentestijging. Totdat zwarte maandag kwam natuurlijk en toen was opeens Leiden in last. Michael Burry, bekend van het voorspellen van de kredietcrisis van 2008, maakt die vergelijking ook al. Voordat u gelijk op de rode verkoopknop drukt, wil ik wel even wat kanttekeningen plaatsen. De rente op Amerikaanse staatsobligaties steeg in 1987 in een halfjaar tijd van iets boven de 7% naar boven de 10%. Dat is wel even een andere orde van grootte dan de huidige 4,6%. En voor wat Michael Burry betreft, de afgelopen acht waarschuwingen sinds 2021 zijn allemaal (nog) niet uit gekomen. In het verleden bleek duidelijk dat stijgende rente niet goed is voor aandelen. Het alternatief voor aandelen wordt simpelweg aantrekkelijker en dus schuift er geld van aandelen naar obligaties. Vooral het 5% niveau lijkt daarbij een breekpunt te zijn. Maar goed, zover zijn we nog niet. Tot die tijd lijkt de markt zich vast te houden aan de wijsheid van mijn tante; “je moet geen zorgen maken over ongelegde eieren”. Tot die tijd kunt u rustig slapen, maar ik zou wel de wekker op 5% zetten. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Regelmatig zie ik op social media een grafiek van de CAPE Shiller waardering voorbijkomen. Robert Shiller is bekend geworden door deze index. Hij waarschuwde in 2000 dat de waardering zo extreem hoog was dat de markt wel zou moeten imploderen. Hij kreeg gelijk en hoe. De CAPE Shiller index vergelijkt de huidige beurskoers met de gemiddelde winst over de afgelopen 10 jaar en dan gecorrigeerd voor inflatie. Op deze manier voorkom je dat een tijdelijke piek in de winstgevendheid te zwaar wordt meegewogen. Zo neem je de winstpieken en dalen mee. CAPE staat dan ook voor Cyclically Adjusted Price Earnings. Het track record is indrukwekkend. In 1929, in 1965 en in 2000 liet het duidelijk zien dat aandelen overgewaardeerd waren. In de 10 jaar erna volgden sterk negatieve rendementen van respectievelijk -13%, -13% en -29%. 10 jaar lang wachten op een herstel wat maar niet komt is lang en voor de meeste beleggers te lang. Die hebben dan al lang de handdoek in de ring gegooid. Nu staat deze ratio op 40 keer de winst, dat is zelfs hoger dan in 1929. Vandaar dat deze grafiek zoveel aandacht krijgt. Ondanks het trackrecord is er wel wat op af te dingen. De CAPE ratio telt ook de winsten van 10 jaar geleden mee. Wie maalt daar nu nog om? De winsten stijgen de afgelopen tijd zo snel, dat de winsten die 10 jaar geleden werden gemaakt er eigenlijk niet meer toe doen. De echte vraag is natuurlijk, zijn die enorme winsten van vandaag ook duurzaam? Analisten verwachten van wel. De lange termijn verwachte winstgroei voor de hele S&P 500 index is maar liefst 25% per jaar. Dat is nog nooit zo hoog geweest. Zelfs niet in de dot.com bubbel. Gemiddeld groeien de winsten maar met 8% per jaar. Dat overmatige optimisme maakt me bezorgd. Daarmee wordt de lat wel hoog gelegd. En hoe hoger de verwachting hoe groter de kans op teleurstelling. Precies de reden waarom Shiller met zijn CAPE ratio kwam. Er zijn gelukkig ook wat realistische geluiden. Afgelopen week kwam zakenbank Bernstein met een rapport dat de winsten van de semiconductor bedrijven in 2028 weer zullen normaliseren. De huidige winst boom is vooral gedreven door hogere prijzen. Als er straks voldoende capaciteit is bijgebouwd zullen de prijzen weer dalen. Dat betekent een flink lager winstniveau dan de huidige piekwinsten. Dat past ook bij het boom-bust karakter van deze sector. Niet voor niets is de waardering van deze sector extreem laag. Beleggers houden er al rekening mee dat de bomen niet tot in de hemel groeien. Chipfabrikanten, zoals SK Hynix, Micron and Samsung handelen niet voor niets op een koers-winstverhouding van slechts 4. Dat roept de vraag op hoe Robert Shiller zelf naar de huidige marktsituatie kijkt? Opvallend genoeg waarschuwt hij zelf dat beleggers niet moeten blind varen op de CAPE index. Deze ratio is niet bedoeld om de markt te timen. Maar hij zegt wel dat het huidige enthousiasme in de markt vooral gebaseerd is op verhalen niet op fundamentals. Dat is nou net precies het patroon wat we bij de vorige pieken van de CAPE index zagen. Want uiteindelijk winnen de fundamentals het altijd van de mooie verhalen. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het regent winstcijfers en de verwachtingen zijn torenhoog. Analisten rekenen op een winstgroei van 22% voor de gehele S&P 500. Extreem hoog, maar minder dan de 27% van het eerste kwartaal, al werd dat vertekend door boekhoudkundige aanpassingen door de herwaardering van belangen in AI-bedrijven. Ook in het tweede kwartaal spelen die effecten een belangrijke rol. Alphabet meldde dat zijn aandelenbelangen vorig kwartaal $99 mrd meer waard zijn geworden. Dat wordt geteld als winst, maar is natuurlijk boekhoudkundig geneuzel. De werkelijke waarde wordt pas duidelijk als de aandelenmarkt er een waardering aan plakt. En juist daar zie je de eerste scheurtjes. De beursintroductie van SpaceX was een goed voorbeeld. De koers staat nu ruim 15% onder de introductieprijs van $135. Intussen werpt het succes van het Chinese AI-model Kimi K3 een ongemakkelijke vraag op. Als dergelijke modellen goedkoper en efficiënter dezelfde taken kunnen uitvoeren, hoeveel pricing power hebben de grote AI-spelers dan eigenlijk nog? Steeds meer cfo’s klagen over de exploderende AI-budgetten en gaan selectiever inkopen. Voor simpele taken volstaat een eenvoudig model. Dat betekent dus minder omzet per gebruiker. Denk, voordat u in paniek uw aandelen verkoopt, wel even terug aan de periode dat DeepSeek werd geïntroduceerd. Toen bleek dat gebruikers hun data niet aan een Chinees model toevertrouwen. Maar de gedachte dat het veel goedkoper kan, verdwijnt niet meer. Dit cijferseizoen staan de mooiste winsten in de resultatenrekening, maar zijn de grootste risico’s in de voetnoten te vindenDaarbij is er steeds meer aandacht voor de schuldpositie van techbedrijven. Leuk dat de sector dit jaar $752 mrd in AI investeert, maar dat geld moet wel ergens vandaan komen, wat steeds vaker buiten de balans om gaat. Dat wil zeggen dat je niet zelf investeert, maar via bijvoorbeeld leaseconstructies, special purpose vehicles (SPV’s) of afnamegaranties. Dan heb je alsnog de verplichting, maar staat het niet als schuld op de balans. Onderzoeksjournalisten van Nikkei Asia becijferden dat de grote techbedrijven al $1650 mrd aan dergelijke verplichtingen in de voetnoten hadden verstopt. Het mag dan geen ‘echte’ schuld zijn, je hebt wel de verplichting. Op zich niet eens zo’n probleem. Meestal worden de nettoschulden ten opzichte van het bedrijfsresultaat afgemeten. Voor wie op de volgende buurtbarbecue slim wil overkomen: noem het net debt/ebitda, zo heet het in analistenjargon. Die ratio ziet er in de meeste gevallen nog oké uit. Zelfs als je de verborgen schulden meeneemt, stijgt hij van ongeveer nul naar 1,2. Nog altijd ruim binnen de grenzen van wat banken acceptabel vinden. Maar binnen het techspectrum zijn er wel een paar uitzonderingen. CoreWeave en Oracle willen net als de grote jongens fors investeren, maar beschikken niet over de kasstromen die bedrijven als Microsoft, Meta en Alphabet wel hebben. Ze zitten daardoor tot over hun oren in de schulden en hun winst moet erg hard groeien willen die nog een beetje behapbaar blijven. Dit cijferseizoen staan de mooiste winsten dus in de resultatenrekening, maar zijn de grootste risico’s in de voetnoten te vinden. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten staan op het punt een nieuwe handelsoorlog met Brazilië te beginnen. Er worden verschillende redenen genoemd, maar de opvallendste betreft het Braziliaanse betalingssysteem Pix. Pix is een ongekend succes. Het verwerkt inmiddels de helft van alle betalingen in het land en wordt gebruikt door 170 miljoen mensen, bijna 80% van de bevolking. Consumenten betalen niets voor de dienst, ondernemers slechts een bescheiden vergoeding. Een betaalpas of creditcard is niet eens meer nodig. Pix kost gemiddeld 0,22% per transactie. Een Braziliaan is daarmee zelfs goedkoper uit dan de westerse bankenklant. Geen wonder dat andere landen belangstelling tonen. En daar begint het probleem. Voor Visa en Mastercard vormt Pix een directe bedreiging. Hun verdienmodel is gebaseerd op een netwerk dat vrijwel alle kaartbetalingen faciliteert. Stel dat landen massaal overstappen op een goedkoop publiek alternatief, dan verdwijnt hun belangrijkste inkomstenbron. En die bron is enorm. De cijfers spreken boekdelen. In vier jaar tijd steeg de nettowinst van Visa naar $20 mrd (+63%) en van Mastercard naar $15 mrd (+72%). U snapt nu meteen waarom Washington dit Braziliaanse betaalsysteem als strategische bedreiging ziet. De Amerikaanse aanval op Pix is zelfs de inzet geworden van de verkiezingsstrijd tussen de huidige president van Brazilië Lula da Silva en zijn uitdager Flávio Bolsonaro. Mocht die naam u bekend voorkomen: het is inderdaad de zoon van oud-president Jair Bolsonaro, die een gevangenisstraf van 27 jaar uitzit. Bolsonaro junior kiest nadrukkelijk de kant van Washington en zet vraagtekens bij de internationale uitbreiding van Pix. Dat valt in Brazilië niet in goede aarde. De weerstand tegen Visa en Mastercard beperkt zich bovendien niet tot Brazilië. Ook in de VS zelf groeit de kritiek op de marktmacht van deze bedrijven en staat hun duopolie onder druk. Wie naar de podcasts van The Wall Street Journal luistert, hoort regelmatig advertenties van de Electronic Payments Coalition (EPC). Dat zijn de creditcardmaatschappijen die kiezers oproepen om hun vertegenwoordiger tegen de Credit Card Competition Act te laten stemmen. Deze wet wil de concurrentie op de Amerikaanse creditcardmarkt vergroten. Een van de argumenten die de EPC aanvoert is dat de grote retailers daardoor nog meer winst zouden maken. Daarop zeg ik: leg de retailwinstmarges even naast die van de creditcardmaatschappijen. Als je naar de rente van de creditcardmaatschappijen kijkt, dan zou je denken dat daar hun winst zit. Maar de grootste winstbron is de tolheffing die ze ontvangen voor alle betalingen die door het systeem lopen. Ook als u met uw betaalpas of creditcard van ING, Rabo of ABN Amro betaalt, gaat dat via de netwerken van deze maatschappijen. En elke keer ontvangt Visa of Mastercard een beetje tol voor toegang tot hun systeem. De VS noemen zichzelf graag the land of the free. Op de betaalmarkt geldt eerder het omgekeerde. Pix is gratis en juist dat kan weleens heel duur uitpakken voor Visa en Mastercard. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zorgen over inflatie lijken voorbij. In Nederland daalde zij vorige maand van 3,5% naar 2,9%. Wie had ooit kunnen denken dat we 2,9% als positief zouden ervaren. In de gehele eurozone zien we hetzelfde beeld. ECB-president Christine Lagarde waarschuwt nog wel voor zogenaamde tweede-orde-effecten, maar niemand die daar nog naar luistert. De markten prijzen de kans op één renteverhoging voor het einde van 2026 in op 80%. Een maand geleden werd nog van ruim twee uitgegaan. En dan moet het effect van de lagere benzineprijs nog intreden. Bijzonder is dat de olieprijs alweer op het niveau van voor de Iran-oorlog staat, terwijl het aanbod nauwelijks is hersteld. Er varen nu gemiddeld 15 schepen per dag door de Straat van Hormuz. Dat is maar een vijfde van het aantal van voor de oorlog. Maar de financiële markten hebben wel vaker de neiging ontwikkelingen snel in te prijzen. Alleen is het op het inflatiefront niet allemaal rozengeur en maneschijn. Momenteel is er een enorme chipflatie, een klassieke vraaginflatie. Er wordt dit jaar naar verwachting $752 mrd aan investeringen in AI gepompt. Dan gaat het om datacenters, chips, de aanleg van elektriciteit, enzovoort. Langzamerhand zien we dat in de reële economie terug. Een van de duidelijkste voorbeelden daarvan is de aangekondigde prijsverhoging door Apple. Een iPad Air gaat van $599 naar $749, een prijsstijging van maar liefst 25%. De hoogste prijsverhoging in het assortiment komt zelfs uit op 66%. Apple weet altijd wel een reden te vinden om zijn prijzen verder op te schroeven. Toen ik een nieuwe iPhone moest kopen, ging ik kijken met welk model je nog met een vingerafdruk kan inloggen, want ik wil niet met mijn gezicht inloggen. Maar die modellen zijn er niet meer. Apple herintroduceert ze mogelijk in het najaar van 2026 voor een bescheiden €2000. Ja, ik ben gekke Henkie niet. Ik weet dat Apple mij, de gebruiker, slechts als melkkoe ziet. Maar er zit een grens aan. Dus ben ik overgestapt naar Android. Geen gemakkelijke stap, geef ik toe, maar wel een waar ik met tevredenheid op terugkijk. Bij Android is er meer keuze, dus werken de economische wetten van vraag en aanbod beter. Intussen staat de Amerikaanse prijsindex voor hardware en software al 15% hoger dan een jaar geleden. En de lonen van werknemers die de datacenters moeten bouwen, zijn met 6,5% gestegen. Het landelijk gemiddelde zit net iets boven de 3%. Het zijn twee mooie voorbeelden van de gevolgen voor de prijs als de vraag toeneemt en het aanbod (nog) niet. Kevin Warsh, de nieuwe Fed-voorzitter, heeft op lange termijn misschien gelijk met zijn aanname dat AI de efficiëntie verhoogt en dus de inflatie verlaagt. Maar op korte termijn zien we het tegenovergestelde effect. Toegegeven, het is een beperkt effect. De weging van hardware en software is slechts een miniem percentage van het totale Amerikaanse inflatiemandje. Tenzij u Apple-gebruiker bent natuurlijk. Maar zoals u nu weet, is er een manier om daar onderuit te komen. Geen gemakkelijke, maar gemakkelijke oplossingen voor moeilijke problemen zijn er niet. Zelfs niet in het AI-tijdperk. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een paar weken geleden gaf ik op uitnodiging van VEB en AFM een presentatie geven voor economiedocenten op het AFM-kantoor. Een uitstekend initiatief en mocht u als economie leraar geïnteresseerd zijn, volgend jaar is er weer een workshop. Zelf ben ik een beetje economische formuleblind. En misschien is dat maar goed ook. Economie is tenslotte minder exact dan menig econoom doet voorkomen. Formules wekken de prettige illusie dat je alles kan uitrekenen. Je kunt bijvoorbeeld berekenen hoeveel de belastinginkomsten stijgen als je de belastingtarieven verhoogd. Maar je weet niet hoe belastingbetalers hierop reageren. Een van mijn slides liet zien hoe aandelenkoersen en de economie uit elkaar zijn gelopen. In principe gaan ze gelijk op: hoe meer economische groei, hoe meer winst hoe hoger de koersen. Maar nu lijkt de beurs zich weinig van de sombere economische vooruitzichten aan te trekken. Het afgelopen kwartaal was het drie-na-beste kwartaal in de afgelopen 20 jaar. We kijken misschien een beetje te veel met een Europese bril. Daar zijn genoeg structurele problemen. Een starre arbeidsmarkt, te lage risicobereidheid, hoge energiekosten, hoge belastingen, te veel bureaucratie, goedkope Chinese import, enzovoort, enzovoort. Enfin, u kent het Draghi lijstje wel. Door die goedkope Chinese import kondigde Volkswagen afgelopen weken een gigantische ontslagronde aan van maar liefst 100.000 werknemers. Dat is grofweg één op iedere zes medewerkers. Nou had het bedrijf ook wel last van werknemers obesitas. Toyota heeft ongeveer dezelfde omzet en iets meer dan de helft van het aantal werknemers wat bij Volkswagen werkt. Door de genadeloze goedkope Chinese auto import krimpt de omzet en dus moet het werknemersbestand ook krimpen. Importrestricties helpen hierbij niet. Duitsland was altijd export koning. Ze concurreren met de Chinezen vooral op buitenlandse markten. Het is tekenend dat VW er nu over denkt om hun eigen goedkope Chinese modellen in Europa te importeren. Het lost misschien een Volkswagenprobleem op, maar geen Europees probleem. Dat import restricties niet helpen wil niet zeggen dat je niet uitermate alert moet zijn op uitwassen van Chinese importen. We hebben de Europese zonnepanelenindustrie al verloren zien gaan. Het zou onverstandig zijn de auto-industrie met hetzelfde beleidsmatige schouderophalen te behandelen. Maar het glas is niet alleen half leeg, het is ook half vol. Europa profiteert als toeleverancier ook van de AI-investeringsboom. En misschien wel minstens zo sterk als de US. U denkt misschien als eerste aan onze eigen chippers. Ja, ze zijn Nederlands, maar BESI en ASM produceren maar minimaal in Europa. Er zijn genoeg Europese bedrijven die wel in Europa produceren en prachtige beurs rendementen maken. Denk naast ASML maar eens aan Austria Technology & Systems (plus 1032% in de afgelopen 12 maanden). Of Technoprobe  (+370%), Hubner (+156%) of SOITEC (+134%) en zo zijn er nog vele anderen. Beleggers waarderen deze ingenieuze bedrijven. Europa heeft geen tekort aan groeibriljanten. Wel aan de ambitie om ze hier uit te laten groeien tot de wereldspelers van morgen. En dan komt die economische groei vanzelf wel. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 4 juli blokkeert Extinction Rebellion (XR) de A12 weer eens. Gewone burgers krijgen daarvoor een bekeuring, terwijl XR altijd ongestraft blijft. Maar wat bereiken de demonstranten er eigenlijk mee ? Een berg irritatie, files en extra belasting voor de politiecapaciteit, maar geen betere wereld. Recentelijk wees iemand me op het feit dat een van de grote financiers achter Extinction Rebellion Chris Hohn van het hedgefonds The Children Investment Fund is. TCI kent u wellicht nog wel van de beruchte brief in 2007 aan het management van ABNAMRO. ABNAMRO maakte niet genoeg winst en moest maar worden opgesplitst. Want in delen zou het meer waard zijn dan het geheel op dat moment. TCI klaagde over de beneden gemiddelde winstgevendheid. Dat kwam vooral omdat ze enkele jaren daarvoor de zeer winstgevende hypotheken business in de US hadden verkocht. Een briljante move zo bleek later in de kredietcrisis. Maar TCI keek alleen maar naar korte termijn winst maximalisatie. De bank werd het lijdende voorwerp in een overnamestrijd en de rest is geschiedenis. Kapitalisme in zijn rauwste vorm. Chris Hohn is wel een briljante belegger. Afgelopen jaar heeft hij met zijn TCI-fonds U$ 19 miljard verdiend. De hoogste beleggingswinst van een hedgefonds ooit, onder andere door beleggingen in luchtvaart en defensiebedrijven zoals Airbus, Safran en General Electric Aerospace. Of in Aena, Vinci en Ferrovial. Deze bedrijven zijn actief in tolwegen en luchthavens. Kan het hypocrieter?  Piet Particulier mag niet vliegen of over de A12 rijden. Maar de grote XR-financier mag wel beleggen in bedrijven waar de beweging tegen protesteert. En de opbrengsten van deze beleggingen, worden weer doorgesluisd naar XR. Extinction Rebellion lurkt aan de borst van het groot kapitaal. Ik ben benieuwd wanneer de demonstranten zich aan de deur van hun grote suikeroom gaan vastklinken. XR legt heel Nederland de moraal op. Maar in Nederland hebben we een democratie. Je kunt op de partij stemmen die het beste bij jouw mening past. XR zet deze democratische principes simpelweg opzij. Hun mening staat boven die van de rest van Nederland. De arrogantie ten top. De XR-demonstranten willen milieuhelden zijn, maar in de praktijk zijn het gewoon slaafjes van het groot kapitaal. De useful idiots. Lenin gebruikte deze uitdrukking voor westerse intellectuelen die vanuit hun idealisme konden worden ingezet voor Sovjet-propaganda. De tijden zijn niet veranderd. Mijn oma zei altijd: "Verbeter de wereld, begin bij jezelf." Maar bij XR is het devies, verbeter de wereld, begin met andere mensen te irriteren. Als XR het beste met de wereld voor heeft, kunnen ze zich beter richten op positieve acties. De arrogante toon van ‘wij weten het beter’ en de gewone Nederlander moet maar luisteren roept alleen maar weerstand op. In de US heeft de anti-woke houding alleen maar bijgedragen aan de verkiezing van Trump. Het lijkt me niet dat dat de bedoeling is. Of luisteren deze slaafjes van het groot kapitaal gewoon braaf naar hun financiële meester, zonder zelf na te denken over de gevolgen? Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tweet van mij over de Amerikaanse inflatie ontaarde deze week in een felle Box3 discussie. Hoe zo iets kan escaleren, blijft mij verbazen. En zoals gebruikelijk op het voormalige Twitter ging het gepaard met de nodige grofheden. Gelukkig is daar een blokknop voor. Sommige zolderkamerfoeteraars vonden het een probleem dat ik een lid van de VVD ben. Alsof dat automatisch betekent dat ik een voorstander ben van de nieuwe Box 3 heffing. Dat is bijzonder, want ze weten helemaal niet hoe ik over de vermogensaanwasbelasting denk. Voor veel mensen is het gebrek aan kennis blijkbaar geen enkel obstakel om toch conclusies te trekken en daar een sterke mening op na te houden Nu we het toch over Box3 hebben. Ik verbaas me dat de meeste kritiek over het stelsel gaat. Het betalen van belasting over nog niet gerealiseerd rendement. Dat is altijd al zo geweest. Sterker nog, toen je een negatieve rente kreeg op je spaartegoed moest je je daar bovenop ook nog eens belasting betalen. Dat was pas onrechtvaardig. Ik heb vooral problemen met de hoogte van het tarief. Die 36% is met stip het hoogste tarief in Europa. En alsof dat nog niet genoeg is, is er alleen maar voorwaartse verliesverrekening mogelijk. Je kan je winsten niet verrekenen met verliezen uit het verleden. Dat is oneerlijk. Gaat het goed dan incasseert de overheid maximaal, gaat het fout dan heb je pech gehad, en moet je maar weer wachten tot je weer een keer winst maakt. Kop jij wint, munt ik verlies. En als je echt vermogend bent, zijn er genoeg uitwijkmogelijkheden met belegging bv’s. De voorstanders van deze Box-3 heffing wijzen erop dat inkomen uit vermogen en inkomen uit loon gelijkwaardiger belast moet worden. Alleen bij loon word je onder een goede CAO gecompenseerd voor inflatie. Als je belegt moet je maar hopen dat je rendement goed genoeg is om die inflatie voor te blijven. Het basisprincipe dat werken moet lonen is een goed principe. Je wilt voorkomen dat we een renteniersnatie worden. Maar om dan maar de belasting op vermogen zo extreem te verhogen, dat is niet de goede weg. We staan als Nederland al op plek 11 van de 163 landen op de lijst van meest gelijke landen volgens de Wereldbank. Dat neigt al naar een socialistische heilstaat. Nog meer gelijkheid drukt alle prikkels weg om met hard werken en slim investeren beter te worden. Het is verstandiger om mensen te stimuleren de totale koek te vergroten, in plaats van de koek nog verder te verdelen in armzalige kruimels. En tegelijkertijd is er de oproep om meer te gaan beleggen. Deze belasting gaat daarbij niet helpen. Ik snap dat je de staatsbegroting in evenwicht wilt houden. Maar waarom focus je niet eens op het verlagen van de uitgaven? Zo werkt dat bij de gemiddelde Nederlander ook, als je geld tekortkomt moet je minder uitgeven. Met veel interesse zal ik de discussie en de stemming over de vermogensaanwasbelasting in de Eerste Kamer de komende weken volgen. Dan pak ik een bak popcorn, leun ik lekker achterover en geniet ik van alle berichten op Twitter. Heerlijk. Maar ik hoop natuurlijk wel op een goede afloop . Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bent u al een beetje SpaceX-moe? Ik nog niet. Ik vind het een prachtig en wonderlijk fenomeen in al zijn facetten. Een paar cijfers: het bedrijf zou qua beurswaarde het zevende bedrijf van de wereld worden. Het bedrijf maakt voorlopig geen winst, dus om nog een beetje te vergelijken moeten we naar beurswaarde ten opzichte van de omzet kijken. Het staat op honderd keer de omzet. Dat is tweemaal zo hoog als het op één na duurste bedrijf. En het zou Elon Musk de eerste biljardair (ja, ik weet het, dat woord staat niet in de Van Dale) ter wereld maken, met een vermogen van meer dan $1000 mrd. Het maakt mij ook zenuwachtig. In het verleden waren dergelijke grote emissies soms een teken van een beurspiek. De beursgang van Coinbase bleek een piek in de cryptohype te zijn. En wat te denken van World Online? Ook daar was de emissie vooral gericht op particuliere beleggers. En ook daar kon je vraagtekens stellen bij de waardering en de langetermijnwinstgevendheid. Ook daar werden de regels voor indexopname opgerekt om de hype van dat moment te vangen. Daardoor konden UPC, KPNQwest en Versatel in de AEX komen. En ook World Online was destijds een van de grootste beursintroducties. Nota bene: die van NTT Docomo, een Japans telecombedrijf, was nog een maatje groter en dat was eind 1998. Ruim een jaar voor de piek van de internetgekte. In dat geval heeft u nog even. De koersontwikkeling op de eerste beursdag zal een indicatie zijn of het echt zo’n succes is. Bij sommige Amerikaanse brokers mag je je aandelen in de eerste paar weken niet verkopen. Maar het is bijna zeker dat het een gekkenhuis wordt. Naast de koersontwikkeling zijn er nog twee signalen die u in de gaten moet houden. Als eerste de greenshoe. De greenshoe is het gedeelte van de aandelen dat de zakenbanken krijgen om de koers te ondersteunen. Als deze niet wordt geplaatst, is er te weinig vraag vanuit de markt naar deze aandelen. Daarnaast moet u de insiders in de gaten houden. Als deze gaan verkopen, kunt u maar beter ook wegwezen. Nu zit er een lock-upperiode op: de eerste aandeelhouders mogen hun aandelen al na de eerste kwartaalcijfers (midden augustus) verkopen. Mogen, het is dus geen zekerheid. Wat de koers ook doet, de eerste dagen, een belegger gaat voor de lange termijn. De kans dat dit op lange termijn een succesvolle belegging gaat worden, lijkt me niet zo groot. Maar goed, Musk heeft eerder bijzondere dingen bereikt. Ik denk dat Musk vasthoudt aan de bekende uitspraak van de Britse natuurkundige Stephen Hawking: ‘Als we onze aandacht beperken tot aardse zaken, beperken we de menselijke geest.’ Ik hou me liever bij die van Abraham Lincoln: ‘Je kunt sommige mensen altijd voor de gek houden, je kunt alle mensen soms voor de gek houden, maar je kunt niet alle mensen altijd voor de gek houden.’ Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het CBS publiceerde verse inflatiecijfers. In de afgelopen 12 maanden is de koopkracht van uw geld weer met 3,5% afgenomen. Maar goed nieuws uit Frankfurt, de ECB gaat volgende week de rente verhogen. Niet dat u daar wat van gaat merken. De kans dat u meer rente op uw spaarrekening krijgt is klein. De banken weten toch dat u niet snel overstapt. En toegegeven, die spaarrente is slechts een schamele fooi. Een kwart procentje meer of minder maakt niet veel uit. Sparen levert sowieso te weinig op. In de afgelopen tien jaar lag de spaarrente gemiddeld maar liefst 2,7% onder de inflatie. Dat is dus per jaar. Ieder jaar word je 2,7% armer, hoe hard je ook spaart. Dan maar alles in aandelen beleggen? Normaal gesproken stijgen de winsten met de inflatie mee en daarmee zijn aandelen een prima inflatie bescherming. Maar het is geen garantie. In de jaren zeventig, stegen de lonen harder dan de inflatie en snoepte de factor arbeid een steeds groter deel van de koek op. Dit is overigens geen pleidooi om vol in aandelen te gaan, verre van dat zelfs. De huidige AI-gekte geeft mij een internetbubbel gevoel à la 2000. De grote tech bedrijven willen in de komende maanden voor U$ 280 miljard aan aandelen uitgeven. Het lijkt alsof ze deze bedragen voor de poorten van de hel willen wegslepen. Dat zorgt voor een onbalans in de vraag en aanbod van aandelen. Als al die bedrijven zulke gigantische bedragen uit de markt halen, is dat een teken dat zij het in ieder geval een mooi moment vinden om te verkopen. Moet u dan wel kopen? Even  ter vergelijking, die U$ 280 miljard is een half procent van de totale beurswaarde van de Amerikaanse beurs. Dat lijkt niet veel, maar koersen worden bepaald door het beetje extra aanbod of vraag. En dit is toch meer dan een beetje. Een interessant bijeffect van de AI-boom zien we in Zuid-Korea. Werknemers in de chip divisie van Samsung kregen een bonus van U$ 400.000, zolang ze maar niet gingen staken. Een mooi klassiek gevecht tussen kapitaal en arbeid. Samsung verdient momenteel zo verschrikkelijk veel met hun chips dat ze zich geen productiestops kunnen veroorloven. De fabrieken draaien op maximale capaciteit tegen de hoogste prijzen ooit. Die tienduizenden medewerkers krijgen met deze deal 10% van de operationele winst van de hele divisie. Pikant detail is dat de werknemers in de huishoudelijke apparaten afdeling een bescheiden U$ 4000 kregen. Duidelijk dat hier de machtsverhoudingen tussen arbeid en kapitaal anders liggen. Wat leren we hiervan? Je moet als werknemer zorgen dat je onmisbaar bent. Dan heb je een machtpositie die je kunt uitonderhandelen. Dan kun je nog een beetje de inflatie voorblijven. Want met sparen, hoe nuttig ook, lukt dat in ieder geval niet. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FSee omnystudio.com/listener for privacy information.